Wie woonde en werkte op De Holdeurn?

Aan de Oude Kleefsebaan komen meerdere geschiedenissen samen. Er is het Romeinse terrein van De Holdeurn, een later landgoed met pachters en een café dat in de herinnering aan de oorlog terugkeert. Voor het onderzoek naar het huis en de familie Hermsen is het belangrijk die lagen naast elkaar te lezen. Dezelfde plaatsnaam maakt ze nog niet tot één gebouw of één gezin.

Pachters bij een opgraving

Het jaarverslag van het Rijksmuseum van Oudheden over 1938 noemt J. Jaspers en M. Hermsen als pachters van land waar onderzoek naar de Romeinse pannenbakkerij plaatsvond. De landgoedeigenaren worden eveneens genoemd. Daarmee zijn concrete rollen in de opgravingsgeschiedenis vastgelegd. De bron vertelt echter nog niet welk perceel Hermsen precies pachtte of dat hij bij het latere café betrokken was.

Foto’s uit de Heidemij-collectie van 1952 geven een volgende laag: boerderijen met Jurgens als eigenaar en J. of H. Hermsen als pachter. Het beeld met H. Hermsen mag niet worden onderschreven als Café Holdeurn op nummer 148. Het gaat om een ander gebouw. Een mogelijke relatie tussen de pachter en de caféhouder blijft een afzonderlijke persoonsvraag.

Het café en nummer 148

Een latere reconstructie van de gevechten van september 1944 situeert Café Holdeurn aan Oude Kleefsebaan 148. Een oudere suikerzakjesregistratie verbindt H. Hermsen met hetzelfde café-adres. Dat zijn sterke aanwijzingen, maar voor de volledige naam en bewoningsgeschiedenis blijven woningkaarten, vergunningen en originele stukken nodig.

Ook de bouwgeschiedenis bevat een spanning. Moderne registraties noemen 1915 als bouwjaar; de aankoop van Nederrijk door Rudolf Jurgens wordt in 1916 geplaatst. Een verkoopverhaal dat het huis al in 1915 als jachtopzienerswoning voor Jurgens beschrijft, vraagt daarom controle aan koopakten en bouwtekeningen. Beide dateringen blijven zichtbaar totdat die bronnen het verschil verklaren.

Een adres is geen familieband

Nummer 132, nummer 148 en nummer 154 worden afzonderlijk behandeld. Hetzelfde geldt voor een later Hermsen-spoor bij nummer 134. Nabijheid maakt een verwantschap mogelijk, maar bewijst haar niet. De geschiedenis van De Holdeurn wordt daardoor rijker: de verschillende bewoners, gebouwen en gebruiksfasen blijven herkenbaar, terwijl de nog onbekende verbindingen niet worden ingevuld met een vertrouwde naam.