Onderzoeksstand 11 november 2026

De familie van Peter van den Bergh en Anna Wolters aan weerszijden van de Maas

Op 20 september 1722 lieten Peter van den Bergh en Anna Wolters hun dochter Anna Liesbeth dopen in Kessel bij Goch. Van 1722 tot 1738 staan er acht dopen bij dit ouderpaar. Bijna zestig jaar later noemt de erfoverdracht van 23 juni 1780 in Gennep, bekrachtigd op 26 juni in Kleef, vier volwassen kinderen bij naam, namelijk Elisabeth, Johannes, Welbert en Miggel of Mechtildis. Samen geven die bronnen houvast bij het volgen van de familie. Voor Peters eigen geboorteplaats en ouders ontbreekt zo’n verbindende akte. Het bewaarde Kesselse kerkboek bevat een afschrift van de oudere dopen. De overgeleverde reeks huwelijksinschrijvingen begint pas in 1770. Kessel, doop D1722-004 · Archiefbeschrijving St. Stephanus.

De kinderen in het testament van Maria Bastiaens

In Maaseik werd op 1 januari 1693 een Petrus gedoopt als zoon van Petrus van den Berg en Harlindis Benaers. Het gezin komt terug in de testamenten van Maria Bastiaens. Op de foto van haar testament van 5 februari 1720 noemt zij Erlindis Beners „haer moij”, een woord voor tante dat ook bij aangetrouwde familie werd gebruikt. Op 15 mei 1722 noemt zij Peter en Geertruijt als kinderen van haar oom Peter van den Bergh en Erlindis Beners. Zij kent de twee kinderen ieder vijftig gulden toe. Het tweede testament herroept het vorige. Een kwitantie zou kunnen uitwijzen waar Peter het legaat ontving en hoe hij zich toen liet noemen. In de gelezen regels ontbreken zijn woonplaats en echtgenote. De dopeling van 1693 blijft daarmee een kandidaat voor de echtgenoot van Anna Wolters.

De verwantschapswoorden zijn herlezen op bestaande foto’s van de minuten van notaris Hermannus Craens, akte 89 uit 1720 en akte 237 uit 1722 (FamilySearch DGS 009003915, beelden 763–765 en 911–912). Een later testament op naam van Maria Bastiaens is geïndexeerd bij J. W. van Reij op 28 juni 1760, XI–142ab, nr. 130. Welke Maria die beschikking maakte, moet uit de minuut blijken. Namenindexen van het Documentatiecentrum Maaseik.

Naamgenoten in Elen, Heppeneert en Beesel

In Elen lieten Petrus Vandebergh en Petronella Severijns op 13 juni 1725 een zoon Petrus dopen. De parochiebewerking geeft voor de vader 27 september 1747 als overlijdensdatum en voor de moeder 3 oktober van dat jaar. Die lezing verdraagt zich niet met de vermelding van de Kesselse Peter in 1765. Wel blijft open of de Maaseikse dopeling van 1693 later in Elen terechtkwam. Voor weer een andere man, Petrus van den Bergh, die vanaf 1754 in Elen met Cornelia Straetmans kinderen liet dopen, zijn zowel de Elense zoon van 1725 als de in Heppeneert op 2 januari 1722 gedoopte Petrus in beeld. Bij de tweelingdoop van 1754 noemt een getuigenreconstructie een Joannes van den Bergh uit Heppeneert. Welke familieband hij met het ouderpaar had, blijft open. Parochiebewerking Elen · Gezin in Heppeneert.

In Beesel komt een plaatselijke Petrus voor die op 8 mei 1715 trouwde met Catharina Janssen. Op 3 december 1731 kocht hij met zijn tweede vrouw Willemina Wijnen een huis met grond aan de Heringscamp in Offenbeek. De plaatselijke kroniek vermeldt in 1746 zijn huwelijk met een tweede Catharina Janssen en op 28 januari 1750 zijn begrafenis. In een stuk van 24 januari 1752 staat Peter van den Bergh naast Lowis Borge als buur van een beemd. De lening werd aangegaan door Geurt Thijssen en Gertrudis Dings. Een oudere buur- of eigenaarsnaam kon in een perceelomschrijving blijven staan. Vindplaatsen zijn HCL, Schepenbank Beesel en Belfeld, 01.015/37, fol. 14v–15 en 207v–208v. Loe Giesen, kroniek van Beesel · Driessen-archief, deel V, stuk 5-1(a).

Twee huizen in Ottersum en drie huwelijken in Hommersum

De oude foto met het bijschrift over inkwartiering in 1748 toont een naam- en cijferlijst waarop Peter van den Berg leesbaar is. Het adres van de inkwartiering en de identiteit van deze Peter zijn uit de foto niet vast te stellen. De Ottersumse hypotheekboeken zijn preciezer. Bij huis 193, fol. 148, staat naast Peter v. d. Bergh een verwijzing naar een koopbrief van 20 oktober 1752. De koopbrief zelf is nog niet teruggevonden. Die kan de verkoper en het verkochte goed identificeren. De Roepaan heeft in het hypotheekboek nummer 78. Op fol. 152 staat in de eigenaarskolom eerst Henrich Dircks en daarna „modo Peter van den Bergh”. De datum en voorwaarden van die overgang ontbreken op de gelezen regels. De koopbriefdatum bij huis 193 kan de aankoop van De Roepaan dus niet dateren. Landesarchiv NRW, AA 0064/784 · AA 0064/785.

Op één gefotografeerd registerblad van Hommersum staan op 22 mei 1764 twee huwelijken. Elbert van den Bergh trouwde met Anna Catharina Reyntjes en Ruth Reyntjes met Mechtildis van den Bergh. Verderop, op 8 juli, staat opnieuw een bruidegom Ruth Reyntjes, nu met Mechtildis Aertz. De verschillende bruiden en de latere vermeldingen van Mechtildis van den Bergh wijzen sterk op twee gelijknamige bruidegoms. Bij geen van beide huwelijken is uit de foto een beslissend patroniem gelezen. De beschikbare dopen laten daarom nog geen keuze tussen de verschillende mannen met de voornaam Rutgerus toe. Regionaal Archief Nijmegen, collectie 809/97, Hommersum, St. Petrus.

Van de kerkmeester naar het huishouden op De Roepaan

Een aantekening bij de eerstesteenlegging van de nieuwe sacristie in Ottersum op 17 augustus 1782 noemt Welbert van den Berg „ex Roepaen” en kerkmeester. Bij zijn gezin verschijnt een spoor naar de volgende generatie. Anna Maria, dochter van Elbert van den Berg en Anna Catharina Reijntjes, werd op 16 december 1778 gedoopt. Het oorspronkelijke trouwblad van 28 november 1797 vermeldt Gerhardus van de Loo uit Asperden en Anna Maria van den Bergh uit Ottersum. Petrus Laemers was getuige. Bij de doop van Elbertus Uhlenbroeck op 15 december 1801 staat de meter in de transcriptie met beide namen, „Anna Maria van de Loo, nata van den Berg”. In de telling van 1829 woont Gerard van de Loo als weduwnaar van Anna Maria van de Berg op De Roepaan, huis 24 van Het Hoofddeel, telbiljet 222. Dat huisnummer hoort bij de nummering van de telling. Kerkmeestersvermelding · Trouwregister, blad 18 · Doop D1801-043a · Volkstelling, blz. 52.

Mechgel, de familie Reijntjes en twee vrouwen Gerretje Maas

Het uittreksel van het huwelijk van Johannes Wilhelmus Reintjens en Hermina Verhulsdonk op 19 april 1816 noemt Rutgerus Reintjens en Mechgel van den Berg als ouders van de bruidegom (HCL 12.083/2, akte 18). Een Ottersumse overlijdensakte vermeldt Mechgel van den Bergh, overleden op 13 december 1820. Haar akte is de onderste inschrijving op de foto, nr. 77, aangegeven op 14 december. Bovenaan staat geboorteakte 76. Het gepubliceerde uittreksel geeft 79 jaar. Twee lezingen van dezelfde foto leveren mogelijk 89 of 91 jaar op. Welke leeftijd er staat en of deze vrouw dezelfde is als de Mechtildis die op 2 oktober 1729 in Kessel werd gedoopt, blijft onbeslist. De erfoverdracht van 1780 bewijst wel de afstamming van de daarin genoemde volwassen Miggel. Gepubliceerde overname van het huwelijk uit 1816.

De Ottersumse gezinnenlijst vermeldt in 1832 Joannes Dinnessen en Hermina Verhulsdonk. Een oorspronkelijke huwelijksinschrijving die haar als weduwe van Johannes Wilhelmus noemt, ontbreekt nog. Voor de bruidegom komen onder meer twee afzonderlijke dopen in aanmerking, op 24 oktober 1796 en 14 september 1800, beide bij Joannes Dinnissen en Erken Sanders. De gezinnenlijst laat deze keuze open. Ottersumse gezinnenlijst.

Ook de halfleesbare naam „Hendr… van Baal” in Hermina’s rentepost laat meer dan één uitleg toe. Dopen uit 1750–1756 noemen Henricus van Baal of Van Ball en Gerretje Maes. In latere dopen komt Rijnder van Ball met Gritje Maes voor. De Ottersumse begraafindex vermeldt op 22 februari 1783 een Gerretje Maas van 66 jaar en op 16 augustus een naamgenote van 36. De index noemt bij deze twee vrouwen geen echtgenoot. De begrafenis van Reinerus van Ball in december 1793 plaatst zijn geboorte omstreeks 1736, wat tegen identificatie met de vader van 1750 pleit. De identiteit van de man in de rentepost en zijn verhouding tot Hermina blijven open. Ottersum, begraafindex 1780–1799.

Regionaal onderzoek in het familieboek · Hermina en de familie Deriks · Bronregister · Oeffelt in 1833