Bladzijde 1

Wie was de vader van Wilhelmus?

Een doop in Weeze, 12 september 1721

In het doopboek staat Wilhelmus als kind van Joannes a Berg en Anna Elisabeth ten Ort. De gepubliceerde index herhaalt de voornaam Wilhelmus bij de vader. Op het registerbeeld zijn de naam van het kind, het woord parentes en de beide ouders afzonderlijk leesbaar.

Vijf dopen in het gezin van Joannes en Anna Elisabeth

De ouders staan op 14 mei 1712 bij Joanna, op 18 augustus 1714 bij Samuel Elbert, op 7 juli 1716 bij Joannes Lambertus en op 12 september 1721 bij Wilhelmus. Op 22 september 1719, bij Wenceslaus Henricus, heet de moeder Elisabeth then Ort. Het register ondersteunt de groepering van deze vijf inschrijvingen. Zie blz. 4–8.

De koster Joannes en de zoon van Lambertus

Het sterfboek noemt Joannes a Bergh op 23 maart 1741 rector en koster. Zijn overlijdensregel noemt geen echtgenote of ouders. De doop van Joannes, zoon van Lambertus en Joanna de Greef, staat op 21 oktober 1675. Dat deze dopeling, de vader uit de vijf doopakten en de koster dezelfde persoon waren, blijft een hypothese.

Terug naar de vraag over Lambertus

De doop van Theodorus in december 1679, zijn vermoedelijke overlijden als “zoon van de koster” in 1706 en de sterfinschrijving van Lambertus in 1711 maken de identiteit van de koster met Joanna de Greefs partner STERK-WAARSCHIJNLIJK. De onderliggende negen registerbeelden staan in de eerdere aanvulling.

Open de doopinschrijving · KB003, beeld 60, rechtsboven

Bladzijde 2

Wie stond er bij de doopvont?

De oorspronkelijke inschrijvingen geven naast ouders ook namen van mensen die het kind bij de vont hielden, erbij stonden of waren gevraagd als peetouder. Die rollen bieden aanknopingspunten om personen tussen akten te volgen.

1714 · Samuel, vrijheer van Hertefeld

Bij Samuel Elbert, zoon van Joannes en Anna Elisabeth, staat dat Samuel, vrijheer van Hertefeld, als peetvader was gevraagd. Ook de pastoor van Weeze, Elbertus Claessen, was gevraagd. De priester noteerde vervolgens wie het kind bij de vont hielden. Dit is een concreet contact tussen het gezin en de adellijke familie. Bloedverwantschap is uit deze doop niet af te leiden. Zie blz. 5.

1716 en 1719 · Boemer en Van den Bergh

Bij Joannes Lambertus staat Joannes Boemer tussen de aanwezigen. Bij Wenceslaus Henricus staat Mechtildis van den Bergh. In het oudere gezin van Lambertus en Joanna de Greef zijn dopen bekend van een Mechtildis en een Joannes, en trad Petrus Bomer(s) op bij twee dopen. Dezelfde naam geeft hier een zoekrichting. Zie blz. 6–7.

1716 en 1721 · Twee getuigen bij Petrus en Margaretha

Bij de doop van hun eerste Lambertus in 1716 stond Theodora van Bergh. Bij hun tweede Lambertus in 1721 staat Joannes a Berg als peetgetuige. De datums en namen passen bij Theodora (1674) en Joannes (1675) uit het gezin van Lambertus en Joanna de Greef. De doopakten geven hun familieband met Petrus niet. Zie blz. 9 en 11.

1725 · Petrus en Anna Margaretha zijn nog samen als ouders vermeld

Het Weezer register noemt beiden bij de doop van Joanna Maria in juni 1725. Dit valt tussen de Kesselse dopen van Anna Elisabeth in 1724 en Joannes in 1726, kinderen van Peter en Anna Wolters. Het is een concrete tegenaanwijzing voor de oude hypothese van twee opeenvolgende verbintenissen. De doop van 1725 bevat geen ouders of leeftijd van de vader. Zie blz. 12.

Oudere gezinsreconstructie en vergelijking met Kessel

Bladzijde 3

De twee grondstukken uit elkaar

Biesdael · Lambertus in 1678, Weeze nieuw fol. 55v

De transcriptie van het Weezer kerkboek noemt Lambertus a Bergh, de toenmalige koster, zoon van Theodorus en Mechtildis Boemer. De tweede rechthebbende heet Joannes Sanders. De verwijzing naar Xanten fol. 29 staat in de latere notitie van 1761 bij hetzelfde stuk grond. Daarmee is het folio een ingang voor de opeenvolgende rechthebbenden. De vermelding geeft op zichzelf geen zekerheid dat Xanten de akte van 1678 woordelijk bevat.

Niftrick · Wilhelm, Willemken en hun zoon in 1761, Weeze nieuw fol. 55r

Op 26 augustus 1761 wordt de ongeveer tienjarige Joannes als wettige zoon van koster Wilhelm van den Bergh en Willemken Dicks genoemd. De transcriptie verwijst naar Xanten fol. 88. De doop van Wilhelmus uit 1721 levert nu een ouderpaar op om te toetsen. Een huwelijk met Willemken, een aanstelling of een akte van opvolging kan de twee vermeldingen met elkaar verbinden.

Leeftijd als tegenproef

De oudere sterfindex geeft op 21 juni 1773 een koster Wilhelmus van 53 jaar. Vanaf de nu gelezen doopdatum, 12 september 1721, zijn dan 51 jaar en ruim negen maanden verstreken. De geboortedag staat niet in de doopinschrijving. De leeftijd is dus een punt van verschil dat bij de identificatie behouden moet blijven.

Welke handschriften nog openliggen

Het kerkelijke lijfgewinsboek van Weeze wordt door de transcribent aan het gemeentearchief van Weeze toegeschreven. Het Latenprotokollbuch 1708–1794 van Schloss Wissen is een afzonderlijke bron. Het Xantense register draagt de signatuur Landesarchiv NRW, AA 0567, nr. 32-a. De kerkelijke folio’s 55r–55v, de Xantense folio’s 29 en 88 en het Wissense protocol zijn in deze ronde niet als origineel gelezen.

Weeze · transcriptie · Xanten · catalogus · Wissen · archiefoverzicht · Vroegere notitie over de index en het leeftijdsverschil · Secundaire Weezer doopindex

Bladzijde 4

Joanna en de getuige Henricus van Bergh

14 mei 1712 · KB003 · T_013 · beeld 9

Linkerblad, boven het midden.

De ouders zijn Joannes a Bergh en Anna Elisabeth then Ort. In de regel met de getuigen staat Joannes then Ort. Verder staat er “loco Henrici van Bergh”, dus iemand trad in zijn plaats op. De familierelaties zijn niet vermeld.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 5

Twee gevraagde peetvaders

18 augustus 1714 · KB003 · T_031 · beeld 20

Rechterblad, onder het midden.

Het kind heet Samuel Elbert. De regel “pro patrino requisitus” staat bij Samuel, vrijheer van Hertefeld (spelling in de akte de Hartefeldt). Bij Elbertus Claessen, pastor in Weeze, staat eveneens dat hij werd gevraagd. Onder “de fonte susceperunt” volgen twee andere namen.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 6

Joannes Boemer bij Joannes Lambertus

7 juli 1716 · KB003 · T_051 · beeld 30

Linkerblad, tweede inschrijving.

De ouders zijn Joes van den Bergh en Anna Elisabeth then Ort. Hermanus Groten hield het kind bij de vont. Joannes Boemer staat onder de aanwezigen. Dat is een tweede familienaam die zowel bij het gezin van Joannes als in de oudere Weezer reconstructie voorkomt.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 7

Mechtildis bij Wenceslaus Henricus

22 september 1719 · KB003 · T_087 · beeld 48

Linkerblad, midden. De volgende dopeling heet Wolterus.

De ouders zijn Joannes a Bergh en Elisabeth then Ort. De laatste regel vermeldt Mechtildis van den Bergh. Het woord “astiterunt” introduceert de aanwezigen. De familierelatie tussen Mechtildis en de vader wordt hier niet genoemd.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 8

Wilhelmus, zoon van Joannes a Berg

12 september 1721 · KB003 · T_111 · beeld 60

Rechterblad, eerste inschrijving. Links onderaan staat de doop van Elisabeth van 11 september.

Onder de kindnaam Wilhelmus staat “parentes Joannes a Berg, Anna Elisabeth ten Ort”. De donkere laatste letters van de voornaam van de vader laten de lezing Joannes toe. De index neemt de kindnaam over als voornaam van de vader. Ook Joannes op gen Ort staat hier als getuige.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 9

Theodora bij de eerste Lambertus

20 juni 1716 · KB003 · T_049 · beeld 29

Rechterblad, iets onder het midden.

De doop noemt Petrus van den Bergh en Anna Margaretha Frerichs als ouders. Theodora van Bergh staat als aanwezige vermeld. Een Theodora was op 23 januari 1674 als dochter van Lambertus en Joanna de Greef gedoopt. Haar identiteit met deze getuige is open.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 10

Maria Catharina, dochter van Petrus

14 mei 1719 · KB003 · T_083 · beeld 46

Rechterblad, tweede volledige inschrijving.

De ouders zijn Petrus van den Bergh en Margaretha Frerichs. De doop sluit aan bij het gezin van de beide kinderen Lambertus. De grootouders van Maria Catharina worden in deze inschrijving niet genoemd.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 11

Joannes a Berg bij de tweede Lambertus

18 december 1721 · KB003 · T_115 · beeld 62

Rechterblad, derde inschrijving, tussen de dopen van Elisabeth op 17 en 21.

Petrus a Berg en Margareta Frericks staan als ouders bij Lambertus. Joannes a Berg is als eerste getuige onder “patrini” ingeschreven. Het jaar 1722 begint lager op hetzelfde blad. Maand gelezen uit de reeks, met 16 en 21 december en een afwijkend maandwoord bij de tussengelegen 17de.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 12

Joanna Maria, dochter van Petrus

Juni 1725 · KB003 · T_153 · beeld 81

Rechterblad, tussen de doop van Catharina van 30 mei en die van Petrus.

De namen van Joanna Maria en haar ouders Petrus van den Bergh en Anna Margaretha Frerichs zijn leesbaar. Het dagcijfer vóór “junij” laat ik open. Onder de getuigen staan Joanna Wennekers en een als Anna Christina Browers gelezen naam.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 13

Elisabeth ten Ort in Weeze

25 juni 1737 · KB002 · S_030 · beeld 32

Linkerblad, tussen Sara Mulders en Helena Braens.

De sterfregel noemt Elisabeth ten Ort in Weeze, zonder echtgenoot, leeftijd of ouders. Dit is een mogelijke overlijdensvermelding van de moeder van de vijf dopelingen. Haar voornaam Anna ontbreekt hier.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief

Bladzijde 14

Joannes a Bergh, rector en koster

23 maart 1741 · KB002 · S_033 · beeld 35

Linkerblad, onderaan, tussen Joannes Keysers en Margaretha Wyntjens.

Na Joannes a Bergh volgen “Rector et custos” en een verwijzing naar de kerk en gemeenschap. De inschrijving bewijst het ambt van deze Joannes. Of hij ook de vader uit de doopreeks of de dopeling van 1675 was, vergt een verbindende akte.

Open deze vermelding in de aktekijker · Open bij het archief