# WEBSITE-INVOER — Café Holdeurn, Hermsen en Oude Kleefsebaan 148

**Project:** Familie Van den Berg 3.0  
**Datum:** 22 september 2026  
**Bestemming:** zelfstandig leesbare geschiedenis voor latere rechtstreekse verwerking door GPT Work in de familiewebsite.

## Café Holdeurn aan de Oude Kleefsebaan

In het gebied De Holdeurn, tussen Berg en Dal, Groesbeek en de Duits-Nederlandse grens, komen landbouwgeschiedenis, landgoedbeheer, Romeins erfgoed en oorlogsgeschiedenis samen. Een latere reconstructie van de gevechten rond de Duivelsberg situeert **Café Holdeurn op Oude Kleefsebaan 148** op 19 september 1944. Deze locatie is **STERK/WAARSCHIJNLIJK**: de bron noemt café én huisnummer expliciet, maar het is geen contemporaine adreskaart of horecavergunning.

Een oudere suikerzakjescatalogusregistratie verbindt **H. Hermsen** met **Café Restaurant Holdeurn, Oude Kleefsebaan 148** en het telefoonnummer **(08805) 695**. De LastDodo-categorie bevat het item Café Restaurant “Holdeurn” opnieuw, maar het specifieke detailitem met naam, adres en telefoonnummer is in de huidige ronde niet heropend. Deze koppeling blijft daarom **STERK/WAARSCHIJNLIJK** en wordt niet als primair bewijs gepresenteerd.

## De oudere Hermsen-laag: De Holdeurn in 1938

**BEWEZEN:** het Rijksmuseum van Oudheden meldde in zijn Jaarverslag over 1938 dat het onderzoek naar de Romeinse pannenbakkerij op landgoed De Holdeurn plaatsvond met toestemming van **mr. H.C. Hintzen** en van **J. Jaspers en M. Hermsen, pachters van het land**. Een latere RMO-publicatie over de opgravingen 1938–1942 noemt de **familie Hintzen te Rotterdam** als eigenaresse van het landgoed en Jaspers en Hermsen als pachters van de twee onderzoeksterreinen.

Deze bronnen bewijzen de rollen in de opgravings- en landgoedcontext, maar nog niet welk kadastraal perceel M. Hermsen pachtte. Een rechtstreekse verbinding M. Hermsen → Café Holdeurn 148 is **KANDIDAAT/HYPOTHESE**.

## De Jurgens-pachters in 1952

**BEWEZEN:** Nationaal Archief, Fotocollectie Nederlandse Heidemaatschappij, bestanddeel **163-0047**, noemt in september 1952 een boerderij te Groesbeek met **S. Jurgens als eigenaar en J. Hermsen als pachter**.

**STERK/WAARSCHIJNLIJK:** bestanddeel **163-0049** wordt in bronmetadata beschreven als een boerderij te Groesbeek met **S. Jurgens als eigenaar en H. Hermsen als pachter**; 163-0050 vormt een tweede H.-Hermsen-spoor in dezelfde serie.

**UITGESLOTEN:** de boerderij op het H.-Hermsen-beeld uit 1952 is niet Café Holdeurn / Oude Kleefsebaan 148. De afbeelding mag op de website dus nooit met het onderschrift “Café Holdeurn” worden gebruikt. De mogelijkheid dat de **persoon** H. Hermsen uit 1952 later of daarnaast caféhouder was, blijft **KANDIDAAT/HYPOTHESE**.

## Café als onderdeel van het Nederrijkse pachtmilieu

**STERK/WAARSCHIJNLIJK:** in het Groesbeeks Milieujournaal 184, in de geschiedenis *Jurgens’ jachtlandgoed Nederrijk van 1916 tot 1990*, staat in de doorzoekbare tekst dat Nederrijk na de oorlog ook inkomsten had uit de **verpachting van een café aan de Oude Kleefsebaan**. De webindex leest de cafenaam als “de Holders”; die OCR-afwijking wordt bewust behouden. Binnen deze onderzoekslijn is Café De Holdeurn de voor de hand liggende kandidaat, maar het exacte bronbeeld moet nog visueel worden gecontroleerd voordat de cafenaam als letterlijke transcriptie wordt vastgezet.

Deze passage versterkt het beeld van Café Holdeurn als onderdeel van een landgoed-/pachtmilieu, maar bewijst nog niet dat de pachter H. Hermsen was of dat het genoemde café exact nr. 148 betrof.

## Het pand nr. 148 en het conflict 1915/1916

**BEWEZEN als huidige objectregistratie:** Oude Kleefsebaan 148 is verbonden met perceel **GROESBEEK A 840**, circa **3.740 m²**, en heeft in moderne registraties bouwjaar **1915**.

**STERK/WAARSCHIJNLIJK:** cultuurhistorische reconstructies plaatsen de aankoop van Nederrijk door **Rudolf Jurgens in 1916** en verbinden architect **Charles Estourgie** met meerdere bijgebouwen op het landgoed.

**KANDIDAAT/HYPOTHESE:** de verkooptekst dat nr. 148 al in 1915 speciaal voor Jurgens als jachtopzienerswoning is gebouwd. Dit botst op het eerste gezicht met de aankoopdatering 1916. Beide gegevens blijven op de website en in het dossier zichtbaar; geen van beide wordt weggepoetst. De oplossing moet komen uit bouwtekeningen, koopakte en kadastrale voorgangers.

## Wie was H. Hermsen?

De volledige identiteit van de caféhouder is nog niet bewezen. Een belangrijke nieuwe archiefingang is wel **BEWEZEN**: de officiële inventaris van het Nationaal Archief bevat een fysiek NBI-dossier **“Hermsen, H.J., Groesbeek”**, periode 1945–1967. Dit maakt H.J. Hermsen een **KANDIDAAT/HYPOTHESE** voor nader persoonsonderzoek, maar het dossier is niet ingezien en mag niet worden gebruikt om conclusies over de persoon of de inhoud te trekken.

Een andere Herman Hermsen, overleden op 10 augustus 1952 in Nijmegen, is onder de huidige datering **UITGESLOTEN** als de pachter die in september 1952 nog als H. Hermsen wordt beschreven.

## Een later Hermsen-spoor op nr. 134

**BEWEZEN:** een RAN-milieudossier noemt **Kwekerij B.J.H.M. Hermsen, Oude Kleefsebaan 134**, 1991–1994. Een familieband met M., J. of H. Hermsen uit de eerdere perioden is **KANDIDAAT/HYPOTHESE**. De nabijheid van de adressen 134 en 148 is interessant, maar geen genealogisch bewijs.

## Adressen die niet mogen worden samengevoegd

**UITGESLOTEN als automatische gelijkstelling:** Oude Kleefsebaan **132, 148 en 154** worden als afzonderlijke locaties behandeld. Het huidige Wijnterras De Holdeurn op 132 mag niet zonder historische nummerings- of perceelbron worden vereenzelvigd met het vroegere café op 148. Ook Holdeurn-Laag/154 blijft een afzonderlijk spoor.

## Bewijsstatus in één oogopslag

### BEWEZEN
- M. Hermsen en J. Jaspers als pachters in de RMO-context van De Holdeurn (1938).
- Familie Hintzen als door RMO genoemde eigenaresse van het landgoed in de opgravingspublicatie.
- J. Hermsen als pachter bij S. Jurgens in Heidemij-bestanddeel 163-0047 (1952).
- Bestaan van het fysieke NBI-registeritem H.J. Hermsen, Groesbeek, 1945–1967.
- B.J.H.M. Hermsen op Oude Kleefsebaan 134, 1991–1994.
- Bestaan van de RAN Drankwet-/Verlof A/B-archiefseries 482–485.
- Moderne registratie van nr. 148 als A 840 / ca. 3.740 m² / bouwjaarregistratie 1915.

### STERK/WAARSCHIJNLIJK
- H. Hermsen als pachter bij S. Jurgens in Heidemij 163-0049/0050.
- Café Holdeurn op nr. 148 op 19 september 1944.
- Café aan de Oude Kleefsebaan als Nederrijkse pachtinkomst na de oorlog.
- H. Hermsen gekoppeld aan Café Restaurant Holdeurn/148 via oudere suikerzakjescatalogus.
- Nederrijk gekocht door Rudolf Jurgens in 1916; Estourgie ontwierp landgoedgebouwen.

### KANDIDAAT/HYPOTHESE
- H. Hermsen-pachter 1952 = H. Hermsen-caféhouder.
- H.J. Hermsen NBI = café-Hermsen.
- M., J., H. en B.J.H.M. Hermsen behoren tot één familietak.
- Nr. 148 in 1915 in opdracht van Jurgens als jachtopzienerswoning gebouwd.
- De WMG-pachtpassage betreft exact Café Holdeurn nr. 148.

### UITGESLOTEN
- Heidemij-boerderij 163-0049/0050 is Café Holdeurn nr. 148.
- Herman Hermsen †10-08-1952 is onder de huidige datering de september-1952-pachter.
- 132, 148 en 154 zonder bron tot één locatie maken.

### NOG TE CONTROLEREN
- woningkaart nr. 148 en historische nummering;
- individuele drank-/horecavergunning;
- Estourgie-tekeningen en situatietekeningen;
- kadastrale voorgangers en transportakten A 840;
- inhoud NBI-dossier H.J. Hermsen;
- volledige persoonsreconstructie café-Hermsen;
- identiteit/relatie S. Jurgens versus Rudolf Jurgens;
- originele LastDodo-detailkaart en suikerzakje.

## Afbeeldingen voor de website

Afbeeldingen mogen pas worden gepubliceerd nadat hun objectidentiteit afzonderlijk is vastgesteld. Geschikte kandidaten zijn de officiële Nationaal-Archiefbeelden 163-0047 t/m 163-0050, de historische caféafbeelding op het herdenkingsbord, het suikerzakje van Café Restaurant Holdeurn, de Estourgie-tekeningen en een huidige foto van nr. 148. **163-0049/0050 mag niet als Café Holdeurn worden onderschreven.** In deze onderzoeksronde is geen origineel beeldbestand toegevoegd, omdat de directe bronbestanden niet betrouwbaar konden worden opgehaald.

## Bronnen

1. Rijksmuseum van Oudheden, Jaarverslag 1938.
2. RMO, *De Holdeurn bij Berg en Dal* (opgravingspublicatie 1938–1942).
3. Nationaal Archief, Fotocollectie Nederlandse Heidemaatschappij, 2.24.06.02, 163-0047 en context 163-0049/0050.
4. Nationaal Archief, 2.09.16.06, NBI-registeritem H.J. Hermsen, Groesbeek.
5. Groesbeeks Milieujournaal 184, *Jurgens’ jachtlandgoed Nederrijk van 1916 tot 1990*.
6. Regionaal Archief Nijmegen, toegang 1785 inv. 482–485; toegang 978 inv. 816; oudere RAN-ingangen 1815/3395 en 501/698–712.
7. Stichting Herdenking Bevrijding Beek, gevechten rondom de Duivelsberg.
8. Res nova Monumenten, cultuurhistorie Landgoed Nederrijk.
9. LastDodo, suikerzakjescatalogus Berg en Dal, item Café Restaurant “Holdeurn” (detailcontrole open).

## Open onderzoeksvragen

Wie was H. Hermsen voluit; wie woonde op nr. 148 in 1944, 1952 en 1960; wie bezat en wie pachtte het perceel; welke horecavergunning hoorde bij Café Holdeurn; is H.J. Hermsen uit het NBI-register dezelfde persoon; welke familiebanden bestaan tussen M., J., H. en B.J.H.M. Hermsen; en welke Estourgie-tekening/kadastrale voorganger verklaart de spanning tussen bouwjaar 1915 en de Jurgens-aankoop van 1916?