Historisch onderzoeksverslag · 2026-10-26
Onderzoeksverslag Haarlem Wachtendonk Oedt 26-10-2026 vervolg9 ADD ONLY
Gedateerde onderzoeksfase. De onderstaande oorspronkelijke verslagtekst is inhoudelijk behouden. Latere correcties en identiteitsgrenzen staan in het actuele overzicht. Oudere vermoedens, aantallen en toegangsmeldingen gelden niet automatisch als huidige conclusie.
Pieter borg voor Adriaan Otterbeek in 1727
Een Haarlemse opname-inschrijving verbindt Pieter van den bergh rechtstreeks met Adriaan Otterbeek. Daarnaast zijn familieakten uit 1674–1675 gecontroleerd, dertig volgende Wachtendonkse doopbladen gelezen en een Oedts afschrift daadwerkelijk vergeleken. De ouders en herkomst van de gezochte Peter zijn nog niet bewezen.
1. Uitkomst en onderzoeksdoel
Het doel blijft het vaststellen van de ouders en herkomst van Peter/Petrus van den Bergh × Anna Wolters, in de context van Kessel bij Goch en later Roepaan/Ottersum. De kandidaatdopen worden gezocht binnen 1660–1705, in de brede zoekruimte van 600 kilometer rond Kleve. Deze ronde is een afgebakende voortzetting; zij voltooit die gehele zoekruimte niet.
| Route | Nieuwe bijdrage | Bewijsgrens |
|---|---|---|
| Haarlem, volwassen Pieter | 27 januari 1727: Pieter van den bergh staat borg voor Adriaan Otterbeeks kleding. | Geen ouders of doop van Pieter; de Haagse geboorteplaats en leeftijd zijn van Adriaan. |
| Haarlem, Jacobus en familiecontext | 1674: moederclausule Snellaert. 1675: expliciete grootvaderrelatie Clarenbeeck. | Geen akte die de bruidegom Jacobus van 1669 aan het oudere gezin van Jacob en Geertie verbindt. |
| Wachtendonk | S053–S082, 8 december 1694–21 januari 1699; 23 zekere en 1 onzekere Petrus-selectie. | Naamselecties zijn geen 24 bewezen unieke personen of Van den Bergh-kandidaten; 1705 nog niet bereikt. |
| Oedt | Afgeschreven register KB881 bekeken rond 1679. Dezelfde zes inschrijvingen en een aanwijzing voor een maandcorrectie. | Geen nieuwe onafhankelijke doopbron en geen opvulling van het registratiehiaat. |
Er zijn geen bestaande kandidaten samengevoegd, uitgesloten of vervangen. De twee Haarlemse dopen van Pieter uit 1679 en 1689 blijven afzonderlijk. De volwassen Haarlemse kuiper is evenmin bewezen dezelfde als de gezochte Peter × Anna Wolters.
2. Haarlem: opname van Adriaan Otterbeek, 27 januari 1727
In het register van het Oudemannenhuis is Adriaan Otterbeek als alumnus opgenomen. Onder zijn inschrijving staat een uitdrukkelijke borgstelling voor het onderhoud van zijn kleding. Daarbij tekenen Pieter van den bergh en Jan Verburg[h].
Noord-Hollands Archief, toegang 3295, inventaris 34, scan 13, linkerbladzijde midden, tweede inschrijving van 27 januari 1727. Officiële viewer · Inventarisbeschrijving.
| Gegeven | Lezing uit de inschrijving |
|---|---|
| Opname | 27 januari 1727 |
| Burgemeesterskwalificatie | 16 januari 1727 |
| Opgenomen persoon | Adriaan Otterbeek; ondertekening werklezing Adriaen Otterbeecke |
| Geboorteplaats van Adriaan | ’s-Gravenhage |
| Leeftijd van Adriaan | 62 jaar |
| Religie | Lidmaat van de gereformeerde religie |
| Bewoning | Zijn “Competente Jaren” in de stad gewoond; geen exact aantal jaren |
| Borgstelling | “Borge voor het onderhout van zijn Klederen” |
| Borgen | Pieter van den bergh en Jan Verburg[h] |
Betekenis voor de bekende kuipercontext
De combinatie Pieter–Otterbeek sluit sterk aan bij de reeds onderzochte Haarlemse kuiper. In het testament van 25 juni 1725 wordt Catarina Otterbeecks vader Adrianus genoemd. In de eerdere akten uit 1732 komt Adrianus opnieuw in de gezinscontext voor. De borgstelling geeft nu een andere soort bron waarin Pieter en Adriaan samen optreden.
De ondertekening uit 1727 vertoont visuele overeenkomst met Pieters ondertekening onder het testament van 13 augustus 1732. De vergelijking met 1725 laat meer gebruik van hoofdletters zien. Dit is ondersteunende context, geen zelfstandig sluitend identiteitsbewijs. De twee oudere handtekeningen zijn nieuw uitgesneden uit reeds bewaarde beelden en worden niet als twee nieuwe oorspronkelijke downloads geteld.
Bestaande context: NHA 1617/744, document 5843134, beelden 456–458, 25 juni 1725; NHA 1617/759, document 5843140, beeld 261, ondertekening 13 augustus 1732. Deze akten zijn geen nieuwe ontdekkingen in deze ronde.
De legatenpassage uit 1735
Het testament van Jacobus Maas van 2 februari 1735 noemt Adriaan Otterbeek als bewoner van het Oudemannenhuis. Aan hem en de andere in dezelfde clausule genoemde begunstigden wordt ieder jaarlijks twintig gulden levenslang gelegateerd. De passage bevat geen verwantschapslabel. De institutionele woonvermelding leidde naar het opnameboek.
NHA 1617/865, document 4975308, beelden 119–120. De relevante passage is nu op het origineel gelezen; het volledige testament loopt na beeld 120 door. Deze broningang stond al als HTR in eerdere dossiers.
Valkensteeg: een nader afgebakende zijroute
De testamentpassage van 8 september 1723, Aaltje Gerrits van Bourgonje, betreft een kamer of woning in de Valkesteeg die aan de reeds inwonende Gerrit Cornelisse Gangelofse wordt nagelaten. Pieter Velsen staat als getuige aan het slot. Er is geen aangetoonde aansluiting bij Pieter van den Bergh of Otterbeek. Het oude adres uit de trouwinschrijving van 1724 is dus nog niet via deze huispassage verder teruggevolgd.
NHA 1617/741, document 4975210, beelden 178–179. Een andere naam in dezelfde straat vormt geen identiteitsbewijs.
3. Haarlem: twee familieakten gecontroleerd
Abraham Snellaert × Maria van der Wal, 12 januari 1674
Het testament noemt Maria’s vader Pieter Marcusz van der Wal. Bij Abraham wordt zijn moeder aangeduid als Magdaleentie [doorgehaalde woorden onopgelost] van Clarenbeeck, weduwe van Abraham Snellaert de oude. Lager in de clausule staat expliciet “sijne moeder”. De mogelijke slotletter q in Clarenbeeck blijft een leesonzekerheid.
Dit bevestigt en verbreedt de Snellaert–Van der Wal-context. Het stuk noemt in de gecontroleerde passages geen Jacobus van den Berge of Catharina van der Wal en bewijst geen verwantschap van Magdaleentie met Olivier van Clarenbeeck. Uit de doorhaling wordt geen patroniem toegevoegd.
NHA 1617/330, notaris Henrick van Gellinckhuysen, document 5842698, beelden 11–13. De oorspronkelijke moederpassage op beeld 12 is door twee lezers gecontroleerd. De exacte locator 5842698_12 was al als HTR-zoekingang aanwezig in vervolg 7.
Jacomina van den Berghe, 29 maart 1675
Jacomina, weduwe van Olivier van Clarenbeecq, regelt in verband met haar voorgenomen hertrouwen het vaderlijke erfdeel van hun twee kinderen Hendrick en Geertruyt. Voor ieder kind wordt vierhonderd gulden vastgelegd, samen achthonderd gulden. Hendrick van Clarenbeecq wordt uitdrukkelijk genoemd als hun grootvader van vaderszijde; hij verschijnt en aanvaardt de regeling.
NHA 1617/379, notaris Lourens Baert, document 5842832, beeld 124, rechterblad. Het blad is van de aanhef tot de aanvaarding gelezen; beeld 125 is wel opgehaald, maar niet oorspronkelijk gelezen.
De grootvaderrelatie is een expliciete nieuwe broncontrole binnen dit gezin. Zij verbindt de bruidegom Jacobus × Catharina van der Wal nog niet aan het oudere gezin van Jacob van den Berge en Geertie. De toekomstige echtgenoot van Jacomina wordt hier niet geïdentificeerd.
Andere akte-ingangen
| Controle | Inhoud | Besluit |
|---|---|---|
| 18 januari 1671 NHA 1617/308 5842771, beeld 34 | Warmoesstraathuis in de nalatenschap Wagevelt–Van den Heuvel. Jacobus Leermaker is getuige bij de vorige akte op hetzelfde beeld. | Geen ouderbrug voor Jacobus. Zoekwoorden op één scan betroffen verschillende akten. |
| 6 augustus 1674 NHA 1617/378 5842815, beelden 745–746 | Pieter Jacobsz van den Bergh × Jannitgen Michiels; haar voorkinderen De Smet en een huis op het Pleijn. | Niet samengevoegd met Pieter × Josina van Hulst. Geen bewezen Jacobus–Catharina-verbinding. |
| Twee huisroutes, uitsluitend HTR 5842766_507 en 5843062_723 | Claverblath in de Gierstraat; een half hoekhuis Warmoesstraat/Bullebaksteeg in de boedel La Clee. | Geen oorspronkelijke lezing en geen doorlopende eigendomsketen. Het hoekhuis is niet gelijkgesteld met een ander huis in dezelfde straat. |
Oorspronkelijke controles: 1671, beeld 34; 1674, beelden 745–746. De HTR-huisroutes staan afzonderlijk als vindmiddelen in het dossier.
4. Wachtendonk: verder gelezen tot januari 1699
Van PA 1101 BA2702, St. Michael, zijn alle dertig hoofdbladen S053–S082 gericht gelezen op voornaam en dopelingrol. De zichtbare grensdata zijn 8 december 1694 en 21 januari 1699. Alle dertig oorspronkelijke bestanden zijn nieuw opgehaald.
De selectie omvat 23 zekere Petrus-inschrijvingen en één onzekere Petr[us?]-inschrijving. Vier kinderen dragen een dubbele voornaam: Petrus Henricus, Fridericus Petrus, Petrus Casper en Petrus Winan[dus?]. Ieder is binnen zijn inschrijving één dopeling. De selectie bewijst niet dat het 24 verschillende personen zijn en levert geen 24 Van den Bergh-kandidaten op.
Landesarchiv NRW, PA 1101 BA2702: S053 tot S082. Bron-URL’s komen uit de bewaarde officiële METS. De volledige selectietabel staat onderaan dit verslag.
Bij geen van de geselecteerde regels is een voldoende zekere Bergh/GH-ouderfamilie aangetoond. Dat is een begrensd leesresultaat: meerdere ouder- en getuigenfamilienamen zijn flets of onzeker. Er zijn negen afzonderlijke context- en beperkingsregels bewaard.
- S069, 1 januari 1697: Petr[us?] ligt gedeeltelijk onder een inktvlek. De naamstam en kinderrol zijn onafhankelijk bevestigd, het naamslot blijft onzeker.
- S073: de gewijzigde datumkop is onafhankelijk gelezen als 1 september 1697. Petrus is duidelijk; de vaderlijke familienaam blijft onopgelost.
- S078: de onderste, geheel doorgehaalde inschrijving levert geen veilige kindernaam of eigen datum op. Zij telt niet als extra Petrus en geeft ook geen negatieve persoonsconclusie.
- S063, S064 en S081: mogelijke Borgh/boorgh-vormen staan bij andere kindervoornamen in ouder- of getuigenrollen. Zij zijn niet veranderd in Bergh of zonder bewijs aan één persoon toegeschreven.
Vijf gerichte uitsneden zijn door de hoofdonderzoeker gecontroleerd en drie andere door een onafhankelijke Haarlem-lezer. Deze acht controles vormen geen tweede integrale lezing van alle dertig bladen. De resterende onzekerheden staan per regel zichtbaar in het dossier.
5. Oedt: afschrift bereikt en een maandlezing bijgesteld
Het Bischöfliches Diözesanarchiv Aachen bewaart KB881, Oedt St. Vitus, dopen 1612–1763. De officiële catalogus noemt dit een Abschrift. Ook KB882, huwelijken 1615–1655 en 1659–1764, is als afschrift gelokaliseerd; dat huwelijksdeel is nog niet inhoudelijk gelezen.
Officiële kerkboekcatalogus, stand 15 september 2026, gedrukte p.127, PDF-pagina140; Matricula KB881. De geel gemarkeerde delen worden digitaal aangeboden.
De gewone viewer toonde de scans. Acht verschillende beelden zijn bekeken: vijf voor oriëntatie en drie voor een gerichte vergelijking rond 1678–1680. Het gaat bij die vergelijking om KB_881-105–107, geschreven p.202–207. Er is geen volledige doorzoeking van alle 295 aangeboden scanlabels uitgevoerd.
Dezelfde zes inschrijvingen, geen opvulling van de leemte
Het afschrift neemt de Latijnse waarschuwing over de schaarse registratie over. Bij 1679 staan vervolgens dezelfde zes kindervoornamen als op het eerder gelezen BA2011 S078: Matthias, Joanna, Henricus, Jacobus, Agnes en Petrus, in dezelfde volgorde. Na de zes regels staat opnieuw dat verdere inschrijvingen ontbreken.
De zes afschriftregels zijn genummerd 25–30. Daarvóór staan grotendeels lege genummerde plaatsen en enkele potloodaantekeningen. Uit die nummering worden geen dertig bewaarde doopakten of 24 extra dopelingen afgeleid. De aanvullende potloodnamen zijn in deze ronde niet als oorspronkelijke doopakten gebruikt.
KB881: beeld 105, p.202–203, bronnota; beeld 106, p.204–205, nummering; beeld 107, p.206–207, zes regels en waarschuwing. Vergelijk de reeds bewaarde BA2011 S077 en BA2011 S078.
Petrus in 1679: waarschijnlijk november
De slotregel van Petrus was in vervolg 8 genoteerd als 26 december 1679, waarbij de maand uit de voorafgaande als xbris gelezen regels was afgeleid. Het nu bekeken afschrift schrijft bij deze regel 26 Novembris uit.
Daarop heeft een tweede lezer uitsluitend het oorspronkelijke BA2011-beeld opnieuw beoordeeld. Hij ziet bij Jacobus en Agnes waarschijnlijk 9bris, dus november; een zekere x-vorm is niet houdbaar. De maand staat bij Petrus zelf niet opnieuw uitgeschreven. De aanvullende controle is daarom geen simpele vervanging van het origineel door een afschrift.
De familieletters in de oorspronkelijke ouderclausule zijn nog onvoldoende opgelost voor een Bergh-identificatie. Het afschrift is een aanvullend leesmiddel, geen aangetoonde onafhankelijke registratie van deze doop. De bronleemte blijft bestaan en Oedt blijft als herkomst open.
Voor KB881 zijn in deze ronde geen oorspronkelijke beeldbestanden gedownload of browserscreenshots in het bronpakket opgenomen. De werkelijk verrichte viewerlezingen zijn verantwoord met exacte labels, bronlinks en leesnotities. Twee eerdere BA2011-originelen en twee bijbehorende uitsneden zijn ongewijzigd als vergelijkingsbasis hergebruikt; zij tellen niet als nieuwe downloads.
6. Dekking, eerdere aanwezigheid en besluiten
| Onderdeel | Bestanden / lezing | Concrete begrenzing |
|---|---|---|
| Haarlem, Jacobus | 8 nieuwe oorspronkelijke bestanden; 7 gericht gelezen voor 4 akten. | 5842832_125 wel opgehaald, niet oorspronkelijk gelezen. Twee huisroutes alleen HTR. Geen protocol integraal gelezen. |
| Haarlem, kuiper | 19 nieuwe oorspronkelijke bestanden, alle getoond: 5 gerichte passagelezingen, 7 overige naamlezingen, 7 alleen oriëntatie. | Register 3295/34 alleen scan 1 en 10–23. Scans 2–9 en 24–40 ongelezen. Niet overal chronologisch. |
| Wachtendonk | 30 nieuwe oorspronkelijke hoofdbladen S053–S082, alle gericht gelezen. | Oudernamen deels onzeker; 23 zekere en 1 onzekere voornaamselectie. Vanaf S083 nog geen aaneengesloten nieuwe lezing. |
| Oedt | 8 Matricula-scanbeelden bekeken, waarvan 3 gericht vergeleken; 0 nieuwe lokale KB881-aktebeelden. | Afgeschreven en van notities voorziene bron; vergelijking rond 1679. Geen onafhankelijke opvulling van de registratieleemte. |
Zoekregels zijn geen personen
Het Jacobus-deel bewaart elf nieuwe HTR-zoekvragen: 128 resultaatregels met dubbelen, betreffende 119 beeldidentificaties. Het kuipersdeel bewaart acht zoekvragen. De vraag Piet* Val*k* meldde 303 resultaten, maar alleen de eerste honderd zijn teruggegeven en als snippets beoordeeld. De overige 203 zijn niet gelezen. Een nulresultaat voor een spelling sluit een familie of huis niet uit; de reeds bekende oorspronkelijke Warmoesstraat-vermelding kwam bijvoorbeeld niet in de laatste huisnaamvragen terug.
Vergelijking met oudere dossiers
Dertien exacte Haarlemse bronlocators zijn vergeleken met de oudere index van 10.318 tekstobjecten en 33.366 opgeslagen bestandslocators. Daarnaast zijn beschikbare vervolg 5–8-bestanden gecontroleerd. Tekstobjecten, beeldlocators en zoekregels zijn geen aantallen personen of kandidaten.
Twee broningangen waren eerder als tekstvindmiddel aanwezig: 5842698_12, Snellaert 1674, en 4975308_119, het legaat 1735. Bij de laatste stond zelfs uitdrukkelijk dat het origineel nog niet was gelezen. De nieuwe bijdrage is hun oorspronkelijke lezing. Voor de overige gevraagde locators, waaronder Oudemannenhuis 3295/34 scan13, is binnen de gecontroleerde basis geen exacte eerdere vermelding gevonden.
Dat is geen absolute eerste-ontdekkingsclaim. Anders benoemde afbeeldingen zijn niet op beeldhash met alle eerdere bestanden vergeleken; de beschikbare ZIP-, PDF- en DOCX-bestanden zijn niet daarnaast allemaal opnieuw uitgepakt. De precieze patronen, grenzen en uitkomsten staan in de controlemap.
7. Concrete open vervolgstappen
- Haarlem, 16 januari 1727: het besluit of verzoekschrift bij de nu exact gedateerde burgemeesterskwalificatie van Adriaan Otterbeek lokaliseren. De opname verwijst ernaar, maar het stuk zelf is nog niet gevonden of gelezen.
- Oudemannenhuis 3295/35: het formele intrederegister, opgemaakt in 1726 en voortgezet tot 1772, is gelokaliseerd. De gecontroleerde officiële ingang biedt studiezaalraadpleging en geen digitale beelden. Inventarisbeschrijving.
- Wachtendonk: verder vanaf S083 richting 1705, met behoud van de onopgeloste ouder- en getuigenlezingen als aparte controlepunten.
- Jacobus × Catharina: een expliciete familieakte of een sluitende eigendomsketen vinden die de bruidegom van 1669 verbindt met het oudere gezin. De grootvaderclausule uit 1675 levert die verbinding niet.
- Oedt: de onzekere oorspronkelijke naamvelden naast KB881 houden. KB882 is slechts gelokaliseerd; een nieuwe, onafhankelijke registratie die het doophiaat opvult is nog niet aangetoond.
Er zijn geen archieven of andere onderzoekers aangeschreven. De genoemde niet-digitale en nog niet gelokaliseerde stukken zijn open bronvragen, geen reeds uitgevoerde controles.
Bijlage — Wachtendonkse voornaamselecties
De onderstaande regels zijn een controleerbare voorselectie. Vierkante haken en vraagtekens blijven behouden. De oudervelden zijn werklezingen en kunnen niet als zekere familie-identificaties worden overgenomen. Bij ieder record staat in het bronpakket de oorspronkelijke afbeelding, uitsnede en afzonderlijke beoordeling.
| ID / bron | Datumlezing | Dopeling | Ouderclausule — werklezing | Status voornaam |
|---|---|---|---|---|
| W9-001 S053 | 12 januari 1695 | Petrus | Godefridi [Vermoij?] et Gertrudis [hatjes?] | zeker |
| W9-002 S054 | 25 januari 1695 | Petrus | Joannis [braekers?] et Gertrudis [venis?] | zeker |
| W9-003 S054 | 2 februari 1695 | Petrus | Joannis [Leij?] et Cathar[ina] [Dirgen?] | zeker |
| W9-004 S058 | 6 juli 1695 | Petrus | Stephani [beeckers?] et Margaretha ter [braeck?] | zeker |
| W9-005 S059 | 8 september 1695 | Petrus | Petri [Koenen/Roenen?] et Margaretha [..jers?] | zeker |
| W9-006 S060 | 23 oktober 1695 | Petrus | Henrici [mae schans?] et Aldegon-/da [vxoris?] | zeker |
| W9-007 S061 | [27?] november 1695 | Petrus | Joannis [phelipsen?] et Margaretha [vrinck?] | zeker |
| W9-008 S065 | 4 juni 1696 | Petrus | Jacobi ter [poul?] et Agnetis [straten?] | zeker |
| W9-009 S067 | 5 oktober 1696 | Petrus | Petri Henrici ter poul et Margaretha [draeck?] | zeker |
| W9-010 S069 | 1 januari 1697 | Petr[us?] | Joannis philipsen et Margaretha vrinck | onzeker door inktvlek |
| W9-011 S070 | 25 februari 1697 | Petrus | Siberti van Gijl et Anna [..] | zeker |
| W9-012 S070 | 6 maart 1697 | Petrus | Theodori [vreckers?] et Maria [koeck?] | zeker |
| W9-013 S071 | 21 maart 1697 | Petrus | Martini [dijkes?] et Agnetis [dijkes?] | zeker |
| W9-014 S071 | 25 maart 1697 | Petrus | Hermanni [halcker?] et Catharina [dick?] | zeker |
| W9-015 S071 | [15?] april 1697 | Petrus | Petri Kranen et Margaretha [weijers?] | zeker |
| W9-016 S073 | 10 augustus 1697 | Petrus | Joannis [boosen?] et Gertrudis [sch..mes?] | zeker |
| W9-017 S073 | 1 september 1697; gewijzigd datumhoofd, dag/maand onafhankelijk herlezen | Petrus | Joannis [familienaam onopgelost] et aldeg[on/un]dis Hertogh[s?] | zeker |
| W9-018 S073 | 5 september 1697 | Petrus | Joannis [tichtens?] et Anna dolen | zeker |
| W9-019 S075 | 26 oktober 1697 | Petrus | Theodori [Ladonker?] et Gertrudis [schlosser?] | zeker |
| W9-020 S078 | 1 mei 1698 | Petrus Henricus | Joannis mullers et Maria straeten | zeker |
| W9-021 S078 | 4 mei 1698 | Fridericus Petrus | Wolteri ter [broeck?] et Mechtildis [dickes?] | zeker |
| W9-022 S079 | 26 juni 1698 | Petrus | Anthonij [Koningshoven?] et Gertrudis broeck | zeker |
| W9-023 S081 | 22 september 1698 | Petrus Casper | [Matthiae?] [lampsen?] et Florentina [Leij?] | zeker |
| W9-024 S081 | 28 oktober 1698 | Petrus Winan[dus?] | Bartholomei [Gothier?] et Petronella muller | zeker |