Bewaard onderzoeksverslag · 5–6 november 2026
Jan als broer en toeziend voogd: de oorspronkelijke akte uit 1838
Dit verslag bewaart de onderzoeksstand van het moment van schrijven. Vermeldingen als “nog niet gepubliceerd” beschrijven die eerdere fase. De actuele bronvergelijking hieronder bepaalt welke latere correcties gelden.
Actuele conclusies en alle verslagen Oorspronkelijk verslag downloaden
Familie Van den Berg 3.0 · Onderzoeksaanvulling · 5 november 2026
Jan als broer en toeziend voogd:
de oorspronkelijke akte uit 1838
De eerder bekende verwijzing naar de familieraad van 12 maart 1838 is nu teruggevonden in het oorspronkelijke register. De twee bladen bevestigen Jan van den Berg als broodbakker in Vierlingsbeek, broer van Arnoldus en Petronella, en hun nieuwe toeziend voogd.
Nieuwe bewijsstap: de broedervermelding en benoeming in 1838 zijn rechtstreeks op de scan gecontroleerd. De open onderzoeksopdracht Boxmeer 1838 — origineel lezen is daarmee afgerond.
Dit is een aanvulling op het dossier, geen nieuw ontdekt familiegezin. Jans geboortegegevens en zijn huwelijk met Johanna Claassen zijn hiermee nog niet vastgesteld.
1. De exacte vindplaats
Brabants Historisch Informatie Centrum, toegang 21, Rechtbanken in Noord-Brabant, 1811–1838; inventarisnummer 1294, Akten 1825–1838; Vredegerecht Boxmeer, akte 34, 12 maart 1838. De digitale viewer telt 457 beelden. De akte begint op viewerpositie 374, rechts, en eindigt op positie 375, links.
Let op het verschil tussen de positienummers en de bestandsnamen: de bestanden heten NL-HtBHIC_21_1294_0376.jpg en NL-HtBHIC_21_1294_0377.jpg. De aangebrachte bladzijdenummers zijn 374 en 375. Het rechterblad van het tweede bestand bevat de volgende, afzonderlijke akte 35 van 15 maart 1838.
2. Wat de akte vastlegt
Elisabeth van Dinte verschijnt voor vrederechter Hendrik Sander van Hien. Zij wordt beschreven als weduwe van Pieter van den Berg en als molenaarster in Vierlingsbeek. Volgens haar verklaring overleed Pieter daar op 5 februari 1838. Uit hun huwelijk waren nog twee kinderen minderjarig: Arnoldus, twintig jaar, en Petronella, achttien jaar. Voor hen wordt een familieraad bijeengeroepen.
| Deelnemer | Beroep en woonplaats | Verwantschap volgens de akte |
|---|---|---|
| Jan van den Berg | Broodbakker, Vierlingsbeek | Broeder; benoemd tot toeziend voogd |
| Johannes Gerrits | Molenaar, Oeffelt | Aangehuwde oom |
| Gerardus Ebben | Smid, Beugen | Aangehuwde broeder |
| Johannes van de Riet | Schoenmaker, Boxmeer | Neef van moederszijde |
| Pieter van Dinte | Kuiper, Oeffelt | Neef van moederszijde |
| Johannes Kessels | Landbouwer, Vierlingsbeek | Bekende vriend |
De tekst groepeert de eerste drie aanwezigen onder “voor vaderszijde” en noemt de vierde en vijfde neven van moederszijde. Dit beschrijft hun plaats in de familieraad; het is geen zelfstandige verklaring dat Jan een halfbroer was. Ook het historische woord neef bepaalt zonder aanvullende akten nog niet de precieze graad of route van verwantschap.
Op het vervolgblad benoemt de familieraad Jan tot toeziend voogd. Hij aanvaardt de benoeming en belooft zijn verplichtingen na te komen. De akte is ondertekend, onder meer door Elisabeth op het eerste blad en Jan op het tweede. In de lopende tekst staat Berg; zijn handtekening is te lezen als Jan van den Bergh. Deze spellingvariatie staat dus binnen één en dezelfde akte.
3. Korte eigen transcriptie
Selectie uit de oorspronkelijke handgeschreven akte. Regelafbrekingen zijn opgeheven; weglatingen staan als […]. Dit is geen integrale diplomatische transcriptie.
“Elisabeth van Dinte, weduwe van wijlen Pieter van den Berg, molenaarster wonende te Vierlingsbeek.”
“1°. Jan van den Berg, broodbakker te Vierlingsbeek […] zijnde de eerstgenoemde broeder […] de vierde en vijfde neven van moederszijde […]”
“[…] tot toezienden voogd over voorschreven minderjarigen: Jan van den Berg voornoemd.”
4. Betekenis voor de kwartierstaat
| Vraag | Stand na deze controle | Grens van het bewijs |
|---|---|---|
| Is Jan uit de familieraad broer van Arnoldus en Petronella? | BEWEZEN als expliciete bronvermelding | Rechtstreeks gelezen in akte 34. |
| Zijn Arnoldus en Petronella kinderen van Pieter × Elisabeth? | BEWEZEN | De moeder noemt hen kinderen uit haar huwelijk met Pieter. |
| Is dit onze Jan, echtgenoot van Johanna Claassen? | STERK-WAARSCHIJNLIJK, opnieuw versterkt | De combinatie broer, beroep en woonplaats past bij het dossier. Johanna en Jans leeftijd worden in deze akte niet genoemd. |
| Is Jans exacte geboortedatum nu bekend? | NOG TE CONTROLEREN | De akte bevat geen geboorte- of doopdatum van Jan. |
| Kan het oudere Claessen–Vogels-netwerk of Maaseik 1693 worden aangesloten? | Geen nieuwe aansluiting | Deze akte levert daarvoor geen bewijs. |
De eerder gelezen huwelijksakte van Arnoldus uit 1847 noemt Jan eveneens als broer, toen circa 37 jaar en bakker in Vierlingsbeek. Het nieuwste dossier bevat daarnaast de herlezing van Jans overlijden in 1866. De familieraad vult deze bewijsreeks aan met een oorspronkelijke verklaring uit 1838, dicht na het overlijden van Pieter. De verschillende vermeldingen moeten als afzonderlijke gebeurtenissen worden gekoppeld; een herhaling van hetzelfde regest telt niet als een nieuwe onafhankelijke bron.
De formele identificatiestatus van Jan in de centrale gegevens is in deze ronde niet gewijzigd. Wel is de afzonderlijke broedervermelding uit 1838 nu rechtstreeks onderbouwd. Een geboorteakte is niet de enige mogelijke weg naar bewijs van ouderschap; ook de volledige samenhang van overlijdensakte, huwelijksgetuigen, voogdij en nalatenschap kan daarvoor beslissend zijn.
5. Twee gerichte vervolglijnen
- Jans identiteit en eigen huwelijk. Vergelijk zijn handtekening uit 1838 met de reeds aanwezige akten van 1847 en de akten rond zijn kinderen. Zoek vervolgens het huwelijk met Johanna Claassen en de eventuele huwelijksbijlagen. Een handtekeningvergelijking is ondersteunend en wordt niet als zelfstandig sluitend bewijs gebruikt.
- Elisabeths verwantschap. Johannes van de Riet, schoenmaker in Boxmeer, en Pieter van Dinte, kuiper in Oeffelt, zijn nu rechtstreeks als neven van moederszijde aangewezen. Hun huwelijken en ouders bieden een concrete toets voor Elisabeths geboortegezin. Er zijn in deze ronde nog geen nieuwe ouders aan Elisabeth gekoppeld.
6. Gecontroleerde zoekgrenzen
De officiële Matricula-beschrijving van Kessel, St. Stephanus, meldt verlies van de parochieboeken die onder meer de dopen tot 1943 bevatten. Het nog elders bewaarde boek eindigt voor dopen in 1798. Een Kesselse doop van Jan rond 1810 is via deze reeks daarom niet gevonden. De burgerlijke registers en naamtafels blijven een afzonderlijke route.
Genver verwijst voor Ottersum naar een geboortetafel 1809 en een gecombineerde tafel 1810–1811. De betreffende FamilySearch-beelden konden in deze ronde niet inhoudelijk worden ingezien; dat is geen negatief zoekresultaat op Jans naam. De veel aangehaalde melding over nieuwe PA 2105-scans uit 2025 bleek binnen dezelfde forumdiscussie gecorrigeerd: daar ging het om nieuwe inventarisbeschrijvingen. Een nieuwe beschikbaarheid van de geboorteakte is hiermee niet aangetoond.
In de gedownloade tekstindex van het Ottersumse doopregister 1800–1849 is geen doop van Jan als kind van Pieter en Elisabeth van Dinte(r) aangetroffen. Ook de tekstcontrole van de gepubliceerde volkstelling 1829 leverde dit gezin niet op. Beide controles zijn beperkt tot deze uitgaven en spellingzoekacties; zij bewijzen geen afwezigheid uit de burgerlijke gemeente, geen verhuizing en geen overlijden.
7. De twee oorspronkelijke bronbeelden
De volledige, ongewijzigde JPG-bestanden zijn in dit verslag opgenomen. Op een klein scherm kan de afbeelding horizontaal worden verschoven; download de JPG om op de volledige resolutie in te zoomen. Dit zijn de archiefscans, geen nagemaakte of met AI gereconstrueerde afbeeldingen.
NL-HtBHIC_21_1294_0376.jpg.
SHA-256: 7157caadc4e1537e42d37bc58b4822c61dacd5cc5fda6c7f3a72795f5ed5091f
NL-HtBHIC_21_1294_0377.jpg.
SHA-256: 9b9636ca68c1ca71f4e0ad2c6af9050085a426c94421d92e47b1bbb372847f01
8. Bronnen en aansluiting op de eerdere dossiers
- BHIC, Vredegerecht Boxmeer, akte 34, 12 maart 1838. Index en oorspronkelijke scans geraadpleegd. De index verwees naar het hele register; de juiste bladen zijn vervolgens gelokaliseerd.
- Bronmatrix 1831–1838–1847, getuige Jan. Eerdere status, broedervermelding 1847 en de toen nog open controle van het origineel uit 1838.
- Herlezing van de overlijdensakten 1866 en 1875. Laatste voorafgaande aanvulling; blijft behouden.
- Matricula, Kessel St. Stephanus. Officiële beschrijving van de verloren en elders bewaarde boeken.
- Genver, Ottersum: indexen per type akte. Wegwijzer, geen gelezen geboorteakte.
- Forumdiscussie over nieuwe digitalisaten, 9 oktober 2025. De aanvankelijke melding over Kleve wordt in reacties 3 en 4 gecorrigeerd.
- Ottersum, gepubliceerde doopindex 1800–1849 en volkstelling 1829. Alleen afgebakende tekstcontroles voor deze familie.