Romberg, Zelder, Driesberg en Viller — 19 oktober 2026

Familie Van den Berg(H) 3.0 · Onderzoeksronde 19 oktober 2026 · ADD-ONLY

Romberg, Zelder, Driesberg en de open Viller-overdracht

Uitkomst: een originele kaart met register is nu zelf bekeken en gericht gelezen. Zij bevestigt de historische namen Wolters, Van Baal, Gerrits en Forell op Zelder. Daarnaast zijn concrete Romberg-dossiers voor een overdracht in 1736 en een nalatenschap in 1758–1764 gelokaliseerd. De eerder open Driesberg-oorkonde uit 1722 is op regestniveau geïdentificeerd. Een persoonlijke pachtovereenkomst van Peter × Anna Wolters en de overdracht van de Viller Mühle aan Van Linn zijn nog niet gevonden.

Deze aanvulling houdt Peter van den Bergh × Anna Wolters (achttiende eeuw) afzonderlijk van de latere Petrus van den Bergh (1767–1838) × Elisabeth van Dinte(n), de sterk waarschijnlijke koper van het Viller-complex in 1806. Geen nieuwe identiteit, verwantschap of eigendomsoverdracht wordt uit alleen een naamsovereenkomst afgeleid.

1. Een oorspronkelijke kaart en het bijbehorende register

Landesarchiv NRW, Abteilung Westfalen, W 051, Karten A nr. 19920. Catalogus en kaarttoegang. De inventaris beschrijft een kaart van de Sellersche hoeven en het goed Bisterfeld, met register, door A. von Sühlen. De herkomstverwijzing is het Rombergarchief, oude aktennummer 3832. Het jaartal in de catalogus is 1750; de titel spreekt van de achttiende eeuw.

Beide gepubliceerde kaartbeelden zijn opgehaald en bekeken. Het namenregister is in vergrotingen gelezen. Boven de eerste drie hofgroepen staat dat de hoeven aan de Fräulein von Gent behoren. De namen zijn:

Bewijsstatus: deze namen en hun plaats in het register zijn nu BEWEZEN OP HET GELEZEN BRONBEELD. De gelijkstelling van Mewes met een specifieke doopinschrijving, zijn eventuele verwantschap met Anna Wolters en de precieze rechtspositie van iedere hofgebruiker blijven afzonderlijke vragen. Peter van den Bergh staat niet in deze vier genoemde hofgroepen.

Dateringsvoorbehoud: op de bekeken kaart en het register is geen eigen jaartal vastgesteld. Het catalogusjaar 1750 mag niet zonder meer worden gebruikt als datum van alle afgebeelde bezitsverhoudingen. De hieronder beschreven overdracht van een Forell-hoeve in 1736 maakt vergelijking met oudere opnamen of afschriften wenselijk. Er is geen nieuwe datering van de kaart vastgesteld.

2. Een concrete Forell-overdracht op 30 april 1736

U 194u, nr. 3248 is een afzonderlijk regest. Volgens die beschrijving draagt Casper Wilhelm von Forell, voor zichzelf en zijn vrouw Anna Petronella von Bergsum, voor 1.500 rijksdaalders een Sellersche bouwhof met toebehoren erfelijk over, via de schout ten behoeve van de freule Van Gendt te Bistefeldt. De zittende pachter wordt uitdrukkelijk Peter Rusch genoemd.

De beschreven akte is gedateerd 30 april 1736; het archief kwalificeert de overlevering als origineel. Er is geen scanlink bij dit record gepubliceerd. Wij hebben het regest gelezen, niet de oorspronkelijke akte. Dit is een concrete titel om de vierde Zelderse hoeve verder te volgen. Peter Rusch wordt niet gelijkgesteld aan Peter van den Bergh. De exacte aansluiting tussen dit hof en de kaartpercelen vraagt nog vergelijking van de akte en haar grenzen.

3. Van Gent → Caspar Adolf von Romberg: een benoemde erfopvolging

U 194, nr. 4904 beschrijft de nalatenschap van Sophie Amelia Maria von Gent, 1758–1764. Volgens de inhoudsbeschrijving omvat het testamentaire bezit onder meer Heesbeen, Bisterfeld, de Zellersche hoeven en een huis te Goch met toebehoren. Haar neef Caspar Adolf von Romberg wordt als begunstigde en universeel erfgenaam genoemd. U 194, nr. 9052 betreft haar testament uit 1758, geopend in 1764.

Hiermee is de erfopvolgingsroute concreter dan alleen een algemene verwijzing naar een baron. Het bestaan en de beschreven inhoud van deze dossiers zijn bevestigd op inventarisniveau. Testament en afwikkelingsstukken zijn nog niet oorspronkelijk gelezen. De oudere verwijzing via RAAP naar Gelders Archief 0539, inv. 225 blijft behouden als parallelle route.

Gevolg voor Peters vermeende pacht: deze nalatenschap betreft een latere periode dan 1725–1726. Zij bewijst niet dat Caspar Adolf, of een andere Romberg, toen Peters verpachter was. Voor de weilanden bij het Genneperhuis blijft een afzonderlijke pachtakte nodig.

4. De Driesberg-vermelding van 1722 is geïdentificeerd

Het in MC119–MC143 openstaande spoor sluit nu aan op U 194u, nr. 3200, 25 juli 1722. Volgens het regest verklaren Diederich Frantz Wilhelm von Gaugreben en Maria Mechtelt Josina von Swansbell, heer en vrouw van Ober-Almen, dat zij de vrijheer Von Neukirchen genaamd Nievenheimb, heer van Driesberg, 375 Hollandse gulden schuldig zijn. Zij beloven binnen drie maanden te betalen. Plaatsaanduiding: Haus Driesberg.

Het archief beschrijft de overlevering als kopie; een digitale afbeelding is bij het record niet gekoppeld. Dit is een schuldakte volgens de beschrijving. Peter, Anna Wolters, Van Linn en de Viller Mühle komen niet in het regest voor. Het stuk heeft daardoor voorlopig lagere prioriteit voor een directe Peter-pachtverbinding. De volledige inhoud blijft ongelezen; afwezigheid in een regest is geen bewijs dat iemand nergens in het volledige stuk voorkomt.

5. Wat levert dit op voor Viller en Van Linn?

De ontbrekende eigendomstitel blijft: van wie, wanneer en op welke rechtsgrond verwierf Van Linn het Viller-complex? Geen van de hierboven gelezen bronnen beantwoordt die vraag. Ook het jaar waarin Peter of zijn erfgenamen hun Viller-bezit verloren is niet vastgesteld.

De rubriek Gut Driesberg in U 194 bevat 91 getoonde beschrijvingen. De titels en inhoudsbeschrijvingen zijn nu in samenhang doorgenomen. Zij geven enkele aanvullende, concreet aan te vragen dossiers:

De dossiers U 194/1849 en /1866 over Johann Henrich van Linn te Keulen waren al gevonden. Zij voegen in deze ronde geen bewezen familie- of eigendomsverbinding toe. Ook de aankoop van Driesberg in 1849 is een afzonderlijke handeling; die mag niet worden gepresenteerd als de verkoop van Viller.

De veilingstukken van 1850 en hun Voracten blijven de kortste bewijsroute naar Van Linns verkrijgingstitel. De nieuwe Romberg-dossiers zijn aanvullend. Er is geen grond om 1821, 1834, 1838 of 1841 als verkoopjaar van Viller in te voeren.

6. Afbakening, deduplicatie en vervolg

De vergelijking is gemaakt met het verslag van 8 oktober 2026 over Holtmans, Leuth en Zelder, R250, MC119 en MC143, aangevuld met gerichte zoekingen in de bewaarde onderzoeksstukken. De algemene Romberg-route, de kadasterliteratuur en de drie Zelderse gebruikersnamen waren bekend. Nieuw in deze ronde is de eigen beeldlezing van kaart W 051/19920 en de precieze aansluiting op de hierboven genoemde regesten/dossiers. De kaart kan op dezelfde oudere opname teruggaan als de reeds gebruikte kadasterliteratuur; zij wordt niet zonder controle als een onafhankelijke tweede registratie geteld.

• Voor Peter × Anna: zoek de daadwerkelijke pachtregel bij het Genneperhuis in AA 0059/2877 en AA 0060/355. Beide reeksen omvatten 1721–1726; er is in de gecontroleerde catalogus geen scanlink gekoppeld.
• Voor Zelder/Romberg: lees eerst U 194u/3248 en U 194/4904 en /9052, met kaart 19920 ernaast. Vraag expliciet naar de hofgrenzen, pachters en eerdere titels.
• Voor Viller: vraag de eerdere verkrijgingstitels bij de veiling van 9 januari 1850 en de stukken van Schüller op. Vergelijk de verschillende rechten in het samengestelde kavel afzonderlijk.

Cataloguszoekingen op Romberg + Viller leverden geen treffer op; Romberg + Linn leverde de al bekende moderne Van Linn-dossiers en enkele niet-passende treffers. De exacte GH-zoeking vond geen doelpersoon: de historische treffers betroffen onder meer de graven Van den Bergh. Dit zijn alleen zoekuitkomsten op beschrijvingsniveau, geen integrale negatieve controle van alle handgeschreven dossiers.

Onderzoeksstatus: Peters persoonlijke Romberg-pacht blijft NOG TE CONTROLEREN. Meus/Mewes als verwant van Anna blijft KANDIDAAT. Van Linns voorganger in het Viller-bezit en de datum van Peters eigendomsverlies blijven NOG TE CONTROLEREN. Er is geen correspondentie verzonden en website en familieboek zijn in deze ronde niet gewijzigd.

7. Beide originele kaartbeelden

Bron: Landesarchiv Nordrhein-Westfalen, Abteilung Westfalen, Karten A 19920. Gepubliceerde scans; ongewijzigde bronbestanden hieronder. Alleen de eerdere leesuitsneden zijn mechanisch uitgesneden en verkleind.

Directe bronbeelden: beeld 1 · beeld 2.

{
  "title": "Seller (Niederlande)                     Bisterfeld b. <mark>Gennep</mark>                     Ländereien der Höfe Seller und Bi(e)sterfeld der Fräulein von Gent                     Carte von denen Sellerschen Höfen samt dem Guthe Bisterfeld                     mit Register                     18.Jh.                     o.M.                     64 x 114 (139)                     kol. Zeichnung                     A. von Sühlen                     von <mark>Romberg</mark>-Brünninghausen, Akten Nr. 3832                   ",
  "laufzeit": "1750",
  "signatur": "19920",
  "bestandSignature": "W 051",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_2b1fd791-0161-474d-b35b-2db26a4d5896",
  "disitalisat": [
    "https://dfg-viewer.de/show/?tx_dlf[id]=https%3A%2F%2Fwww.landesarchiv-nrw.de%2Fdigitalisate%2FAbt_Westfalen%2FKartensammlung_A%2F%7E199%2F19920%2Fmets.xml"
  ]
}

{
  "title": "Diederich Frantz Wilhelm von Gaugreben und Maria Mechtelt Josina von Swansbell, Herr und Frau zu Ober-Almen, erklären, dem Freiherrn von Neukirchen gen. Nievenheimb, Herr zu Driesberg 375 holländische Gulden zu schulden, und versprechen Zahlung innerhalb dreier Monate.                 Haus Driesberg.               ",
  "unitDate": "1722 Juli 25",
  "signatur": "3200",
  "bestandSignature": "U 194u",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_ea826593-c526-4b39-918a-dcdff53988a1",
  "physicalDescriptionContent": [
    "Überlieferungsart: Kopie"
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Vor Gerhard Leurs und Andries Helmken, Schöffen der Stadt und des Amts Gennep, und dem Schultheiss Dietr. Christian Wunder cediert der Rat und Regierungssecretär Casper Wilhelm von Forell für sich und seine Frau Anna Petronella von Bergsum gegen Erlegung von 1500 Reichstalern dem Schultheisen zu Händen des Freifräuleins von Gendt zu Bistefeldt erblich einen der Sellerschen Bauhöfe nebst Zubehör (zeitiger Pächter des Hofes ist Peter Rusch).                 Unterschrift des Gerichtsschreibers: Joh. Friedr. Mentrop.               ",
  "unitDate": "1736 April 30",
  "signatur": "3248",
  "bestandSignature": "U 194u",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_9eb08f7f-deee-4106-b2b1-067ffbf6188a",
  "physicalDescriptionContent": [
    "Überlieferungsart: Original"
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Erbschaft der Sophie Amelia Maria von Gent",
  "unitDate": "1758-1764",
  "signatur": "4904",
  "bestandSignature": "U 194",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_9238a5f3-f1b2-4ed4-bf4c-bec9cfd169dd",
  "abstrakt": [
    "Enthält                  <br /> testamentarisches Vermächtnis der im Herzogtum Kleve gelegenen Güter (Herrschaft Heesbeen, Rittersitze Bisterfeld, die Zellerschen Höfe, Haus Goch und Pertinentien) an ihren Neffen Caspar Adolf von Romberg;  seine Einsetzung zum Universalerben; Gerichts- und Notarskosten.               "
  ],
  "physicalDescriptionContent": [
    ""
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Testament der Sophia Amelia Maria von Gent (geöffnet 1764)",
  "unitDate": "1758, 1764 - 1764",
  "signatur": "9052",
  "bestandSignature": "U 194",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_afecc803-4e2f-48ff-9ba2-df19d1ebd414",
  "abstrakt": [
    "Enthält "
  ],
  "physicalDescriptionContent": [
    ""
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Verpachtung eines Gemeindegrundstücks in Kessel an Johann Wilhelm von Linn zu Kessel",
  "unitDate": "1841 - 1841",
  "signatur": "1889",
  "bestandSignature": "U 194",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_e5ffa118-1315-4954-8fa7-2614fb7b2fb9",
  "abstrakt": [
    "Enthält "
  ],
  "physicalDescriptionContent": [
    ""
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Ankauf von Gut Driesberg",
  "unitDate": "1849 - 1849",
  "signatur": "1874",
  "bestandSignature": "U 194",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_75a389ac-ce8c-45e3-a698-69ff39a22615",
  "abstrakt": [
    "Enthält                  <br /> Kaufvertrag.               "
  ],
  "physicalDescriptionContent": [
    ""
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Rittergut Driesberg",
  "unitDate": "1849 - 1878",
  "signatur": "1840",
  "bestandSignature": "U 194",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_0eb43d8b-bbda-450e-a7c5-212d08e589b6",
  "abstrakt": [
    "Enthält                  <br /> Mischakte durch Anreicherung des Etats von 1872 mit Kaufvertrag (1849); Auszüge aus dem Kataster.               "
  ],
  "physicalDescriptionContent": [
    ""
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Ankauf von Gut Driesberg und anderer Güter und Grundstücke im Kreis Kleve",
  "unitDate": "1845 - 1872",
  "signatur": "1877",
  "bestandSignature": "U 194",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_226ee173-ca24-475e-938f-15f552865188",
  "abstrakt": [
    "Enthält                  <br /> Plakate zur Ausschreibung des Verkauf von Driesberg (1845); Ankauf des Calculatorhofs (Gem. Asperden) und weitere Kaufverträge.               "
  ],
  "physicalDescriptionContent": [
    ""
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Verpachtung des Kesselhuishofes zu Kessel und Nergena",
  "unitDate": "1850 - 1875",
  "signatur": "1884",
  "bestandSignature": "U 194",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_80f49fa1-97bd-4085-9695-97927ac31573",
  "abstrakt": [
    "Enthält "
  ],
  "physicalDescriptionContent": [
    ""
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

{
  "title": "Verwaltung des Guts Driesberg nach dem Tod von Rentmeister Otten am 7.3.1855",
  "unitDate": "1850 - 1859",
  "signatur": "1870",
  "bestandSignature": "U 194",
  "nodeid": "VERZEICHUNGSEINHEIT-Vz_748e0aec-dfe0-4bc8-aa3f-1bec86d171be",
  "abstrakt": [
    "Enthält                  <br /> Pachtverträge (1850); Korrespondenz mit dem Sohn Theodor Otten, Haus Heyen (1855-1859, ausf.); Verzeichnis der angekauften Güter im Kreis Kleve.               "
  ],
  "physicalDescriptionContent": [
    ""
  ],
  "daogrpDaolocHrefs": []
}

W_Karten_A-19920_vlnr_01_r.jpg
SHA-256 e389011ade3fb5df053f762706d97161e2953c6a07b8d3bf8d62db46a3603865

W_Karten_A-19920_vlnr_02_r.jpg
SHA-256 fad84eaa05a284d25b7c98e6990b287dce2740560ed9d1c0185a5cae24cddaab

Zelfstandig aanvullingsverslag. Eerdere dossiers blijven behouden. Geen nieuwe R- of MC-nummering toegekend.