Bladzijde 1

Petronilla bij Wilhelm en Margaretha

Een jaar na haar doop is Petronilla van den Berg terug te vinden in de bevolkingslijst van Weeze. Naast haar naam staan die van Wilhelm van de Locht en zijn vrouw Margaretha Masselings. De naam van het kind geeft ons een manier om de twee huwelijken van Margaretha te verbinden.

Wat de volksteller opschreef

Op de regels 735 en 736 staan Wilhelm van de Locht, 35, en Margaretha Masselings, 25. Bij haar staat seine Frau. Hun woonplaats is Weeze. In de kolom voor kinderen onder twaalf is de naam over twee regels verdeeld. Rechts van Wilhelm staat Petronilla en rechts van Margaretha staat Van den Berg 1. BEWEZEN is dat het meisje van één jaar in dit huishouden is geteld.

Drie kerkelijke akten en één bevolkingslijst

Op 26 november 1799 trouwde Margaritha Masselings met Petrus van den Berg. Op 14 juni 1800 werd hun dochter Petronilla in Weeze gedoopt. Op 20 augustus 1800 trouwde een Anna Margaretha Masselings met Wilhelmus van de Loucht. De telling plaatst het kind met de achternaam van haar vader bij dit laatste paar. De overeenstemming van kind, naam, leeftijd en huishouden maakt het STERK-WAARSCHIJNLIJK dat Margaretha na haar huwelijk met Petrus met Wilhelm hertrouwde.

Wie was Margaretha zelf?

De telling geeft 25 als haar leeftijd en ook als het aantal jaren dat zij er woonde. De doop van Anna Margarita Masselings in januari 1775 ligt dichter bij deze opgave dan die van Margarita in september 1770. De gegevens uit 1801 noemen haar ouders niet. De burgerlijke huwelijksakte van augustus 1800 kan haar ouders, eerdere echtgenoot of weduwenstaat expliciet vermelden.

Landesarchiv NRW · AA 0633, nr. 1710, deel II, beeld 197, rechterblad · Doop van Petronilla · 14 juni 1800 · St. Cyriakus, KB008, beeld 138 · Tweede kerkelijke huwelijk · 20 augustus 1800 · KB009, beeld 21

Bladzijde 2

Petrus en de familie van zijn peetvader

Op 25 februari 1763 noemt het Weezer doopboek Wenceslaus IJsermans als peetvader van Petrus. De ouders van het kind zijn Wilhelmus van den Berg/Borg en Wilhelmina Dijck. Daarmee is er een concreet aanknopingspunt voor de getuige bij een huwelijk in 1786.

Waarom de familie IJsermans de aandacht trekt

In 1757 lieten Wenceslaus IJsermans en Anna Maria Heiming hun dochter Anna Catharina dopen. De transcriptie van de grondinschrijving uit 1776 noemt haar bij beide ouders. Op 10 september 1786 was Petrus van den Berg getuige bij het huwelijk van een Anna Catharina IJsermans. De dopeling uit 1763 was toen 23. De combinatie van naam, leeftijd, parochie en peetvaderschap maakt hem KANDIDAAT. De trouwinschrijving noemt de ouders van de getuige en de bruid niet.

Wilhelmus als koster en Joannes als mogelijke broer

De transcriptie voor 26 augustus 1761 noemt Joannes van den Bergh, ongeveer tien jaar, zoon van koster Wilhelm van den Bergh en Willemken Dicks. Zij verwijst naar Xanten, folio 88. Het ouderpaar lijkt sterk op dat van Petrus in 1763. Het sterfboek vermeldt op 21 juni 1773 een 53-jarige Wilhelmus van den Berg met het beroep custos. Voor de koppeling van beide zoons is vooral de schrijfwijze Dijck/Dicks te controleren. De grondtekst is alleen als transcriptie gelezen.

Het verschil met de eerdere leeftijdsopgave

Op 8 mei 1800 overleed in Weeze een Petrus van den Bergh. Het Latijnse sterfboek geeft 36 jaar. Het tweede sterfboek bevat een moeilijker leesbare correctie bij de leeftijd. De oudere indexopgave was 56. Iemand die in februari 1763 is gedoopt, zou in mei 1800 al 37 zijn geweest. De leeftijdskloof krimpt daarmee tot één jaar. Zijn identiteit als overledene en als bruidegom van 1799 blijft open.

Doopboek KB004 · beeld 57, linkerblad · volledige bron op bladzijde 5 · Lijfgewinsboek · Niftrick en de verwijzing naar het Xantense folio 88 · Eerdere onderzoeksstand · de oude leeftijdslezing van 56 jaar

Bladzijde 3

Twee bruiden en een dochter Petronilla

De kerkboeken laten zien hoe gemakkelijk twee vrouwen met dezelfde familienaam te verwisselen zijn. Zelfs de volgorde van de voornamen in een latere bewerking past anders bij de twee huwelijken dan in het trouwboek.

1799 en 1800 · de bruiden in het trouwboek

Bij het huwelijk van 26 november 1799 met Petrus van den Berg heet de bruid Margaritha Masselings. Bij het huwelijk van 20 augustus 1800 met Wilhelmus van de Loucht staat Anna Margaretha Masselings. De tweede regel vermeldt geen weduwenstaat. In beide ontbreken de ouders en de leeftijd van de bruid.

Twee dopen uit Wissen

Op 17 september 1770 werd Margarita gedoopt bij Wilhelmus Masselings en Gertrudis Huls. Op 15 januari 1775 werd Anna Margarita gedoopt bij Wilhelmus Masselings en Gertrudis Verhulsdonck. Beide meisjes waren volgens de doopteksten de vorige avond geboren. De veronderstelling dat Huls en Verhulsdonck hier dezelfde vrouw zijn, vraagt een verbindende akte.

Welke dochter trouwde met wie?

De huwelijksbewerking van Verhohlen koppelt de dopeling van 1775 aan Petrus en die van 1770 aan Wilhelmus. De letterlijke voornamen in het trouwboek suggereren de omgekeerde volgorde. Een weggelaten of toegevoegde voornaam is mogelijk. De bevolkingslijst op bladzijde 1 maakt het hertrouwen van één vrouw sterk waarschijnlijk. De toewijzing aan een van de dopen vergt nog een akte met haar ouders.

14 juni 1800 en 28 mei 1828 · Petronilla

De doop noemt Petronilla als dochter van Petrus van den Berg en Margaritha Maselings. Onder de peetouders staan Joannes Knops en Mechtildis Nellesen. De doop lag 37 dagen na het overlijden van de 36-jarige Peter. De regel geeft geen aanwijzing dat de vader al overleden was. In 1828 trouwde in Weeze een Petronilla van den Berg met Joannes Bertramus Engels. De dopeling zou 27 jaar zijn geweest. De kerkelijke trouwakte noemt haar ouders niet.

Verhohlen · huwelijken in Weeze tot 1850 en de toewijzing van beide dopen · Kreis Kleve · burgerlijke geboorten in Weeze vanaf 1799, huwelijken en overlijden vanaf 1798

Bladzijde 4

Een Van den Berg op de lijst van Wissen

In de lijst van Wissen voor 1799 staat op blad 115, regel 387, een twintigjarige W. van den Berg. De schrijver gebruikt hier alleen een initiaal. De namen en de manier waarop hij beroepen herhaalt, geven de vermelding meer betekenis.

De dienstboden bij de familie Van Loë

Op hetzelfde blad staan vanaf regel 369 Edmund van Loe, zijn vrouw en de dochters Alexandrine en Sophia. Daarna volgen onder anderen een ontvanger, bedienden en een boswachter. Bij regel 384 staat Servante. De aanhalingstekens in die kolom lopen via Marie Gumperts en Elis. Bloem door tot W. van den Berg. Zo is het werk als dienstbode uit de lijst te lezen. Van deze persoon is geen verwantschap met de twee kostergezinnen aangetoond.

Een huishouden uit het netwerk van de bruiden

Op het linkerblad staan Paul en Guill. van de Locht bij elkaar. Paul is kleermaker. De telling van 1801 zet hem als Schneider bij zijn vrouw Marg. Knops. Het trouwboek noemt dezelfde echtgenoten op 21 januari 1801 met Wilhelmus Knops en Peter Knops als getuigen. Al in 1799 stond een Wilhelmus Knops bij het huwelijk van Petrus en Margaritha. De gedeelde naam geeft een concrete vergelijking van getuigen. Hun onderlinge verwantschap blijft open.

De telling van 1801

Op de beelden 216 en 217 van deel II is het gezin van Edmund weer te herkennen, met zijn vrouw, dochters en personeel. In deze groep kon ik de twintigjarige W. uit 1799 niet met een volledige naam identificeren. Het inwonersblad uit 1799 blijft voor die persoon de zekere vermelding.

Wat de familie van Lambertus nog kan verbinden

Voor de latere koster is vooral Xanten, AA 0567, nr. 32-a, folio 88 van belang. Voor Lambertus in 1678 verwijst de transcriptie naar Biesdael, folio 29. Geen van beide oorspronkelijke folio’s is deze ronde gelezen. Voor het jongere gezin hebben de burgerlijke akte van het huwelijk in augustus 1800 en de geboorteaangifte rond 14 juni 1800 voorrang. Het blijft open of een van de Weezer Petrussen uit 1678 en 1684 de echtgenoot van Anna Wolters in Kessel (D) was.

WGfF · bronoverzicht Kanton Goch, AA 0633 nr. 1710, deel I en II · Oorspronkelijk inwonersblad · Wissen, 1799, blad 115, rechterzijde op scan 118

Bladzijde 5

Wenceslaus IJsermans bij de doop van Petrus

25 februari 1763 · KB004 · T_053 · beeld 57

Linkerblad onder het jaar 1763, direct boven de maand maart.

Petrus staat als wettige zoon van Wilhelmus en Wilhelmina Dijck ingeschreven. Bij de peetouders staan Wenceslaus IJsermans en Maria, met een op Dijck gelijkende achternaam. De vadersnaam is als Berg of Borg leesbaar. De index kiest Borg. Het beroep van de vader ontbreekt.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 6

De vader en de peetvader van Anna Catharina

11 mei 1757 · KB004 · T_034 · beeld 38

Rechterblad, de regel van 11 mei direct boven de doop van 13 mei.

Ouders zijn Wenceslaus IJsermans en Anna Maria Heiming. Thomas Bomer staat onder de peetouders. Dezelfde vadersnaam komt zes jaar later terug bij de doop van Petrus.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 7

Petrus getuigt bij Anna Catharina IJsermans

10 september 1786 · KB006a · H_033 · beeld 19

Rechterblad, onderste inschrijving.

Theodorus Jansen en Anna Catharina IJsermans trouwen met Matthias Jansen en Petrus van den Berg als getuigen. De doop van de mogelijke getuige ligt 23 jaar terug. Een tweede kerkelijke registratie van dit huwelijk staat in KB009, beeld 8.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 8

De functie van Wilhelmus in zijn sterfregel

21 juni 1773 · KB012_1 · S_004 · beeld 4

Linkerblad onder het jaar 1773, direct boven de maand juli.

De pastoor noemt Wilhelmus van den Berg, custos, 53 jaar, in Weeze. Naam, beroep en plaats sluiten aan op het grondregister van 1761. In de sterfregel worden zijn echtgenote en kinderen niet genoemd.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 9

Het huwelijk met Margaritha Masselings

26 november 1799 · KB009 · H_091 · beeld 20

Rechterblad bovenaan, direct voor de inschrijvingen van december en het volgende jaar.

Het huwelijk van Petrus van den Berg en Margaritha Masselings heeft als getuigen Wilhelmus Knops en Henricus van Vorst. Hier staan geen ouders of leeftijden van het paar.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 10

Het Latijnse sterfboek geeft 36 jaar

8 mei 1800 · KB012_1 · S_024 · beeld 24

Linkerblad, de tweede inschrijving van 8 mei, onder Mechthildis Willemse.

Petrus van den Bergh overlijdt in Weeze. Bij zijn naam staat aetatis 36. De cijfers zijn te vergelijken met 36 bij Wilhelmina Giepmans en met 25 bij de vorige inschrijving. De voorafgaande regel en Peters regel noemen beide pthisi.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 11

Het tweede sterfboek noemt Peter van den Bergh

8 mei 1800 · KB010 · S_017 · beeld 18

Linkerblad, direct na een andere overledene op 8 mei.

Eodem verwijst naar dezelfde dag, 8 mei. De schrijver vermeldt Peter van den Bergh en teeringe. Bij de leeftijd is gecorrigeerd en boven de regel geschreven. Mijn lezing is 36. De Latijnse boekversie geeft het getal duidelijker. Dit zijn twee registraties van hetzelfde overlijden.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 12

De doop van Petronilla van den Berg

14 juni 1800 · KB008 · T_136 · beeld 138

Linkerblad, tussen de dopen van 11 en 23 juni.

Petronilla is de wettige dochter van Petrus van den Berg en Margaritha Maselings. Bij de peetouders staan Joannes Knops en Mechtildis Nellesen. Aan het einde staat ex Wees. De schrijver noemt het kind niet postuma en de vader niet overleden.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 13

Margarita, dochter van Wilhelmus en Gertrudis

17 september 1770 · KB008 · T_008 · beeld 10

Rechterblad onder september, na de doop van Joanna.

De moeder heet hier Gertrudis Huls. Bij Margarita staan Wilhelmus Masselings als vader en Wissen als herkomst. Volgens de geboortevermelding kwam het kind de vorige avond ter wereld.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 14

Anna Margarita en de naam Verhulsdonck

15 januari 1775 · KB008 · T_024 · beeld 26

Rechterblad onder januari, tussen de dopen van Gerardus en Joanna.

De vader is Wilhelmus Masselings. De moeder heet hier Gertrudis Verhulsdonck. De peetouders zijn Jacobus Masselings en Hendrina Knops. De geboorte viel volgens de regel op de vorige avond, vóór middernacht. Bij de plaats staat Wissen.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 15

Anna Margaretha Masselings trouwt

20 augustus 1800 · KB009 · H_093 · beeld 21

Rechterblad, de inschrijving onder August. De maand is apart in de marge genoteerd.

Bij Wilhelmus van de Loucht staat de volledige naam Anna Margaretha Masselings. De getuigen zijn Paulus van de Loucht en Anton Masselings. De regel vermeldt geen ouders, leeftijd, eerste echtgenoot of weduwenstaat.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 16

Petronilla van den Berg en Joannes Bertramus Engels

28 mei 1828 · KB009 · H_145 · beeld 47

Rechterblad onder Maji, voor de inschrijving in oktober.

Het trouwboek noemt het paar en de getuigen Gerardus Heijming en Joannes Urselmans (lezing van de naamvormen). Een aanwijzing naar de ouders van de bruid of haar geboorteplaats ontbreekt. De dopeling uit 1800 zou op dit moment 27 jaar zijn.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 17

Paulus van der Loucht en Margaritha Knops

21 januari 1801 · KB009 · H_095 · beeld 22

Linkerblad onder januari, na de inschrijving van 13 januari.

Wilhelmus Knops en Peter Knops zijn de getuigen. De plaatsaanduiding in de marge luidt Wissen. De bevolkingslijst van 1801 noemt Paul van de Locht samen met zijn vrouw Marg. Knops.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 18

De eenjarige Petronilla van den Berg

1801 · Weeze · AA 0633, nr. 1710, deel 2 · beeld 197

Rechterblad, inwoners 735 en 736. Lees de naam van het kind van boven naar beneden in de rechterkolom.

Wilhelm van de Locht is 35. Een regel lager staat Margaretha Masselings, 25, seine Frau. Naast het echtpaar staat Petronilla / Van den Berg 1. Deze telling verbindt de dopeling van juni 1800 met het huishouden van het echtpaar dat in augustus 1800 trouwde.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 19

W. van den Berg onder de dienstboden

1799 · Wissen · AA 0633, nr. 1710, deel 1 · beeld 118

Rechterblad, nr. 387, de onderste persoonsregel op blad 115.

De leeftijdkolom geeft 20. Aanhalingstekens herhalen de functie Servante van nr. 384. Op hetzelfde blad, vanaf nr. 369, staan Edmund van Loe, zijn gezin en personeelsleden. De inschrijving geeft alleen de initiaal W. Een familieband of een afzonderlijk dienstcontract staat hier niet bij.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 20

Paul en Guillaume van de Locht

1799 · Wissen · AA 0633, nr. 1710, deel 1 · beeld 118

Linkerblad, regels 328–330, twee bladzijden van dezelfde lijst op beeld 118.

De lijst vermeldt Paul en Guill. van de Locht direct onder elkaar. Achter Paul staat Tailleur, kleermaker. Hun namen keren terug als getuige en bruidegom in de akte van augustus 1800. De lijst benoemt hun onderlinge verwantschap niet.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 21

De kleermaker en zijn vrouw Marg. Knops

1801 · Wissen · AA 0633, nr. 1710, deel 2 · beeld 212

Rechterblad, regels 180 en 181, tussen Allegunda Hendricx en de volgende huishouding.

Paul van de Locht is 40, Schneider, met Wissen als woonplaats. Bij Marg. Knops, 38, staat seine Frau. Dit is een tweede bron voor het echtpaar uit de kerkelijke trouwinschrijving van januari 1801.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 22

Edmund von Loe en zijn gezin

1801 · Wissen · AA 0633, nr. 1710, deel 2 · beeld 216

Rechterblad, Edmund, zijn vrouw en de dochters Alexandrina en Sophia.

Edmund von Loe staat hier als 52-jarige. Zijn vrouw en beide dochters zijn volgens de opgegeven relatie herkenbaar. Op het aansluitende beeld 217 begint de personeelslijst onder meer met Wilhelm Willemsen. Daar kon ik W. van den Berg uit 1799 niet als dezelfde persoon herkennen.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief