Een familiewapen en een bekende achternaam

Aanvullend heraldisch onderzoek · 9 oktober 2026

Drie familiewapens met de naam Van den Bergh — geschiedenis en herkomst

De familienaam Van den Bergh kent een lange geschiedenis. In oude wapenboeken en genealogische publicaties treffen we verschillende wapens aan die verbonden zijn aan families met deze naam.

Voor ons familieonderzoek zijn drie wapens bijzonder interessant: het geregistreerde familiewapen van onze eigen familietak, een historische wapenprent uit de negentiende eeuw en het eeuwenoude wapen van de heren en graven van Bergh.

Hoewel de familienamen overeenkomen, betekent dit niet automatisch dat de verschillende families ook genealogisch aan elkaar verwant zijn.

1. Het familiewapen van onze familie Van den Bergh uit Oss

Het familiewapen van Lambertus Rudolphus van den Bergh (1845–1924) en zijn naamdragende nakomelingen werd ontworpen door de heraldicus Cor Böhms en geregistreerd bij het Centraal Bureau voor Genealogie in Den Haag.

Het wapen bevat symbolen die verwijzen naar de familiegeschiedenis, waaronder de berg als verwijzing naar de familienaam, de leeuw, de droogscheerdersscharen en het molenijzer.

Dit is het geregistreerde familiewapen van onze eigen familietak. De uitgebreide heraldische beschrijving en de betekenis van de symbolen zijn op de bestaande familiewapenpagina opgenomen.

2. Een bijzondere historische wapenprent: Van den Bergh, circa 1885

Een bijzondere ontdekking is een negentiende-eeuwse kleurenprent met daaronder de familienaam ‘VAN DEN BERGH’.

De afbeelding is volgens de beschrijving van Pictura Antique Prints afkomstig uit het Stam- en wapenboek van aanzienlijke Nederlandsche familiën met genealogische en heraldische aanteekeningen van A.A. Vorsterman van Oijen, uitgegeven tussen 1885 en 1890.

Het wapenschild is gevierendeeld. In het eerste en vierde kwartier staat op een rode achtergrond een gouden berg. In het tweede en derde kwartier bevindt zich op een blauwe achtergrond een zilveren vuurslag. Als helmteken verschijnt een zwarte kraai.

Bijzonder is dat een overeenkomende heraldische beschrijving voorkomt in de geraadpleegde online transcriptie van het wapenregister van J.B. Rietstap, onder de aanduiding Van den Bergh, vroeger De la Montagne.

De naam De la Montagne, letterlijk ‘van de berg’, biedt een interessant aanknopingspunt voor verder historisch onderzoek.

Vooralsnog ontbreekt echter een bewezen genealogische verbinding tussen de familie die dit wapen voerde en onze familie Van den Bergh uit de omgeving van Kessel, Ottersum en Gennep.

De prent wordt daarom opgenomen als een afzonderlijke heraldische vondst.

Onderzoeksstatus: NOG TE CONTROLEREN — verwantschap niet bewezen.

3. Het wapen van de heren en graven van Bergh — Huis Bergh

Een van de bekendste wapens met de naam Bergh behoort tot de middeleeuwse heren en latere graven van Bergh, verbonden aan het indrukwekkende kasteel Huis Bergh te ’s-Heerenberg.

Het historische wapenschild bestaat uit een rode, klimmende leeuw op een zilveren veld, omgeven door een zwarte schildzoom met gouden penningen, ook wel bezanten genoemd.

Dit wapen is eeuwenlang verbonden geweest aan het adellijke Huis Bergh.

Voor onze familiegeschiedenis is het wapen bijzonder interessant vanwege een publicatie uit 1899 in De Nederlandsche Leeuw. Daarin vermeldde onderzoeker A.F. van Beurden dat de familie Van den Bergh van de Roepaen onder Ottersum volgens toen bestaand zilverwerk het bekende Berghse wapen voerde.

Deze historische vermelding vormt een belangrijk onderdeel van ons familieonderzoek. Het genoemde zilverwerk is echter niet opnieuw onderzocht en het gebruik van het wapen bewijst op zichzelf geen afstamming van het grafelijke Huis Bergh.

Daarom blijft de mogelijke genealogische relatie tussen onze voorouders en het grafelijke huis een onbewezen hypothese.

Drie wapens, maar zijn het ook drie verwante families?

De drie wapens laten zien hoe rijk en veelzijdig de geschiedenis van de naam Van den Bergh is.

Ons geregistreerde familiewapen weerspiegelt de bewezen familiegeschiedenis en de herkomst van onze eigen familietak. De negentiende-eeuwse prent herinnert aan een andere historische familie die de naam Van den Bergh voerde. Het adellijke wapen van Huis Bergh behoort tot de geschiedenis van een eeuwenoud grafelijk geslacht.

De vermelding uit 1899 van het Berghse wapen op familiebezit van de Roepaen maakt de vergelijking extra interessant.

Maar zolang de noodzakelijke genealogische schakels ontbreken, moeten deze families afzonderlijk worden behandeld.

Juist daarin ligt de waarde van zorgvuldig familieonderzoek: historische aanwijzingen bewaren, verschillende mogelijkheden onderzoeken en pas een verwantschap aannemen wanneer oorspronkelijke bronnen daarvoor voldoende bewijs leveren.

Familie Van den Bergh — aanvullend heraldisch onderzoek, 9 oktober 2026.

Beeldverantwoording: het eigen familiewapen is ongewijzigd overgenomen. De tweede afbeelding is een reproductie van de genoemde negentiende-eeuwse prent; de geraadpleegde catalogus vermeldt geen afzonderlijke scanlicentie. De derde afbeelding is een moderne tekening van het historische wapen, door de maker vrijgegeven in het publieke domein; het is geen middeleeuwse afbeelding. Bronnen opnieuw gecontroleerd op 9 oktober 2026.

Bronnen en verwijzingen

• A.A. Vorsterman van Oijen, Stam- en wapenboek van aanzienlijke Nederlandsche familiën, 1885–1890. Catalogusbeschrijving en scan bij Pictura Antique Prints. De toeschrijving aan J. Wenning is vermoedelijk; de catalogus vermeldt geen naam van een lithograaf op de prent.
• J.B. Rietstap, Armorial Général, wapenbeschrijving Van den Bergh, voorheen De la Montagne. Geraadpleegd via een online transcriptie/vertaling; controle aan de oorspronkelijke boekpagina blijft gewenst.
• A.F. van Beurden, publicatie over de familie Van de Loo in De Nederlandsche Leeuw, 1899, jaargang 17, nummer 11. Hier aangehaald via de bestaande familiepublicatie.
• Stichting Huis Bergh, bewonersgeschiedenis en beschrijving van het familiewapen.
• Familie Van den Bergh, bestaande familiewapenpagina en genealogische onderzoeksdocumentatie. De mededeling over de CBG-registratie volgt de familiepublicatie.
• Afbeelding van het Berghse schild: Arch, ‘Bergh wapen.svg’, Wikimedia Commons, vrijgegeven in het publieke domein.