Van De Roepaan naar Maaseik: op zoek naar de familie van Peter van den Berg

Onderzoeksstand: 9 oktober 2026. De familie in Maaseik is historisch te onderzoeken en gedeeltelijk te reconstrueren. Maar één belangrijke vraag blijft open: was de Petrus van den Berg die op 1 januari 1693 in Maaseik werd gedoopt daadwerkelijk onze Peter, de echtgenoot van Anna Wolters? Dat is nog niet bewezen. In dit verhaal laten we zien waarom we deze mogelijkheid onderzoeken — en wat we inmiddels over zijn mogelijke familie weten.

Het verhaal begint bij De Roepaan

In Ottersum lag De Roepaan, een plek die in ons familieonderzoek steeds terugkomt. Hier ontmoeten we in achttiende-eeuwse bronnen een Peter van den Bergh. Hij is in 1748 in een inkwartieringsvermelding terug te vinden. In een brief uit Ottersum, gedateerd 18 november 1765, komt de naam Peter van den Berg opnieuw voor. Het zijn bijzondere resten van een leven dat zich voor een groot deel aan ons zicht onttrekt.

Zijn gezin kennen we beter. Samen met Anna Wolters, die op 16 november 1699 in Kessel bij Goch, Duitsland, werd gedoopt, liet Peter tussen 1722 en 1738 acht kinderen dopen in diezelfde parochie. Anna's ouders kennen we bij naam: Johannes (Jan) Wolters en Elbertina Holtermans. Wie Peters eigen vader en moeder waren, weten we nog niet.

De zoektocht voert ons vervolgens naar Gennep. In juni 1780 verkopen vier nagelaten kinderen — Elisabeth, Joannes, Welbert en Mechtildis — een huis aan de Maasstraat en een afzonderlijke tuin bij de Maaspoort. Hun ouders Peter en Anna worden dan als overleden vermeld. In de hypotheekregistratie staat een belangrijke verwijzing, N:o 310. Maar ook die akte vertelt ons nog niet waar Peter werd geboren.

Dus gaan we terug in de tijd. En dan verschijnt, verder stroomopwaarts langs de Maas, een interessante mogelijkheid: Maaseik.

Nieuwjaarsdag 1693: een Petrus in Maaseik

Volgens een gepubliceerde bewerking van de Maaseikse parochieregisters wordt op 1 januari 1693 een Petrus van den Berg gedoopt. Zijn ouders worden genoemd als Petrus van den Berg en Harlindis (Erlindis) Benaers. Als doopgetuigen staan Gaspar Denckens en Joanna Oijen vermeld.

Het echtpaar Petrus senior en Harlindis trouwde volgens dezelfde reconstructie op 30 november 1680 in Maaseik. Harlindis overleed volgens de bewerking op 29 november 1716 en haar man op 20 maart 1724. Let op: dat laatste overlijden betreft de vader uit het Maaseikse kandidaat-gezin, beslist niet onze Peter van De Roepaan.

De jongen uit 1693 zou bij de eerste bekende doop van Peter en Anna in Kessel in 1722 ongeveer 29 jaar oud zijn geweest. Die leeftijd past. Maar leeftijd en naam zijn geen bewijs. Wat deze kandidaat vooral interessant maakt, is zijn uitgebreide familiekring en het feit dat we hem in juridische naamregisters kunnen proberen te volgen.

Een groot gezin: acht mogelijke broers en zussen

Petrus uit 1693 groeide volgens de gepubliceerde Maaseikse doopreeks op in een gezin met negen geregistreerde kinderen. Dit zijn de doopvermeldingen:

Twee doopkinderen met de naam Joannes en het naast elkaar voorkomen van Joannes Mattias en Mathias vragen bijzondere voorzichtigheid. In oude gezinnen kwamen namen vaker terug, bijvoorbeeld na een kindersterfte, maar die sterfte moet dan wel afzonderlijk worden aangetoond. Wij houden alle doopvermeldingen daarom gescheiden.

De familie wordt zichtbaar in huwelijken en doopgetuigen

Na de kindertijd worden enkele vermoedelijke broers en zussen opnieuw zichtbaar.

Gertrudis en Henricus Schauken trouwden volgens de registerbewerking in 1718. Zij kregen in Maaseik Isabella (1719), Harlindis (1721) en Petrus Matthias (1725). Bij hun kinderen verschijnen namen als Renerus en Mathias van den Bergh onder de getuigen. Dat kan wijzen op ooms uit de familie, maar hun identiteit is nog niet definitief vastgesteld.

Joannes en Sybilla Mevissen huwden volgens de reconstructie in 1711 en kregen in Heppeneert acht geregistreerde kinderen: Elisabeth (1711), Paulus (1713), Maria (1714), Harlindis (1719), Petrus (1722), Catharina (1724), Joanna (1726) en Joannes (1728). We weten nog niet zeker of deze volwassen Joannes dezelfde is als de Maaseikse dopeling van 1686 of als Joannes Mattias van 1688. De vele doopgetuigen uit de omgeving van de familie maken de verbinding wel bijzonder interessant.

Gerardus en Joanna Baggen trouwden volgens de bewerking in 1719. Hun zeven bekende doopkinderen heten Harlindis (1720), Joannes Petrus (1721), Maria Elisabeth (1724), Nicolaes (1726), Maria Gertrudis (1729), Renerius (1730) en Catharina Elisabeth (1732). Ook hier duiken bij de dopen dezelfde familienamen op: Renerus, Joannes, Gertrudis, Maria Joosten en Henricus Schauken.

Bij Renerius, de oudste uit 1681, past een huwelijk met Maria Guilielma Joosten in 1721. Voor zijn eventuele kinderen is nog geen veilige gezinsreeks gevonden. Dat betekent niet dat hij kinderloos was. Ook voor Joanna, Mathias, Joannes Mattias en Elisabeth Catharina zijn meer originele akten nodig.

Zo ontstaat geen voltooide stamboom, maar wel iets waardevols: een netwerk van gezinnen die elkaar bij huwelijken, dopen en mogelijk erfenissen terugvinden.

De volgende generatie: Van Tongeren en De Granade

Bij de familie van Joannes × Sybilla zien we mogelijk ook de volgende generatie opgroeien.

Elisabeth van den Bergh, vermoedelijk hun dochter uit 1711, wordt in verband gebracht met Joannes Baptist van Tongeren. Bij dit echtpaar zijn de kinderen Mechtildis (1750) en Joannes Franciscus (1751) geregistreerd. De getuigen verwijzen opnieuw naar Van den Bergh en Sybilla Mevissen. In een juridische index uit 1769 heet Elisabeths echtgenoot echter Jan Mathijs, terwijl een andere akte uit 1775 Joannes Baptist noemt. Dat verschil is nog niet opgelost.

Harlindis van den Bergh, waarschijnlijk de dochter die in 1719 in Heppeneert werd gedoopt, komt naar voren als echtgenote van Josephus de Granade, ook geschreven als Gernaedts. Hun vijf bekende kinderen zijn Maria Sophia (1751), Joannes Franciscus (1754), Joannes Reijnerus (1756), Maria Sybilla (1757) en Gerardus (1762). De doopgetuigen — onder wie Sybilla Mevissen en verschillende Van-den-Bergh-naamdragers — vormen een bijzonder sterke aanwijzing voor dit familieverband. Toch ontbreekt ook hier nog een oorspronkelijke trouwakte die de ouders van Harlindis ondubbelzinnig vermeldt.

Als al deze koppelingen uiteindelijk kloppen, zijn dit kleinkinderen en achterkleinkinderen van Petrus senior en Harlindis Benaers — en neven, nichten en verdere verwanten van hun zoon Petrus uit 1693. Zij zijn nog niet bewezen verwanten van onze Peter van De Roepaan.

Een koster in Maaseik en een hofbediende in Trier

Soms brengt niet een doopboek, maar een boedelinventaris de familie tot leven. Rond 1791–1792 duiken twee opmerkelijke mannen op in de Maaseikse notarisindex: Nicolaas van de Bergh, koster in Maaseik, en Reinerus van de Bergh, werkzaam als kamerfourier in de Trierse hofhouding. De index noemt hen uitdrukkelijk broers.

Een gedrukte Trierse hofkalender uit 1792 vermeldt inderdaad Johann Rennier van der Berg als Kammerfourier. Dat is een prachtige, zelfstandige bevestiging van de naam en de functie in de hofwereld van toen, maar geen bewijs van adel of van zijn ouders.

Zouden deze twee de in 1726 en 1730 gedoopte zoons van Gerardus × Joanna Baggen zijn? Dat is een goed te onderzoeken mogelijkheid, nog geen vastgesteld feit. Een inventaris van Nicolaas' nalatenschap uit 10 december 1791 en akten over huizen aan de Groote Kerkstraat en Bleumerstraat in maart 1792 kunnen mogelijk een echte familiebrug opleveren. Inmiddels is bovendien een akte-index gevonden van 23 maart 1792 waarin erfgenamen van Nicolaas worden genoemd. Hun volledige namen en rechten moeten nog uit de originele teksten worden gehaald.

Testamenten: de spannendste bladzijden zijn nog niet gelezen

In Maaseik liet Maria Bastiaens op 5 februari 1720 en 15 mei 1722 testamentaire akten opstellen bij notaris Hermannus Craens. In de naamindex van de akte uit 1722 wordt een Peter van den Berg aangeduid als zoon van Peter en Erlindis, en ook een Geertruijd als dochter van hetzelfde ouderpaar. Dat is waardevol: binnen het Maaseikse gezin worden een vader en zijn kinderen in een juridische context van elkaar onderscheiden.

Maar we hebben de volledige oorspronkelijke testamenten nog niet gelezen. De korte index vertelt niet of deze zoon Peter toen in Maaseik woonde, al in Kessel verbleef, gehuwd was met Anna Wolters of door een familielid werd vertegenwoordigd. En het zijn nadrukkelijk de testamenten van Maria Bastiaens, niet van Peter zelf.

Er zijn daarnaast aanwijzingen voor andere testamenten in de families Benaers en Housmans. Een onderzoekster wees erop dat kinderen uit dit gezin mogelijk iets erfden via de familie van Harlindis. Ook daarvan ontbreken nog de volledig gecontroleerde oorspronkelijke erfgenamenpassages.

Dáár ligt de kans op een echte doorbraak. Stel dat in een testament zou staan: Peter, zoon van Peter van den Berg en Erlindis Benaers, tegenwoordig wonend in Kessel bij Goch — misschien zelfs met de naam van Anna Wolters. Dan zouden twee tot nu toe afzonderlijke familiegeschiedenissen opeens samen kunnen vallen. Zo'n vermelding is nog niet gevonden.

En wat is dan de relatie met Elen?

In de omgeving van Maaseik onderzoeken we ook een afzonderlijke Elense familie Van den Bergh. Een Petrus van den Bergh en Cornelia Straetmans hebben daar volgens de gezinsbewerking veertien kindervermeldingen tussen 1754 en 1770. Hun dochter Petronella (1757) trouwde met Christianus van der Linden; in dat gezin zijn zeven kinderen opgenomen. Via een zoon, Petrus Joannes van der Linden (1780), zijn zelfs verdere negentiende-eeuwse generaties te volgen.

Maar het cruciale schakelpunt is nog open. De vader van het Elense gezin kan een Petrus uit Heppeneert, gedoopt in 1722, zijn, óf een andere Petrus, gedoopt in Elen in 1725, zoon van Petrus van den Bergh × Petronella Severijns. Daarom staan deze nakomelingen voorlopig in een aparte onderzoekstak. We nemen ze niet zomaar op als Maaseikse familieleden.

Wat weten we inmiddels — en wat nog niet?

We kennen een historisch gezin van Peter en Anna Wolters in Kessel bij Goch, en we kunnen hun verdere leven via Ottersum en Gennep volgen. We kennen daarnaast een omvangrijk Maaseiks gezin van Petrus en Harlindis Benaers, met negen doopvermeldingen en verschillende waarschijnlijk herkenbare zijtakken.

Tussen die twee verhalen ontbreekt nog de beslissende akte. Daar zoeken we nu gericht naar: in testamenten, erfenissen, boedelinventarissen, huwelijksstukken en eigendomsregisters. Daarbij letten we niet alleen op de naam Van den Berg of Van den Bergh, maar juist op de combinatie met ouders, echtgenoot, broer, zus en woonplaats.

De Maaseikse Petrus van 1693 is dus een serieuze kandidaat, geen bewezen stamvader van onze lijn. Precies dat maakt deze zoektocht bijzonder: we bewaren de verhalen van de mogelijke verwanten, zonder de ontbrekende schakels in te vullen. En iedere nieuw gelezen akte kan het beeld veranderen.

Dit artikel is gebaseerd op de onderzoeksdossiers van Familie Van den Berg 3.0, stand 9 oktober 2026. Gepubliceerde parochiereconstructies en notarisindexen zijn onderscheiden van origineel gelezen akten. Oudere naamspellingen, tegenstrijdigheden en uitgesloten persoonsidentificaties blijven bewaard.