Historisch onderzoeksverslag · 2026-10-26
Addendum Haarlem Pieter 1679 en 1689 26-10-2026 ADD ONLY
Gedateerde onderzoeksfase. De onderstaande oorspronkelijke verslagtekst is inhoudelijk behouden. Latere correcties en identiteitsgrenzen staan in het actuele overzicht. Oudere vermoedens, aantallen en toegangsmeldingen gelden niet automatisch als huidige conclusie.
Haarlem: Pieter van 1679, de doop van 1689 en de familieakten
26 oktober 2026 · Aanvulling bij kandidaatkaart ADD-20261026-HAA-16790909 · Geen statuswijziging.
Het onderzochte ouderpaar is nu in een reeks notariële stukken beter te volgen. De levensloop van de twee gedoopte Pieters is daarmee nog niet vastgesteld. Dit addendum bewaart de nieuwe feiten en de onopgeloste identiteitsvragen afzonderlijk.
VAR-HAA-16891216 is een afzonderlijke variantwaarneming en wordt niet met ADD-20261026-HAA-16790909 samengevoegd. Een overeenkomst in namen of deelname aan dezelfde erfenis is op zichzelf onvoldoende voor persoonsidentiteit.1. De twee doopgebeurtenissen
| Onderdeel | 9 september 1679 | 16 december 1689 |
|---|---|---|
| Dopeling | Pieter | Pieter |
| Vader | Jacobus van den Bergh | Jacob van d[…] Berge |
| Moeder | Catarina van der Wal | Catarina van der Wal |
| Getuigen | Pieter Marcusse van der Wal; [Jesina/Josina?] van Hulst | Jacob van der Wal; Susanna van der Wal |
| Bron | NHA 2142/23, geschreven p.153 | NHA 2142/26, geschreven p.163 |
| Status | Eerder opgenomen; nu context aangevuld | Deze ronde op origineel geverifieerd; variant apart |
| Bronlink | Doop1679 | Doop1689: NHA 2142/26, p. 163 |
De notatie d[…] geeft een afkorting/onvolledige letteruitwerking aan. Berge blijft in de bronlezing Berge. De familienaam staat in deze regels bij de vader; bij de dopeling staat uitsluitend de voornaam. De uitdrukking van Haarlem/Haerlem bij de vader wordt als bronvermelding behouden en niet automatisch als bewezen geboorteplaats behandeld.
Een tweede Pieter bij hetzelfde vermoedelijke ouderpaar kan op hergebruik van de voornaam wijzen. Dat blijft een hypothese totdat een expliciete bron laat zien wat met het oudere kind is gebeurd. Geen van beide dopen wordt op deze grond uitgesloten.
2. Pieter-rollen die voorlopig apart blijven
| Datum | Rol | Vastgestelde context | Toegestane gevolgtrekking |
|---|---|---|---|
| 9 september 1679 | Pieter, dopeling | Jacobus van den Bergh × Catarina van der Wal | Bestaande kandidaatkaart; geen tweede keer toegevoegd. |
| 16 december 1689 | Pieter, dopeling | Jacob van d[…] Berge × Catarina van der Wal | Nieuwe broncontrole onder een naamvariant; afzonderlijk van 1679. |
| 27 augustus 1691 | Pieter, aangewezen voogd | Zwager van Catharina van der Wal | Volwassen familierol; niet gelijkgesteld aan een van de dopelingen. |
| 18 augustus 1699 | Pieter, vader van Maria | Broer van Janneke van den Berge, overleden vrouw van Johannes Nolet | Deze verwantschap is expliciet; zijn identiteit met andere Pieters is niet bewezen. |
| 16 februari 1711 | Pieter, mede-erfgenaam | Afwikkeling van de nalatenschap van Johannes Nolet | Geen ouders, leeftijd of doopdatum van Pieter gegeven. |
| 1725–1736 | Pieter, kuiper / testateur | Eerst Catharina Otterbeeck, daarna Geertruijd Cijs; dochter Marijtje | Onderling verbonden volwassen levensloop; geen brug naar een Pieter-doop. |
Deze tabel telt waarnemingen en rollen, geen zes bewezen verschillende personen. Gelijkstelling is eveneens nog niet gerechtvaardigd. De volwassen rol van zwager in1691 helpt juist voorkomen dat iedere vermelding van Pieter automatisch als de zoon van Jacobus wordt gelezen.
3. Notariële bronkaarten
De onderstaande tekst is een gerichte leesnotitie en bewijssamenvatting, geen volledige diplomatische transcriptie. Brondata en inventarisnummers zijn ontleend aan de opgehaalde metadata; afwijkende automatische datumlezingen zijn tegen het beeld getoetst.
H5-N01 · 1673-03-28 · Gezamenlijk testament
NHA 1617/358 · digitale beelden 235, 236, 237. beeld 235 · beeld 236 · beeld 237
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Jacobus van den Bergh en Catarina van der Walle verschijnen als echtelieden, wonend in de Warmoesstraat te Haarlem.
- Zij benoemen elkaar tot erfgenaam en regelen in algemene termen de positie van eventuele kinderen en voogdij.
- De handtekeningen zijn op het linker deel van beeld237 bewaard.
Bewijsgrenzen:
- Er worden in de voor deze vraag gelezen kindclausules geen kinderen bij naam genoemd.
- Dit is een testamentdatum, geen huwelijksdatum.
- De rechterzijde van beeld237 begint een andere akte.
Genealogisch relevante passages; geen volledige diplomatische transcriptie.
H5-N02 · 1691-08-27 · Voogdbenoeming
NHA 1617/442 · digitale beelden 606, 607, 608. beeld 606 · beeld 607 · beeld 608
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Catharina van der Wall verschijnt als weduwe van overleden Jacobus van den Berge.
- Voogden voor na te laten minderjarige kinderen: predikant Jacobus van der Wal te Zandvoort en Pieter van den Berge, omschreven als haar broer en zwager respectievelijk.
- Akte gepasseerd aan het ziekbed van Catharina; handtekening aanwezig.
Bewijsgrenzen:
- Zwager bewijst zonder aanvullende akte niet langs welke huwelijksrelatie de verwantschap loopt.
- De genoemde volwassen Pieter wordt niet gelijkgesteld aan een dopeling uit1679 of1689.
- De formule kind of kinderen noemt geen aantal of namen; geen concrete kindinventaris.
Genealogisch relevante passages; geen volledige diplomatische transcriptie.
H5-N08 · 1699-08-18 · Testament Johannes Nolet
NHA 1617/599 · digitale beelden 227, 228, 229, 230, 231. beeld 227 · beeld 228 · beeld 229 · beeld 230 · beeld 231
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Johannes Nolet is weduwnaar van Janneke van den Berge.
- Maria van den Berge is dochter van Pieter van den Berge; die Pieter wordt broer van de overleden Janneke genoemd.
- Maria ontvangt een derde van de helft van de boedel; andere naaste bloedverwanten van Janneke delen in twee derde van die helft volgens de omschreven voorwaarden.
Bewijsgrenzen:
- Vader-Pieter wordt in de kernpassage niet als overleden aangeduid.
- De collectief aangeduide verwanten worden daar niet stuk voor stuk met ouders genoemd.
- Vader-Pieter1699, voogd-Pieter1691 en mede-erfgenaam-Pieter1711 blijven afzonderlijke rollen zolang hun identiteit niet is bewezen.
Root las zelfstandig de kernpassages op227 en228; agent las ook de aanvullende erfclausules, waaronder230. Geen volledige nieuwe transcriptie van alle vijf beelden.
H5-N03 · 1703-02-15 · Huwelijksvoorwaarden
NHA 1617/563 · digitale beelden 50, 51. beeld 50 · beeld 51
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Andries van Weggels en Margareta van den Bergh sluiten huwelijksvoorwaarden.
- Margareta wordt bijgestaan door Catharina van der Wal, weduwe van Jacobus van den Bergh, haar moeder, en Abraham Snellaert, haar oom.
Bewijsgrenzen:
- Datum van voorwaarden is niet zonder trouwakte de datum van kerkelijke huwelijkssluiting.
- Geen doopdatum of leeftijd van een Pieter vermeld.
Genealogisch relevante passages; geen volledige diplomatische transcriptie.
H5-N04 · 1706-08-01 · Testament moeder
NHA 1617/685 · digitale beelden 313, 314. beeld 313 · beeld 314
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Catharina van der Wal is weduwe van Jacobus van den Bergh.
- Geertruijd wordt haar jongste dochter genoemd; Margareta is gehuwd met Andries van Weghels.
- Margareta en Geertruijt worden als haar twee dochters tot universele erfgenamen benoemd.
- Jan Dingmans wordt haar zwager genoemd.
Bewijsgrenzen:
- Twee dochters is niet hetzelfde als enige kinderen.
- Pieter of Jacob wordt in deze geselecteerde familie- en erfgenamenpassages niet genoemd; dat levert geen overlijdensbewijs op.
- Beeld315 is begin van een volgende akte en wordt niet als familiebron meegeteld.
Genealogisch relevante passages; geen volledige diplomatische transcriptie.
H5-N09 · 1711-02-16 · Erfenisafwikkeling Johannes Nolet
NHA 1617/690 · digitale beelden 137, 138. beeld 137 · beeld 138
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Johannes van den Berghe en Pieter van den Bergh verschijnen naast Andries van Weggels als echtgenoot van Margareta, en Geertruijd, meerderjarige dochter, als mede-erfgenamen van Johannes Nolet.
- De afwikkeling verwijst naar Nolets overlijden26november1706 en zijn testament18augustus1699 voor Cornelis Baard.
- Boedelboeken, charters en papieren komen onder directie en bewaring van Pieter van den Bergh; zijn handtekening staat opbeeld138.
Bewijsgrenzen:
- Geen vader, leeftijd of geboorteplaats van deze Pieter genoemd in de gecontroleerde passage.
- Samen optreden als erfgenamen bewijst niet dat al deze personen broers en zusters zijn.
Genealogisch relevante passages; geen volledige diplomatische transcriptie.
H5-N05 · 1713-01-04 · Nader testament / codicil
NHA 1617/692 · digitale beelden 17, 18. beeld 17 · beeld 18
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Jacob Markusse van der Wal en Susanna Markusse van der Wal verschijnen als ongehuwde broer en zus.
- Margareta en Geertruijd worden genoemd als kinderen van Jacobus van den Bergh en Catharina van der Wal, met legaten.
- Voor Margareta is Grietje doorgestreept; dit is een schrijverscorrectie binnen de akte.
- De datum is4januari1713; de weekdag woensdag ondersteunt de lezing.
Bewijsgrenzen:
- HTR geeft onjuist15januari; de oorspronkelijke datum is leidend.
- De bestandsnaam schenking is een technische bewaarnaam, geen juiste juridische typering.
- De doorgestreepte naam Grietje levert geen derde dochter op.
Genealogisch relevante passages; geen volledige diplomatische transcriptie.
H5-N06 · 1714-04-10 · Boedelscheiding
NHA 1617/693 · digitale beelden 185, 186, 187. beeld 185 · beeld 186 · beeld 187
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Margareta en de meerderjarige ongehuwde Geertruijd zijn de kinderen en enige erfgenamen van Catharina van der Wal, weduwe van Jacobus van den Bergh. Margareta wordt vertegenwoordigd door haar echtgenoot Andries van Weggelen, meester zilversmid.
- De akte verwijst naar het testament van de moeder van1augustus1706.
- Gemeenschappelijk gebleven huis: oostzijde Warmoesstraat, tweede huis vanaf de Bullebaksteeg; daarin is hun vader Jacobus overleden.
- Gemeenschappelijk gebleven grafstede: Grote Kerk, Zuidertrans, nummer145.
- Anna en Maria van der Wal worden als overleden zusters van de moeder genoemd.
Bewijsgrenzen:
- Enige erfgenamen betekent niet enige kinderen.
- De precieze sterfdatum van vader of moeder staat in deze passages niet vast.
- Een eigendomsvermelding van een graf bewijst niet wie daar begraven ligt.
- HTR noemt bij de datum1719; oorspronkelijk1714 en inventariscontext zijn leidend.
Genealogisch relevante passages; geen volledige diplomatische transcriptie.
H5-N07 · 1715-11-24 · Codicil Susanna
NHA 1617/694 · digitale beelden 598, 599. beeld 598 · beeld 599
Uit het oorspronkelijke beeld:
- Susanna Marcusse van der Walle, ongehuwd en ziek te bed, noemt Geertruyd van den Bergh als dochter van overleden Jacobus van den Bergh.
- Zij woont in de Gierstraat en noemt haar overleden broer Jacob Marcusse van der Wal.
- Andere genoemde personen omvatten Andries van Weggels en diens zoon Pieter.
Bewijsgrenzen:
- De in deze akte genoemde Pieter van Weggels is geen Pieter van den Bergh.
- Beelden600–601 dienen uitsluitend als grenscontrole;602 begint een andere akte.
Genealogisch relevante passages; geen volledige diplomatische transcriptie.
4. Waarom de erfgenamenlijsten geen uitsluiting dragen
In1706 noemt Catharina haar twee dochters en benoemt hen tot universele erfgenamen. In1714 luidt de relevante formulering kinderen en enige erfgenamen. Het woord enige slaat op de erfgenamen. De gecontroleerde passages verklaren niet dat Margareta en Geertruijd de enige kinderen waren die het echtpaar ooit had, en geven geen concrete overlijdensmelding van Pieter. Deze lezing is onafhankelijk gecontroleerd.
De gezamenlijke namenlijst uit de Nolet-afwikkeling van1711 werkt in de andere richting evenmin als een geboorte- of broerschapsbewijs. Het testament van1699 geeft één expliciete relatie—Maria als dochter van Pieter en Pieter als broer van Janneke—maar benoemt de overige Van den Bergh-verwanten in die clausule collectief. Daarom zijn ook daarin geen ontbrekende ouders of generaties ingevuld.
5. Aanvullende doopcontexten
| Datum / kind | Ouders | Getuigen en beoordeling |
|---|---|---|
| 17 september1684 · Jacob | Jacob van d[…] Berge × Catharina van der Wall | Abrah. Snellart en Janneke van d[…] Berge. Dooprecord: NHA 2142/24, p. 344 |
| 4 oktober1684 · Willem | Jan Dingemans × Margareta van der Wal | Jacob van d[…] Berge en Aeltije van Grieken. Jacob is getuige, niet vader. Dooprecord: NHA 2142/24, p. 353 |
De eerdere doopcontexten van1675 en1687 zijn als eerdere waarnemingen behouden. De oude lezing van een moedernaam in de Margarita-doop uit1680 is niet stilzwijgend naar Van der Wal gecorrigeerd; deze koppeling blijft onopgelost. Ook de volwassen Pieter die in1687 als getuige voorkomt, wordt niet zonder aanvullend bewijs gelijkgesteld aan de dopeling van1679.
6. De volwassen keten1725–1736
| Datum | Akte | Identificerende gegevens | Bron |
|---|---|---|---|
| 25 juni 1725 | Gezamenlijk testament | Pieter van den Bergh, kuiper, en Catharina Otterbeeck wonen in de Klerksteeg. | NHA 1617/744, beelden 456–458 |
| 8 mei 1732 | Voogdij en moederlijk erfdeel | Pieter is weduwnaar van Catharina. Hun minderjarige dochter heet Marijtje; Adrianus Otterbeeck is haar grootvader van moederszijde. De akte verwijst naar het testament van 1725. | NHA 1617/758, beelden 549–551 |
| 13 augustus 1732 | Gezamenlijk testament | Pieter en Geertruijd Cijs wonen in de Franckestraat. Marijtje wordt expliciet zijn dochter uit het eerdere huwelijk met Catharina Otterbeeck genoemd. | NHA 1617/759, beelden 259–261 |
| 12 oktober 1736 | Nieuw testament Pieter | Pieter woont nog in de Franckestraat, noemt Geertruijd zijn huidige vrouw en Marijtje zijn voordochter, en herroept uitdrukkelijk zijn eigen beschikking van 13 augustus 1732. | NHA 1617/944, beelden 375–376 |
De verwijzingen tussen de akten verbinden deze volwassen Pieter en zijn gezin overtuigend met elkaar. Zij verbinden hem nog niet met de ouders Jacobus en Catharina van der Wal. Zonder zo’n brug kan deze levensloop geen kandidaat uitsluiten of als herkomstbewijs voor Kessel worden gebruikt.
7. Vervolgbronnen en controleerbaarheid
De concrete vastgoed- en grafroute uit1714 is bewaard: Warmoesstraat oostzijde, tweede huis vanaf de Bullebaksteeg, en Grote Kerk Zuidertrans145. De officiële ingang voor het grafregister1650–1833 is hier gelokaliseerd. De oorspronkelijke graf145-inschrijving is niet gelezen; het exacte afzonderlijke inventarisnummer binnen toegang1561 is in deze poging niet zelfstandig vastgesteld. Toegangsproblemen zijn geen bewijs dat de bron ontbreekt.
Het Haarlemse pakket bevat LEESNOTITIES_NOTARIEEL.json, LEESNOTITIES_DOPEN.json, het afzonderlijke levensloopverslag, de oorspronkelijke beelden en de opgehaalde zoek- en detailgegevens. Niet alle gevonden HTR-treffers zijn gelezen. De leesstatus per bestand en de gerichte bronkaarten zijn leidend; aanwezigheid van een download is geen bewijs van inhoudelijke doorzoeking.
De185-kaarteninventaris en het bronpakket van de vorige Haarlem/Nederrijn-ronde zijn betrokken bij de beperkte dubbelingencontrole. De volledige10.318-objectenverzameling is in deze ronde niet opnieuw gecontroleerd. Het addendum doet daarom geen definitieve uitspraak over de nieuwheid van ieder historisch naamrecord buiten de beschikbare vergelijkingsset.