Nicolaas, Swillens en het Maaseikse netwerk
Een koster, een kamerfourier, terugkerende getuigen en een religieuze dochter: aanwijzingen uit Maaseik met hun bewijsgrenzen.
Een netwerk wordt nog geen stamboom
De Maaseikse notarisindexen verbinden een overleden koster Nicolaas van de Bergh met zijn broer Reinerus, kamerfourier te Trier. Andere indexregels en genealogische bewerkingen brengen Nicolaus van den Berg en Maria Anna Swillens in beeld, naast de families Hex en Coengracht. De combinatie is veelbelovend, maar naamovereenkomst en gezamenlijke getuigenrollen zijn nog geen volledige persoonsidentificatie.
Hier worden moderne notarisindexen, secundaire genealogische publicaties en officiële registerroutes apart beschreven. In de betreffende rondes zijn de onderliggende notariële akten en de gezochte kerkelijke inschrijvingen nog niet oorspronkelijk gelezen. Een expliciete verwantschap in een index is daardoor een concrete bronaanwijzing, geen vervanging van de akte. Er is geen nieuwe bewezen aansluiting op Peter/Petrus van den Berg(h) en Anna Wolters.
Het Duitse vervolg staat bij Reiner, de Trierse hofkalenders en Koblenz. De genoemde personen blijven in de familiekaarten per bestaande broncontext herkenbaar.
Nicolaas de koster en zijn broer Reinerus
De belangrijkste reeks loopt van een kostervermelding in 1768 naar inventaris- en verkoopverwijzingen in 1791–1792. Vooral de indexregel van 24 maart 1792 is bruikbaar: zij noemt Reinerus uitdrukkelijk als broer van Nicolaas en als kamerfourier te Trier. De volledige akte kan laten zien hoe de verwantschap, woonplaats en bevoegdheid precies zijn geformuleerd.
| Datum en notariële verwijzing | Inhoud volgens de moderne index | Grens |
|---|---|---|
| 30 augustus 1768 · Van Reij XII197c · p.88 | Nicolaas van de Bergh, koster, met een huis in de Groote Kerkstraat. | De gelijkstelling met latere kostersvermeldingen moet aan de akten worden getoetst. |
| 30 november 1791 · Leenders X144d · p.96 | Nicolaas, koster; Louise Keskens als dienstmeid; een fragment over de komst van een broer. | Geen op zichzelf bewezen exacte overlijdensdatum. |
| 3 december 1791 · Leenders X145a · p.97 | Nicolaas de koster met overlijdensmarkering; Louise en Maria Agnes Hennissen, 30 jaar. | De notitiedatums bewijzen niet dat hij tussen 30 november en 3 december is gestorven. |
| 10 december 1791 · Leenders X145d · p.100 | Inventaris van de overleden koster; R. van de Bergh, kamerfourier te Trier. | Identiteit en handelingsrol toetsen in de volledige inventaris. |
| 23 maart 1792 · Leenders X160ab · p.140 | Erfgenamen van Nicolaas; lening in verband met huis en tuin in de Bleumerstraat. | Reinerus wordt in deze indexregel niet uitdrukkelijk genoemd. |
| 24 maart 1792 · Leenders X160c/d · pp.141–142 | Reinerus, broer van Nicolaas, kamerfourier te Trier; verkopen in de Groote Kerkstraat en Bleumerstraat. | Broederschap staat expliciet in de index; oorspronkelijke akten nog open. |
Maria Judith Engelen, genoemd bij de akte van 23 maart 1792, wordt niet met Anna Catharina Engel uit het Trierse onderzoek samengevoegd. Deze indexvermelding bewijst geen verband tussen beide vrouwen.
Dit patroon past bij een broer die na een overlijden voor goederen of nalatenschap optreedt. De precieze rechtshandeling en de samenstelling van de erfgenamen moeten uit de akten blijken. Het geeft geen vrijbrief om iedere Nicolaas in Maaseik met de koster gelijk te stellen.
Het Maaseikse broederpaar uit 1726 en 1730
KANDIDAATDe genealogische bewerking van Heemkring Kinrooi geeft Nicolaes van den Bergh, gedoopt op 6 december 1726, en Renerius van den Bergh, gedoopt op 21 maart 1730, als zoons van Gerardus van den Bergh en Joanna Baggen. Voor het ouderpaar wordt een huwelijk op 7 oktober 1719 genoemd. Bij Nicolaes staan Joannes van den Bergh en Maria Joesten als getuigen; bij Renerius Henricus Schouken en Maria Anna Emonts. Bron: Kinrooi, gezinsweergave 952.
De overeenkomst Nicolaas/Reinerus en Maaseik maakt dit een te toetsen dooppaar. De volwassen koster en kamerfourier zijn hiermee niet bewezen geïdentificeerd. De secundaire overlijdensweergave van de Koblenzer Reiner noemt in 1795 een leeftijd van 68 jaar, terwijl de dopeling van 1730 dan circa 65 zou zijn. Die afwijking blijft staan en moet met de oorspronkelijke overlijdens- en doopinschrijvingen worden onderzocht.
Losse indexsporen van een Reinerus op 15 oktober 1758 (Prinssen II203a, p.149, met vervolg II202d, Roosteren) en 30 april 1764 (Tulleners I205d, p.195, Ophoven) zijn aanvullend zoekmateriaal. Zonder heldere rol, beroep of herkomst leveren zij geen bewezen tussenstappen in een levensloop op.
Nicolaes en Maria Anna: de notitie van 1775
Op 4 juli 1775 noemt de moderne index van Van Reij XIII240bc, p.58, Nicolaes van de Bergh met Maria Anna Swiljens. Catharina en Elisabeth worden er uitdrukkelijk als zusters aangeduid; Elisabeth is verbonden met Joēs Baptist van Tongelen. De regel bewijst niet dat Nicolaes hun broer is. Evenmin staat hiermee vast dat deze Nicolaes de koster is. Deze verwijzing was al in onderzoeksstand R335 aanwezig en wordt hier niet als een nieuwe ontdekking geteld.
De herhaalde aanwezigheid van Nicolaus en Maria Anna bij andere huwelijken is nuttig voor een netwerkonderzoek. Getuigen konden echter verschillende relaties tot de betrokkenen hebben. Samen getuigen zijn bewijst op zichzelf geen huwelijk, bloedverwantschap of identieke naamdrager.
Het huwelijk met Maria Anna en de terugkerende getuigen
Een Kinrooi-weergave van Nicolaus en Maria Anna Swillen noemt een huwelijk op 28 april 1766, maar bevat ook de alternatieve aanduiding 28 april 1706?. Dit is één tegenstrijdige secundaire vermelding, geen bewijs van twee huwelijken. Voor gericht registeronderzoek krijgt 1766 voorrang; het jaar staat nog niet vast. De getuigen worden weergegeven als Nicolaus Loomans, Gerardus van Wijck en Anna Leijsten. Maria Anna’s overlijden wordt secundair op 18 mei 1782 gesteld.
| Gebeurtenis volgens de bewerking | Netwerkvermelding | Wat nog openstaat |
|---|---|---|
| 17 juli 1755 · Gerardus Joannes van Wijck × Anna Maria Didden | Nicolaus van den Berg als getuige. | De doopopgave 1715 van Van Wijck botst met een ouderhuwelijk omstreeks 1720 in dezelfde context. Geen onveranderde ouderlijn overnemen. |
| 26 oktober 1760 · Leijsten × Van Dijck | Nicolaus van den Berg en Maria Anna Swilliens samen als getuigen. | Hun gezamenlijke aanwezigheid bewijst niet hun eigen huwelijksdatum of verwantschap met de trouwenden. |
| 9 november 1775 · Petrus Swilliens × Maria Cornelia Conegraght | Nicolaus, Maria Anna en Maria Catharina Desandre als getuigen. | Geen bewezen gelijkstelling van alle gelijknamige personen in de verschillende bronnen. |
De getuigenketen biedt concrete namen om in oorspronkelijke huwelijksakten, doopakten en notariële stukken terug te zoeken. Zij vervangt de eigen akten van Nicolaus en Maria Anna niet.
Vier doopkandidaten, nog geen gekozen geboorte
De publicaties geven meerdere Maria/Anna Swillens. Zij worden afzonderlijk bewaard. Een gelijknamige dopeling kan pas met de latere echtgenote worden verbonden wanneer leeftijd, ouders, woonplaats, getuigen of andere eigen akten voldoende aansluiten.
| Gepubliceerde doopdatum | Gepubliceerde ouders | Aandachtspunt |
|---|---|---|
| 28 november 1708 | Renerus Swilliens × Engelberta/Angela Auts | Naamvarianten van de moeder bewaren. |
| 3 mei 1711 | Jacobus Swillens × Elisabeth Bueten | Afzonderlijke kandidaat. |
| 18 mei 1713; ook 18 april 1713 genoemd | Hermanus Swillens × Anna Sophia Luchtemaeckers | Maria Anna uit 1713; maandconflict niet stilzwijgend oplossen. |
| 6 mei 1724 | Hermanus Swillens × Anna Sophia Luchtemaeckers | Anna Maria uit 1724; niet met de oudere naamgenoot samenvoegen. |
Geen van deze vier doopopgaven past bij een huwelijk in 1706 wanneer het om een kinderdoop gaat. Dat sluit 1706 niet definitief uit: een oudere, nog niet geïdentificeerde naamgenote blijft mogelijk. Ook de omgekeerde voornaamvolgorde Anna Maria/Maria Anna vraagt controle; de lijst is geen volledige inventaris van alle naamgenoten.
Ook de notarisindex bevat Maria Anna-sporen: 18 juli 1754 (Tulleners I157bc, p.70), 7 maart 1757 (Van Reij XI119b, p.66), 9 april 1761 (XI146b, p.141), 12 januari 1763 (XI160c, p.182), 28 december 1765 (XII179cd, p.46) en 30 maart 1767 (XII188ab, p.66). De inhoudelijke zoekingangen zijn achtereenvolgens een testament over de voormalige weeshuis-moeder, beleend land in het Hepperveld, overdracht van obligaties, een huisverkoop in de Bleumerstraat, een testament met Jacobus Pouckens en familie, en ruil van onroerend goed te Dilsen. Deze context helpt bij het lokaliseren, maar maakt de naamgenoten niet identiek. De huisverkopen uit 1763 en 1775 betreffen nog niet aantoonbaar hetzelfde pand. Het ontbreken van een partner in een indexregel bewijst bovendien geen ongehuwde staat.
Vooral de formulering uit 1754 vraagt voorzichtigheid: de voormalige weeshuis-moeder is niet zonder meer als Maria Anna geïdentificeerd. Herman en Helena Catharina worden als broer en zus beschreven; daaruit volgt niet dat Maria Anna hun zuster is. Een afzonderlijke vergelijking is het in Kinrooi beschreven gezin van Joannes Swillens en Maria Bachuijs, met Helena Catharina, gedoopt in 1677, en Hermanus, gedoopt in 1680. Hun gelijkstelling met het broeder-zusterpaar van 1754 blijft kandidaat.
De indexregel van 27 juni 1778 (Leenders III223d, p.75) noemt Herman Thomas Swillens te Amsterdam. Vergelijking met Hermanus Thomas in 1775 is zinvol, maar er is nog geen bewezen migratie of verwantschap.
Petrus Swillens en zijn dochter in Sint-Agnes
Het netwerk krijgt een duidelijker vorm in twee notariële indexregels over een dochter van oud-burgemeester Petrus Swillens. Op 17 juli 1779 (Leenders IV30cd, p.68) staat Petrus met Maria Cornelia Coengracht; Joanna Eleonora wordt als dochter van Petrus genoemd bij goederen voorafgaand aan haar professie in Sint-Agnes. Op 23 juni 1780 (IV88cd, p.187) staat Eleonora, dochter van Petrus, als religieuze in Sint-Agnes, met kapitaal uit het Smeijersgoedt in Solt. Petrus wordt opnieuw oud-burgemeester genoemd.
De vergelijking van het echtpaar uit 1775 met dat uit 1779, en van de dochter uit 1779 met de religieuze uit 1780, is STERK-WAARSCHIJNLIJK. De oorspronkelijke akten zijn nog nodig voor exacte naamvormen, familieverhoudingen en goederenrechtelijke inhoud. De afzonderlijke bronkaart van Petrus Swillens, burgemeester in 1769 levert ambtscontext, maar bewijst op zichzelf niet alle latere persoonsgelijkstellingen.
Een secundaire gezinsweergave noemt Joanna Eleonora als dochter van Petrus Gisbertus Swillens en Maria Joanna Hex, met doop op 23 april 1752; daarnaast komt 18 april voor. Getuigen zijn Gisbertus Swilliens en Eleonora Paerus. Voor Petrus worden 12 november 1727 en 31 maart 1791 als doop- en overlijdensdatum gegeven; voor Maria Joanna Hex 9 september 1772 als overlijden. Die levensgegevens zijn niet opnieuw primair bevestigd.
Als dit dezelfde Petrus en dochter zijn, past het huwelijk met Maria Cornelia in 1775 bij een hertrouw na het overlijden van Maria Joanna Hex. Die samenhang blijft KANDIDAAT, omdat nog geen gelezen oorspronkelijke akte beide huwelijken verbindt. Maria Cornelia wordt daarom niet als moeder van Joanna Eleonora ingevoerd.
Hex en Coengracht: context en naamgenoten
| Verwijzing | Wat de bronbewerking vermeldt | Geen verdere gevolgtrekking zonder akte |
|---|---|---|
| 14 mei 1762 · Prinssen III229bc · p.10; 28 september 1767 · III271cd · p.94; 21 december 1771 · III306c · p.162 | Petrus Swillens met (Maria) Joanna Hex. | Ondersteunt een echtpaar in de index; bewijst nog niet de hertrouw in 1775. |
| 17 mei 1771 · Prinssen “I I-334b” · p.271 | Maria Cornelia Coenegraght als dochter van Adam; overleden Adam verbonden met Catharina Cecilia Craens. | De afwijkende boekdeelnotatie blijft zoals aangetroffen. Identiteit met de bruid van 1775 is open; Craens is niet daardoor bewezen haar moeder. |
| 14 oktober 1744 · doop Petrus Antonius Hex | Kind van Theodorus Hex en Maria Elisabeth Stassen; Petrus Swilliens en Maria Joanna Hex als doopgetuigen. | Samen getuigen in 1744 bewijst geen eigen huwelijk. |
| 14 december 1747 · doop Philippus Franciscus Hex | Kind van Petrus Hex en Maria Catharina Dreesen; Maria Joanna Hexs als getuige. | Verwantschap met de andere Hex-personen moet afzonderlijk worden vastgesteld. |
| 17 januari 1750 · Prinssen I45c · p.89; 15 juni 1754 · I113a · p.271 | Petrus Swillens × Anna Maessen; in 1754 bij beiden een overlijdensmarkering. | Niet samenvoegen met de latere Petrus op basis van de naam. |
| 31 januari 1792 · Leenders X154ab · p.120 | Joanna en Petrus Swillens als broer en zus, met Roode Poort/Eijckerpoort. | Ouders en echtgenoten ontbreken. Joanna is niet automatisch Joanna Eleonora uit Sint-Agnes. |
Andere indexregels noemen een overleden Gisbertus en erfgenamen in 1757, Petrus als burgemeester-regent in 1769, als oud-burgemeester in 1773 en 1776, en een Petrus zonder voldoende persoonskenmerken in 1788 en 1789. Deze gegevens blijven context. Een ouderrelatie met Gisbertus of volledige doorlopende ambtsbiografie is hiermee niet bewezen.
Waar de oorspronkelijke bronnen gezocht kunnen worden
De officiële beschrijving van het Sint-Agnesarchief te Maaseik verwijst naar het Rijksarchief Hasselt: archiefperiode 1248–1794, inventaris 1395 door M. Van der Eycken (1991), omvang 0,09 meter, identificatie BE-A0515_BLOC_102739. In deze ronde zijn de archiefbeschrijving en XML opgehaald. Er is geen professieregister of individuele inschrijving van Eleonora gelezen of gevonden. De archiefperiode bewijst dus geen beschikbare akte voor haar professie.
De volgende officiële registerroutes zijn concrete vervolgingangen. Er zijn nog geen exacte doelscans aangewezen. Het noemen van een digitaal register betekent niet dat het gezochte huwelijk, overlijden of de gezochte doop daar al is gelezen.
| Register Maaseik, Sint-Catherina | Doel van de vervolgcontrole | Officiële toegang |
|---|---|---|
| 382 · dopen 1706–1732 | Nicolaes/Renerius en de vroege Swillens-kandidaten. | AGATHA 66417 |
| 383 · huwelijken 1733–1771 | Huwelijk Nicolaus × Maria Anna, met 1766 als zoekprioriteit. | AGATHA 66420 |
| 382 · huwelijken 1706–1732 | Het alternatieve jaartal 1706 en oudere gezinscontext. | AGATHA 66416 |
| 384 · overlijdens 1780–1797 | Maria Anna 1782, koster Nicolaas en Petrus Swillens. | AGATHA 66425 |
| 383 · dopen 1732–1771 | Joanna Eleonora 1752 en het getuigenonderzoek. | AGATHA 66421 |
| 384 · huwelijken 1771–1797 | Petrus Swillens × Maria Cornelia in 1775. | AGATHA 66422 |
De gebruikte moderne notarisindexen zijn als eerste CSV-index en tweede CSV-index bij de onderzoeksverslagen vastgelegd. De notaris, het boekdeel, de folio-/aktenotatie en de indexpagina blijven samen nodig om de juiste akte te vinden.
De beslissende controles
| Vraag | Actuele beoordeling | Benodigde bron |
|---|---|---|
| Zijn koster Nicolaas en kamerfourier Reinerus broers? | Expliciet genoemd in de moderne index van 24 maart 1792; volledige akte open. | Leenders X160c/d en de inventaris X145d. |
| Zijn zij de dopelingen van 1726 en 1730? | KANDIDAAT; het leeftijdsconflict van Reiner blijft bestaan. | Eigen doop-, overlijdens- en familieakten; ambtsdossier in Koblenz. |
| Is de koster de man van Maria Anna Swillens? | Niet bewezen door de hier gelezen indexregels. | Huwelijk, eigen overlijden, inventaris en notariële partnervermeldingen. |
| Welke Maria Anna is de echtgenote? | Geen doopkandidaat gekozen; huwelijksjaar 1766/1706 onopgelost. | Oorspronkelijk huwelijk met getuigen en overlijden uit 1782. |
| Is Petrus met Hex dezelfde als Petrus met Coengracht? | KANDIDAAT voor hertrouw; samenhang van 1775/1779 sterk, maar de verbinding met het eerste huwelijk ontbreekt. | Huwelijk 1775 en de akten uit 1779–1780. |
| Is Joanna Eleonora de dochter uit de doop van 1752? | Te toetsen; de secundaire doopdatum heeft een dagverschil. | Eigen doopinschrijving, goederenakte en eventueel professiestuk. |
De volledige context is beschikbaar bij Alle onderzoeksverslagen en bronpakketten. Deze pagina verwerkt zes dossiers: Onderzoek_Nicolaas_Reinerus_Maaseik_24-10-2026.pdf, Nicolaas_Swillen_huwelijk_en_registercontrole_24-10-2026.pdf, Nicolaas_Maria_Anna_getuigenonderzoek_24-10-2026.pdf, Maria_Anna_Swillens_getuigen_en_notarissporen_24-10-2026.pdf, Petrus_Swillens_Coenegracht_en_Sint_Agnes_24-10-2026.pdf en Swillens_Hex_getuigen_1744_en_archiefcontrole_24-10-2026.pdf. De verslagen bewaren de exacte bronverwijzingen, naamvarianten en beperkingen van iedere ronde.