RUTGER VAN BENTHEM VERVOLG 11 30-10-2026

RUTGER VAN BENTHEM — VERVOLGONDERZOEK 11
Aerdt: vijf registerbladen gelezen, zes inschrijvingen gecontroleerd
30 oktober 2026 | ADD-ONLY
Herstelpunt: BENTHEM-RUTGER-20261030-11

UITKOMST

De in vervolg 10 nog ongelezen Aerdtse registerbladen zijn nu verkregen en visueel gelezen. Het gaat om Gelders Archief, toegang 0176, inventaris 920, folio/pagina 8, 12, 14, 16 en 198. De vijf bijbehorende scanbestanden zijn 920-0009.pdf, 920-0013.pdf, 920-0015.pdf, 920-0017.pdf en 920-0199.pdf. Scannummer en geschreven paginanummer verschillen hier één nummer.

Daarmee zijn vier eerder uitsluitend via een index bekende dopen en het huwelijk van Hendricus Aerens en Philippina Jonckhans in 1733 rechtstreeks aan registerbeelden getoetst. Op hetzelfde blad als de doop van Maria Bentum in 1721 staat bovendien een tweede optreden van Philippa Jonckgans als doopgetuige.

De belangrijkste begrenzing is eveneens nieuw rechtstreeks vastgesteld: Everardus' doopinschrijving onder 1723 noemt geen eigen dag of maand en laat de voornaam van zijn moeder weg. Het huwelijk van 1733 noemt geen ouders, geen individuele getuigen en geen volledige datum. Deze ontbrekende informatie is dus niet uitsluitend het gevolg van een beknopte moderne index.

Er is GEEN nieuwe generatie in de bewezen kwartierstaat toegevoegd. Nicolaus' ouders, de aansluiting Nicolaus–Aleida en de doorgaande verbinding met de kandidaat Rutger van Benthem omstreeks 1535 blijven onopgelost. Getuigencontacten worden niet omgezet in onbewezen ouder-kind- of broer-zusrelaties.

AANSLUITING OP VERVOLG 10

Gebruikt uitgangspunt: RUTGER_VAN_BENTHEM_VERVOLG_10_30-10-2026_ADD_ONLY.txt, herstelpunt BENTHEM-RUTGER-20261030-10. De Warbeyense en Eltense lezingen uit die ronde blijven behouden. Ze zijn in deze ronde niet opnieuw als nieuwe vondsten geteld.

De eerdere opdracht om Aerdt 1733 en de dopen op folio 12 en 14 rechtstreeks te lezen is hiermee uitgevoerd. De vraag naar ontbrekende ouders is daarmee echter niet opgelost. Na deze controle hebben stukken met expliciete familieverhoudingen, zoals een boedelverdeling, voogdijregeling of testament, meer prioriteit dan het nogmaals lezen van dezelfde beknopte huwelijksinschrijving.

BRONSTATUS EN LEESWIJZE

De bijgevoegde PDF's zijn ongewijzigd gedownload van de openbare archiefviewer. Het zijn digitale reproducties van historische registerbladen. De oorspronkelijke fysieke registers zijn niet ingezien. Voor de lezing zijn de PDF's op leesformaat gerenderd; er is geen tekst door beeldgeneratie aangevuld of hersteld.

Hieronder staan selectieve werktranscripties en inhoudelijke lezingen, geen volledige diplomatische editie van iedere pagina. Hoofdletters en interpunctie zijn waar nodig vereenvoudigd. Onzekere lettervormen worden benoemd. Namen in verschillende spellingen worden alleen binnen de betreffende inschrijving gelezen; overeenkomst in spelling of plaats is op zichzelf geen persoonsidentificatie.

1. HUWELIJK HENDRICUS AERENS × PHILIPPINA JONCKHANS, 1733

Bron: GA 0176/920, geschreven pagina 198; scan 199. Rechterkolom, onder het afzonderlijke jaartal 1733 en boven de volgende inschrijving van 4 mei 1733.

Werklezing:
  1733
  hendricus Aerens
  philippina ionckhans
  Coram Communitate

Betekenis: Hendricus Aerens en Philippina Jonckhans zijn in het trouwregister onder 1733 opgenomen; de slotformule betekent 'in aanwezigheid van de gemeenschap'.

Wat dit vastlegt:
- Het echtpaar is nu rechtstreeks in het Aerdtse register teruggevonden.
- Het jaar 1733 is zichtbaar.
- Er staan in deze inschrijving geen afzonderlijk benoemde getuigen.

Wat dit niet vastlegt:
- Geen ouders of stiefouders van Philippina of Hendricus.
- Geen beroep, herkomst of woonplaats in de eigen inschrijving.
- Geen dag of maand. De datum 4 mei hoort bij het volgende echtpaar. Zij mag niet worden overgenomen voor Aerens × Jonckhans.
- De formule 'coram communitate' identificeert geen afzonderlijke aanwezigen. Theodorus van Bentum of Nicolaus mag dus niet als getuige worden toegevoegd.

De combinatie met het eerder gelezen overlijden in Warbeyen in 1758 ondersteunt de identificatie met het echtpaar Arents × Jonckhans. Deze samenhang vervangt geen ontbrekende oudervermelding.

2. HENRICUS, GEDOOPT 8 NOVEMBER 1718

Bron: GA 0176/920, pagina 8; scan 9. Linkerkolom, eerste inschrijving onder 'Anno Domini 1718'.

Selectieve lezing:
  8va Nov. baptizatus Henricus
  Pater Theodorus van Bentingh
  Mater Henrica Hollanders
  Patrinus Everardus Hollander
  Matrina Gertrudis Jansen

Dit bevestigt de eerder gebruikte indexinhoud: kind Henricus, vader Theodorus van Bentingh, moeder Henrica Hollanders, doopgetuigen Everardus Hollander en Gertrudis Jansen. De datum is een doopdatum. Een afzonderlijke geboortedatum is hier niet vermeld.

Het register noemt de ouders van Henricus, maar niet de ouders van Theodorus. Everardus wordt als peetvader aangeduid, zonder verwantschapsomschrijving.

3. MARIA, GEDOOPT 3 JUNI 1721

Bron: GA 0176/920, pagina 12; scan 13. Linkerkolom, eerste inschrijving onder 'Anno Domini 1721'.

Selectieve lezing:
  3a Junij baptizata Maria
  Pater Thodorus Bentum
  Mater Henrica Hollander
  Patrinus Hermen Hermsen
  Matrina Philippa Jonckgans

De vadernaam is in deze regel korter geschreven dan de gebruikelijke vorm Theodorus. De moderne indexvorm 'Thodorus' is dus goed te verklaren. De getuige staat als Philippa Jonckgans, met spellingvariatie ten opzichte van Philippina Jonckhans.

Deze inschrijving bevestigt rechtstreeks een contact tussen Philippa Jonckgans en het gezin Bentum × Hollander. Zij noemt Philippa niet 'dochter', 'stiefdochter' of 'zuster'. De hypothese dat dit de in Elten in 1709 gedoopte Philippina is, past in het reeds onderzochte netwerk, maar de naam van de getuige alleen bewijst die identiteit niet.

4. AANVULLENDE VONDST OP HETZELFDE BLAD: 29 SEPTEMBER 1721

Bron: GA 0176/920, pagina 12; scan 13. Rechterkolom, eerste inschrijving.

Inhoudelijke lezing:
- Doopdatum: 29 september 1721.
- Kind: Henrica.
- Vader: Theodorus van Colck.
- Moeder: Judith Hollander.
- Peetvader: Henricus van Duynen.
- Peetmoeder: Philippa Jonckgans.

De vorm 'Colck' volgt de leesbare naam op het blad; verdere identificatie van deze vader is niet uitgevoerd. De precieze naamspelling van de peetvader moet bij latere koppeling zo nodig opnieuw worden gecontroleerd.

Dit is een tweede rechtstreeks gelezen optreden van dezelfde getuigennaam in Aerdt in 1721. Het verbindt Philippa ook met een gezin waarin de moeder Judith Hollander heet. Het is een concrete aanwijzing voor onderzoek binnen de Hollanders-kring. Judith is hiermee NIET bewezen een zus van Henrica/Hendrina. Evenmin is zonder aanvullende identificatie bewezen dat iedere vermelding Philippa/Philippina dezelfde persoon betreft.

Deze vondst wordt als netwerkvermelding bewaard, niet als nieuwe kwartierstaatverbinding.

5. EVERARDUS VAN BENTE, DOOP ONDER 1723

Bron: GA 0176/920, pagina 14; scan 15. Rechterkolom, boven de kop 'Anno Domini 1724'.

Selectieve lezing, met vereenvoudigde lettervormen:
  Baptizatus Everardus
  pater Drick [Derick] van Bente
  mater [voornaam niet ingevuld] Hollander
  patrinus Wilhelmus Wanders
  matrina Maria Verborgh

De vadernaam is kort geschreven en kan als Drick/Derick worden weergegeven; voor naamvergelijking blijft de indexvorm Derick bruikbaar. De eindletters van de moedernaam zijn minder scherp, maar de lezing Hollander past bij het handschrift en de index.

Cruciale controle:
- Het jaartal 1723 is in de kolom zichtbaar.
- Er staat bij Everardus zelf geen dag of maand.
- Hoger in de kolom staat een inschrijving met 1 mei; er staan daarna ook andere inschrijvingen zonder eigen datum. Die datum kan niet zonder nadere bron op Everardus worden toegepast.
- Voor de moeder is geen voornaam ingevuld. De indexaanduiding 'nn Hollander' weerspiegelt die beperking.

De in een secundaire reconstructie genoemde 1 mei 1723 en moeder Henrica worden dus NIET rechtstreeks door dit blad bewezen. Dat is geen bewijs dat die reconstructie onjuist is: een andere bron kan aanvullende gegevens bevatten. De juiste status blijft 'nog niet uit de geraadpleegde primaire bron bevestigd'.

Ook de gelijkstelling van Derick van Bente met Theodorus van Bentum blijft een identificatiestap op grond van samenhangende gegevens. Het register zelf zegt niet dat beide naamvormen dezelfde man betreffen.

6. MARIA, GEDOOPT 12 MEI 1726

Bron: GA 0176/920, pagina 16; scan 17. Linkerkolom, inschrijving na Anna Gertrudis, gedoopt 23 april.

Selectieve lezing:
  12 maij baptizata maria
  pater theodorus van Bentum
  mater H[a/e]ndrina holland[ers]
  patrinus wilhelmus van Bentum
  matrina Bartien thonissen

De eerste klinker in de voornaam van de moeder is in deze weergave niet geheel zeker; de index leest Handrina. Die indexvorm wordt bewaard naast de gebruikelijke onderzoeksvarianten Hendrina/Henrica. Het blad biedt geen reden om een nieuwe afzonderlijke moeder te creëren uitsluitend wegens deze spelling.

De inschrijving bevestigt de datum, het kind, de ouders en de getuigenkring. Wilhelmus van Bentum staat als peetvader vermeld, zonder omschrijving als broer, grootvader of oom. Deze relatie mag daarom niet uit de getuigenrol worden afgeleid.

7. WAT VERANDERT IN DE BEWIJSSTATUS?

Nu rechtstreeks gecontroleerd:
- Henricus, doop 8 november 1718: de genoemde ouders en getuigen.
- Maria, doop 3 juni 1721: Philippa Jonckgans als peetmoeder bij het gezin Bentum × Hollander.
- Everardus, onder 1723: vader Van Bente; moeder met alleen de familienaam; geen volledige datum.
- Maria, doop 12 mei 1726: Van Bentum × H[a/e]ndrina Hollanders; Wilhelmus van Bentum als peetvader.
- Huwelijk Aerens × Jonckhans, onder 1733: echtpaar bevestigd, zonder ouders en zonder volledige datum.

Nieuw aanvullend contact:
- Philippa Jonckgans bij de doop van Henrica, dochter van Theodorus van Colck en Judith Hollander, 29 september 1721.

Onveranderd open:
- Wie waren de ouders van Nicolaus van Bentum/Benthem?
- Is de bedoelde Nicolaus overtuigend te verbinden met Aleida?
- Welke concrete, met bronnen aaneengesloten afstamming voert naar Rutger rond 1535?
- Zijn de genoemde Hollanders en Bentum-getuigen daadwerkelijk verwanten, en zo ja, in welke graad?

8. NEGATIEVE CONTROLES EN BRONVERWIJZINGEN

De eerder gebruikte toegang https://proxy.archieven.nl/0/7750FD9B4AE647E698C677716AF3C0F9 blijkt na volledig laden een persoons-/gebeurtenisrecord voor Lindert Thomisse, huwelijk 2 juni 1732, te tonen. Het record staat op dezelfde pagina 198 en biedt de scanreeks van register 920, maar is NIET de eigen akteverwijzing voor Hendricus Aerens × Philippina Jonckhans. Deze precisering voorkomt dat een werkende toegang tot de juiste scanreeks als de verkeerde persoonsakte wordt geciteerd.

De eigen moderne index voor het huwelijk blijft:
https://www.openarchieven.nl/gld:BC6C9B67-8A42-4EA7-A790-E2E3671881B5
https://permalink.geldersarchief.nl/BC6C9B678A424EA7A790E2E3671881B5

Voor de primaire lezing worden voortaan toegang, inventarisnummer, geschreven pagina én scanbestand genoemd. Het archiefblad wordt meegeleverd, zodat de lezing niet afhankelijk is van het blijven werken van één viewerlink.

Zoekopdrachten naar combinaties van Jonckhans, Bentum/Benthem, Hollanders, boedel en voogdij hebben in deze ronde geen concrete nieuwe akte met de ontbrekende afstamming opgeleverd. Dit is alleen een resultaat van de uitgevoerde zoekacties; het is geen bewijs dat zulke akten niet bestaan.

De verwijzingen via Genealogiedomein naar Herwen en Aerdt zijn wel nader bepaald:
- GA 0193/410: Protocol van Bezwaar 1693-1724.
- GA 0193/411: Protocol van Bezwaar 1724-1750.
- GA 0193/412: Protocol van Bezwaar 1750-1774.
- GA 0193/417: afzonderlijke historische index. De verwijsfiche noemt scans 18-54 voor inventaris 410, scans 55-153 voor 411; beide op voornaam. Voor 412 noemt zij scans 154-205 op achternaam en 206-238 op voornaam.
- GA 0193/284: gerichtssignaat Herwen en Aerdt 1707-1734.

Deze indexbereiken zijn in deze ronde als toegangsinformatie gelezen, niet als controle van alle namen op de scans. De oude directe viewerlinks voor 0193/417 en 0193/284 leverden fouten op. Vervolgens is de actuele catalogusbeschrijving van 0193/417 wel geopend: deze vermeldt één gedigitaliseerd onderdeel met 431 bestanden. De actuele duurzame verwijzing is https://proxy.archieven.nl/0/3DF87987D62E441E83C45106285EC90E. De indexbeelden zelf zijn nog niet op de gezochte namen gelezen. Er is dus nog geen negatieve personencontrole over die hele archiefreeks uitgevoerd.

Verwijsfiche index:
https://genealogiedomein.nl/archief-achterhoek-en-liemers/herwen-en-aerdt/herwen-en-aerdt-ora-vrijwillige-rechtspraak/6929-417-herwen-en-aerdt-afbeeldingen-eigentijdse-index-ora-protocol-van-bezwaar-periode-1654-1811/file
Verwijsfiche protocol 411:
https://genealogiedomein.nl/archief-achterhoek-en-liemers/herwen-en-aerdt/herwen-en-aerdt-ora-vrijwillige-rechtspraak/5806-411-herwen-en-aerdt-afbeeldingen-ora-protocol-van-bezwaar-1724-1750/file

Het actuele officiële archief voor Hervormde Gemeente Lobith is in de openbare catalogus teruggevonden als GA 0343, datering 1592-1957, met onder meer A.J. Maris als auteur van de toegang. Dit ondersteunt de aansluiting bij de in eerdere rondes gebruikte publicatie van Lobithse overluidbetalingen. Ook de rekeningreeks is in de actuele catalogus geopend. De volgende inventarisnummers en rekeningjaren zijn nu bevestigd:

  237 | 1709 | Arnoldus Potthoff | afgehoord 1 januari 1710
  251 | 1722 | Derck Brugman | afgehoord 7 januari 1723
  264 | 1734 | Arend Hoef | afgehoord 16 februari 1736
  267 | 1737 | Rijck Jonckhans | afgehoord 5 januari 1738
  268 | 1738 | Börgert Köpp | afgehoord 22 april 1739
  270 | 1740 | Hendrick Holtman | afgehoord 22 maart 1741
  271 | 1741 | Hermanus Stoll | afgehoord 14 maart 1742

De rekeningjaren bij 251, 264, 267, 268, 270 en 271 komen overeen met de oude verwijzingen in de gebruikte publicatie. Nummer 237 is de nu concreet bepaalde ingang voor rekeningjaar 1709. Dit is een cataloguscontrole, nog geen nieuwe lezing van de afzonderlijke overluidbetalingen. De genoemde personen zijn de rekeningvoerders; hun namen leveren op zichzelf geen familieverband met Philippina, Nicolaus of Rutger op. De datum waarop een rekening is afgehoord is evenmin een overlijdensdatum.

Rechtstreekse catalogusingang rekeningreeks:
https://www.archieven.nl/nl/zoeken?mivast=0&mizig=210&miadt=37&miview=inv2&milang=nl&micode=0343&minr=26165627

Catalogus Lobith:
https://proxy.archieven.nl/0/BE0B51D2B47545EA891EA68A6A1DDDA8
Catalogus ORA Overbetuwe:
https://proxy.archieven.nl/0/A39F9AD7B2D34507BE159BED791C2F5F
Gepubliceerde overluidbetalingen, eerder gebruikt als secundaire ontsluiting:
https://vanbenthemgenealogie.nl/lobith-overluiden-doden/

9. VERVOLGOPDRACHTEN

1. Zoek in GA 0193/417 eerst gericht op de voornamen Nicolaus/Claes, Theodorus/Derick, Philippus, Philippa en Hendrina/Henrica. Begin bij de verwijzingen naar protocollen 410 en 411. Controleer bij treffers de bijbehorende originele akte, inclusief belendingen, echtgenoten, getuigen en verwantschapstermen. Een indexnaam alleen is onvoldoende.
2. Lees bij GA 0343 nu gericht de rekeningstukken 237 (1709), 268 (1738) en 271 (1741). De inventarisnummers en rekeningjaren zijn hierboven inmiddels gecontroleerd. Onderscheid betaaldatum, begrafenisdatum en overlijdensdatum. Zoek daarnaast naar boedel- of voogdijgegevens die de kinderen van de opeenvolgende huwelijken benoemen.
3. Behoud de Aerdtse inschrijving van Everardus als doop '1723, dag/maand niet vastgesteld'. Zoek de precieze herkomst van de secundaire datum 1 mei voordat die als vast feit wordt gebruikt.
4. Gebruik de nieuwe getuigenvermelding bij Judith Hollander alleen indien zij helpt de ouders of kinderen van de gezochte personen rechtstreeks te identificeren. Breid geen nieuwe tak uit op alleen dezelfde achternaam.
5. De nog openstaande vergelijking van Josephus Arents' doop in 1736 tussen de twee Warbeyense registerversies blijft behouden, maar heeft lagere prioriteit dan een expliciete familieakte.

BEPERKING EN PUBLICATIESTATUS

Dit is een onderzoeksaanvulling. De eerdere dossiers, bronbeelden en hypothesen blijven behouden. Er zijn geen archieven aangeschreven, bestellingen geplaatst of publieke wijzigingen doorgevoerd. De website, het familieboek en de bewezen kwartierstaat zijn in deze ronde niet gewijzigd.

Bij latere verwerking in een artikel of boek moet de hoofdtekst onderscheid blijven maken tussen de rechtstreeks gelezen registerfeiten, de identificatie van gelijknamige personen en de nog onbewezen afstammingsketen. De vijf meegeleverde bronbladen zijn geschikt als controlebijlage bij die verwerking.