VBFamilie Van den Berghonderzoeksdossier

Bronnenbijlage · 13 oktober 2026

Familie Van den Berg 3.0 — Viller V3 — oorspronkelijk kadaster Viller / Hommersum 1831–1869

Onderzoeksdossier bij De Viller molen: een verkoopregister uit 1806

Familie Van den Berg 3.0 — Viller V3 — oorspronkelijk kadaster Viller / Hommersum 1831–1869

Datum: 13 oktober 2026 · Bewaarmodus: ADD-ONLY. Nieuwe verdieping van Viller V1/V2 en AA0633/3193. Onderzoeksdoel: molenaarswoning Peter/Petrus van den Bergh (ca.1767–1838) × Elisabeth van Dinter en overdracht na koop 1806.

Kernbevinding — nieuwe, zelfstandig online gecontroleerde oude kaarten

Nieuwe gerichte vondst: Het officiële Open-Data-portaal van Kreis Kleve bevat originele kadastrale kaarten onder Gemarkung 3008 Hommersum, Flur 001 (Viller). Er is een Urkarte met bestandsperiode 1831–1869 (3008_001_1831-1869_Urkarte.pdf). De originele gescande kaart toont Gemeinde Hommersum, Flur No I Viller, de Niers, perceelsgrenzen, wegen en meerdere gebouwsymbolen. Het is géén eigenaarsregister en uit het kaartbeeld alleen kan geen bebouwing aan Peter worden toegewezen. 1831–1869 is de opgave in de bestandsnaam; niet alle daarop getekende details mogen zonder revisiedatum exact 1831 worden genoemd.

Een tweede, uitdrukkelijk als Viller aangeduide versie in hetzelfde gebied is 3008_001_1869-1950_Reinkarte_Blatt 2 Viller.pdf. Deze komt uit een later hertekend kaartstadium en is relevant om oudere en latere perceelstructuren te vergelijken, maar bewijst geen bewoning rond 1806.

Daarnaast zijn als afgrenzing bronbeelden geopend:

  • Gemarkung 3006 Asperden, 3006_001_1831-1869_Urkarte_Abteilung 1.pdf, getiteld Neukloster, met oud kloostercomplex en perceels-/gebouwstructuur nabij de Niers. Neukloster is de kloosternaam die ook bij de vorige eigenaar staat in het Franse verkoopregister van 1806; de kaartlocatie van het klooster is niet automatisch de Viller Mühle of het huis van de koper.
  • Gemarkung 3032 Kessel, 3032_001_1831-1869_Urkarte_Abteilung 1.pdf, draagt Driesberg en bevat andere bebouwde plaatsen. Kessel, Hommersum en Asperden als kadastrale deelgebieden afzonderlijk houden. De Viller-naam staat als kadastrale Flur-aanduiding op de Hommersum-kaart, ook al wordt Viller Mühle tegenwoordig bij Kessel/Goch geplaatst. Het oorspronkelijke verkoopregister verwijst naar het Franse administratieve gebied Asperden; dat is niet op zichzelf strijdig met latere kadastrale indeling.

Links naar originele kadastrale kaarten (volledige pdf's bekeken via publieke viewer, NIET als bestanden lokaal gedownload):

Beslissende negatieve bronafbakening: oude eigenaarsregisters niet online

De officiële toelichting van Kreis Kleve, Historische Katasterkarten im Kreis Kleve (document 05.2020), meldt nadrukkelijk dat voor het oude kadaster vanaf 1810 alleen de kaarten digitaal toegankelijk zijn. De oude Flurbücher én historische Eigentümernachweise liggen analoog; voor eigenaarsgegevens geldt bovendien een eis van berechtigtes Interesse, en verstrekking kan kosten met zich meebrengen. Er wordt nu niets aangevraagd.

De online teruggevonden pdf's Flurbuch_Kreis_Kleve_Gemarkung_3008_Hommersum.pdf, ...3006_Asperden.pdf en ...3032_Kessel.pdf zijn niet die oude eigenaarsboeken uit de jaren 1810–1849: de geopende omslagen vermelden onder meer een herindeling/Flurbereinigung Hassum rond 1974 en nieuwere flurnummers. Zij mogen niet als eigendomsbewijs voor Peter in 1806 worden gebruikt.

Officiële uitleg: https://www.kreis-kleve.de/system/files/2024-03/Information%20zu%20historischen%20Katasterkarten.pdf

Bewijsmatrix rond Petrus, het huis en de eigendom

Gegeven Status Grondslag / leemte
5 augustus 1806: koper naamvorm Vanbergh uit Gennep; klooster Neukloster; twee molens met grond; 10.000 frank BEWEZEN als originele registerinhoud, volledige diplomatische lezing nog deels open Landesarchiv NRW AA0633/3193, scan 0055, post 975; origineel in Library
Deze koop betreft Viller Mühle STERK-WAARSCHIJNLIJK overeenkomst met onafhankelijke lokale context; naam Viller nog niet letterlijk uit koopregel bevestigd
Koper is Peter van den Bergh ca1767–1838 × Elisabeth van Dinter STERK-WAARSCHIJNLIJK, niet bewezen voornaam / echtgenote in register niet sluitend gelezen; HTR notaris 1815 sterk profielanker
1815: Peter van den Berg, molenaar, wonende te Viller STERKE bronroute; originele notariële scan en juiste datering te bevestigen BHIC 7048 inv24 scan33, HTR; betrokken molen met molenhuis is Oeffelt, niet automatisch Viller
Kadastrale kaart Viller, Gemarkung Hommersum Flur 1 in periode 1831–1869 BEVESTIGD, originele kaart digitaal gezien Kreis Kleve PDF, geen namen eigenaren
Huis met concreet perceelnummer in Viller in 1806 aan Peter NOG TE CONTROLEREN eigenaars-/molenbedrijfspapieren en nauwkeurige kaartovergang ontbreken
Vanbergh verkocht Viller vóór 1849 NOG TE CONTROLEREN molengeschiedenis meldt Erben von Lim als eigenaar 1849, géén akte van overdracht Vanbergh→Lim gelezen
1849 Erben von Lim; omstreeks 1853 Mathysen SECUNDAIR HISTORISCH VERMELD geen eigendoms-/overdrachtsakte uit 1849/1853 zelf gelezen; niet aannemen dat Lim verwant is aan Vanbergh
Huidig grote herenhuis ter plaatse was Peters woonhuis UITGESLOTEN in huidige gebouwvorm monumentbeschrijving: gebouwd ca1890, na Peters overlijden in 1838

Wat deze vondst wél oplost

Er is nu een genummerde geografische onderzoeksroute voor een mogelijk vroeg woonhuis: Gemarkung 3008 Hommersum / Flur 001 — Viller, plus het uitdrukkelijk zo benoemde latere Flurkaartblad. De kadasterkaart is fijnmaziger dan de eerder bewaarde topografische Tranchot/Uraufnahme-uittreksels. Deze kaarten kunnen in een later artikel authentiek worden afgebeeld met instelling, datering en bronverwijzing, na rechtencontrole.

Wat de kaarten níet opleveren

Het kaartblad kan wegen, molenvijver, waterlopen en gebouwen tonen, maar vermeldt geen Petrus van den Bergh als eigenaar, en ik heb nog geen uniek perceel/huis met zijn naam gekoppeld. De getekende bebouwing is niet automatisch bewoond of in bezit van het in 1806 genoemde gezin. Het voormalige hof/landgoed Neukloster in Gemarkung Asperden heeft niet automatisch hetzelfde adres of terrein als de Viller Mühle. De secundaire vermeldingen van Erben von Lim (1849) en Mathysen (1853) mogen geen fictieve tussentijdse akten opleveren.

Directe vervolgroutes (alleen digitaal, geen verzoek)

  1. Volledige 1806-inschrijving op AA0633/3193 scan55 samen met bijbehorende Franse procès-verbal d'adjudication identificeren op inhoud (eventuele maison, cour, jardin, huisdeel, percelen). Koper met volledige voornaam/vrouw verifiëren.
  2. De hoge-resolutie PDF's 3008 Hommersum Flur I en Blatt 2 Viller en concurrerende Kessel/Asperden kaarten vergelijken om mogelijk terrein te identificeren. De exacte oude parcelnummers worden niet gegist.
  3. Digitale inventarissen Stadtarchiv Goch/Amt Asperden, Landesarchiv BR0146 Katasterkarten, BR2317 Katasteramt Kreis Kleve en eventuele Preußische Regierungs-/Mühlenakten op Viller, Lim, Mathysen, van Bergen, von den Bergh onderzoeken. Inventarisvermelding ≠ persoonsakte.
  4. 1815 BHIC Oeffeltse molenpacht en 1830 Oeffelt gezinsregister blijven aparte bewijsankers; vertrek uit Viller valt waarschijnlijk vóór registratie in Oeffelt 1830, exacte datum/het behouden van eigendom onbekend.
  5. Als het in de toekomst wenselijk is oude eigenaarsboeken alsnog te lezen: de Kreis Kleve legt uit dat het analoge bronnen zijn, mogelijk met kosten/voorwaarden. Nu niets aanvragen.