Anna_Wolters_Maria_Smits_overlijden_1759_en_vervolggezin_2026-10-27_ADD_ONLY

FAMILIE VAN DEN BERG 3.0 · ADD-ONLY · 27 OKTOBER 2026

Maria Wolters: overlijden in Hassum gevonden

Op 9 augustus 1759 overlijdt Maria Wolters, echtgenote van Peter Smits. Twee begrafenisinschrijvingen noemen vervolgens kinderen van hetzelfde ouderpaar. Een mogelijk tussenhuwelijk met Elisabeth Pauls/Pauwels maakt de latere gezinsreconstructie rijker én vraagt om een voorzichtiger gebruik van de index.

1. Voortbouwen op het vorige verslag

Het vorige verslag bevatte drie Hassumse dopen bij Peter Smits × Maria Wolters: Catharina (14 maart 1755), Henricus (20 maart 1757) en Maria (21 maart 1759). De getuigenkring omvatte onder meer Margaretha van Winkeren/Wickeren, Henrica Wolters en Peter Wolters. Daarom werd dit gezin gevolgd als mogelijke voortzetting van Maria, gedoopt op 10 november 1730 in het Hülmse gezin Derk × Gritje van Wickeren. Die identiteit was en blijft een hypothese.

Deze ronde voegt het overlijden van Maria en de begrafenissen van twee kinderen toe. Bij de huwelijkscontrole is bovendien een huwelijk uit november 1759 met Elisabeth Pauls gevonden. De oudere indexaanduiding van Catharina Lemmen als ‘tweede vrouw’ is daardoor niet veilig als vaststaand feit te gebruiken.

2. Gecontroleerde gebeurtenissen

Alle tien inschrijvingen komen uit het Hassumse register BA0846. BEWEZEN betreft de bronvermelding zelf. Verbindingen tussen afzonderlijke akten hebben waar nodig een lagere status. Doop, overlijden en begraven blijven verschillende gebeurtenissen.

3. Voorlopige reconstructie van de gezinsprofielen

Peter Smits × Maria Wolters. Haar overlijden wordt nu gedateerd op 9 augustus 1759. De aansluiting op de moeder van de dopen uit 1755–1759 is sterk-waarschijnlijk door de combinatie van naam, echtgenoot, plaats en tijd. Dochter Maria wordt op 8 maart 1760 begraven en Henricus op 30 april 1761; beide begraafakten noemen beide ouders. Zonder een leeftijd blijven de koppelingen met de eerder gedoopte kinderen afzonderlijk als sterk-waarschijnlijk aangemerkt.

Peter Smits × Elisabeth Pauls/Pauwels. Het huwelijk van 18 november 1759 is primair bevestigd. Maria Elisabeth wordt op 16 december 1760 gedoopt; haar sterk-waarschijnlijke begrafenis volgt op 12 mei 1761. Elisabeth Pauwels overlijdt op 1 augustus 1761 als echtgenote van Peter Smits. Bij de doop is Petrus Greven getuige. De mogelijke identiteit met de Hülmse Peter Grevers wordt nog niet als feit ingevoerd.

Peter Smits × Catharina Lemmen. Hun huwelijk is bevestigd op 17 januari 1762. De dopen van Matthias op 29 augustus 1762 en Maria Elisabeth op 11 april 1764 zijn nu eveneens gelezen. De Maria Elisabeth uit 1764 blijft gescheiden van het kind uit 1760: zij hebben verschillende moeders en het eerdere kind is sterk-waarschijnlijk al in 1761 begraven. Het gezin met Lemmen is nog niet volledig gereconstrueerd.

4. Eén Peter met drie huwelijken?

De reeks past chronologisch: overlijden Maria op 9 augustus 1759 → huwelijk met Elisabeth op 18 november 1759 → overlijden Elisabeth op 1 augustus 1761 → huwelijk met Catharina op 17 januari 1762. Antonius Verheijen komt terug bij de eerdere doop van Henricus in 1757, bij beide nieuwe huwelijksinschrijvingen en bij Matthias’ doop in 1762. Dat maakt samenhang aannemelijk.

De huwelijken van 1759 en 1762 noemen echter geen eerdere vrouw, expliciet weduwnaarschap, leeftijd, ouders of ander uniek kenmerk. Een naamgenoot is dus niet uitgesloten. De drie echtpaarprofielen blijven daarom gescheiden; de verbinding tussen hun Peters is KANDIDAAT-HYPOTHESE, versterkt. Er is geen persoons­samenvoeging uitgevoerd.

Als het één man is, zou het huwelijk met Catharina zijn derde huwelijk zijn. Het vorige verslag gaf ‘tweede huwelijk’ uitsluitend als indexinformatie door. Die oudere tekst blijft bewaard, met deze aanvulling als expliciete kwalificatie: het volgnummer is NOG TE CONTROLEREN.

5. Wat dit betekent voor Anna Wolters

Maria’s levensloop wordt concreter, maar de cruciale oudervermelding ontbreekt. Haar overlijdensakte geeft geen leeftijd en geen ouders. Zij wordt daardoor nog niet bewezen geïdentificeerd met de Hülmse Maria uit 1730. Ook de Hülmse Derk/Theodor is nog niet bewezen Anna’s broer Theodorus uit Kessel, Goch.

Anna’s gezin van oorsprong blijft het reeds vastgelegde gezin Jan/Johannes Wolters × Elberta/Elbertina Holtermans. De gecorrigeerde lezing Joannes Arnoldus bij de doop van 15 februari 1697 blijft gehandhaafd. Er zijn in deze ronde geen nieuwe grootouders van Anna en geen nieuwe kandidaten voor haar echtgenoot Peter/Petrus van den Bergh vastgesteld.

6. Bewijsmatrix en statuswijzigingen

Balans: 10 uitgewerkte registerinschrijvingen; 0 nieuwe bewezen voorouders van Anna; 0 nieuwe Peter/Petrus van den Bergh-kandidaten; 0 persoonsuitsluitingen; 0 persoons­samenvoegingen. De website is in deze ronde niet gewijzigd.

7. Bewaarde indexsporen en gerichte vervolgstappen

1. Hülm, 7 mei 1754: het huwelijksbeeld van Peter Smits en Maria Wolters blijft de meest directe toets voor haar herkomst en getuigen. De Matricula-catalogus is gevonden, maar het beeld is in deze ronde niet gelezen. Er is geen bladnummer voor deze akte vastgesteld.
2. Catharina Smits, Asperden 11 september 1780 en Goch 19-1833: controleer huwelijk en overlijden op ouders, leeftijd, geboorteplaats en eventuele verwijzingen naar de vader. Dit is een concrete vervolgroute via de oudste bekende dochter.
3. Peter Smits als mogelijk drievoudig bruidegom: zoek een overlijden, boedel- of voogdijstuk dat de kinderen uit verschillende huwelijken samen noemt. De gewone huwelijksinschrijvingen uit 1759 en 1762 geven die brug niet.
4. Doop Gerhard, Hassum 29 november 1770: de index noemt Gerhard Wolters als getuige bij Peter Smits × Catharina Lemmen. Controle van die akte kan laten zien of de Wolters-getuigenkring ook in dit vervolgprofiel aanwezig blijft.

8. Dekking en bronverantwoording

De achttien afbeeldingen zijn volledige historische registerscans van het Landesarchiv NRW, Personenstandsarchiv Rheinland, Kirchenbücher BA0846. Het bronregister bevat per beeld URL, omvang, SHA-256 en leesdekking. Eigen uitsneden zijn apart bewaard. Niet alle pagina’s zijn op alle namen getranscribeerd.

• Voorgaand verslag: Hülm–Hassum, getuigen en vervolggezinnen
• Verhohlen: regionale huwelijksindex
• Verhohlen: geboorten S–Z
• Verhohlen: overlijdens S–Z
• Matricula: officiële catalogus Hülm, St. Mariä Opferung

Alle broncontroles dateren van 27 oktober 2026. Het pakket bevat eigen feitelijke bronuittreksels; volledige moderne indexwebsites zijn niet overgenomen. Eerdere dossiers blijven ongewijzigd. Er zijn geen berichten aan archieven verstuurd en geen automatische vervolgtaken ingesteld.