Familie Van den Berg 3.0 — ADD-ONLY onderzoeksverslag

Familie Van den Berg 3.0 — ADD-ONLY onderzoeksverslag

Weeze / Schloss Wissen / Xanten: Niftrick–Trub, grondruil 1653; tegenproef Dicks 1716–1761

Datum: 2 november 2026

Checkpoint: VBH-20261102-NIFTRICK-TRUIB-1653-XANTEN-ADDONLY

Bewijsbeleid: BEWEZEN / STERK-WAARSCHIJNLIJK / KANDIDAAT-HYPOTHESE / UITGESLOTEN / NOG TE CONTROLEREN.

Vast beleid: uitsluitend ADD-ONLY; eerdere dossierlagen niet wijzigen; Kessel (D) niet gelijk aan Kessel (L); familienaamvarianten brongetrouw bewaren zonder ongefundeerde persoonsfusies. Website, familieboek en kwartierstaat niet aangepast.

0. Library-deduplicatie

In de doorzochte Library zijn de dossiers BRONCONCORDANTIE_XANTIS_1761_FOLIOS_29_62_88_114_ADD_ONLY.csv, WORK_OVERDRACHT_XANTEN_WEEZE_1761_2026-11-02_ADD_ONLY.md, R16- en R43-Weeze-bronnen en de reeds bekende Schloss-Wissen-serieregisters aangetroffen. De personen Lambertus (1678), Joannes (1761), vier Xantense folio's en historische signatuur Xanten 32a zijn niet als nieuw persoon of nieuwe afstamming geteld. Gericht doorzoeken op 'Niffterick Trub 1653', 'Kopiar A 253 Niffterick' en 'van Issem Wilhelma Dicks' leverde in die zoekresultaten geen afzonderlijk eerder uitgewerkte nieuwe concordantie op; dit is geen uitspraak over de volledige inhoud van álle Library-files.

1. NIEUW: twee tradities beschrijven dezelfde grondruil

Bron A: kerkelijk lijfgewinsboek Weeze (origineel Gemeindearchiv Weeze), ongecontroleerde transcriptie door Rien van den Brand. Bij Fundatio altaris S. Antonij in Weze de anno 1527, op Nieuw Fol. 144v, staat als latere kanttekening:

dese hoeff landts die Trub genant is mit den here van Wissen gepermutert tegen den Niftrick, gelegen op die Steegh. Anno 1653, den 27 martij.

Cruciale datering: 23 januari 1527 hoort bij de oorspronkelijke stichtingsakte; 27 maart 1653 hoort bij de later aangebrachte grondruilnotitie. De 1653-aantekening bewijst in deze transcriptielaag dat de Sint-Antonius-vicarie de hoeve Trub met de heer van Wissen ruilde tegen Niftrick. Origineel niet rechtstreeks gezien.

Bron B: Archiv Schloss Wissen, Kopiar A, nr. 164, folio 253v–254v, afschrift/regest van akte 6 mei 1356, Kastner regest 78 (INA42, gedrukte p.55). Het geannoteerde document bevat een in 1552 gebruikte naam Wordelumsche Kate en een zeventiende-eeuwse annotatie vulgo Niffterick, afgestaan tegen wüste Hufe vulgo Truib. Dit is dus uitdrukkelijk NIET de naam in de akte van 1356 zelf.

Concordantie: Trub/Truib, Niftrick/Niffterick, ruil met de heerlijkheid Wissen, gemeenschappelijke zeventiende-eeuwse tijdlaag. STERK-WAARSCHIJNLIJK dat beide tradities naar dezelfde transactiereeks verwijzen. De primaire akte van de grondruil uit 1653 en de handschriften moeten worden opgevraagd, omdat precieze contractpartijen, grensbeschrijving en juridische chronologie anders niet vaststaan.

Kastner regest 76, 30 april 1356, gedrukt p.54, noemt als later toegevoegd inventarisbriefje Gehört zur Vikarie St. Antonius in Weeze en kruisverwijzingen naar o.a. 20 mei 1707, 2 november 1711, 4 januari 1713, 5 juli en 10 november 1721. Deze data zijn alleen referenties in de regestenuitgave, nog niet inhoudelijk gelezen personeelsakten. Niet automatisch Peter/Petrus eraan koppelen.

Bronlinks:

• Weeze transcript: https://www.genbronnen.nl/bronnen/noordrijn-westfalen/weeze/secundair/lijfgewinsboek.html (ongecontroleerd; relevante context oorspronkelijke Nieuw Fol. 144r–145r, online 'Eigen pag. nr. 170–172');
• Kastner, *Die Urkunden des Gräflich von Loëschen Archivs von Schloß Wissen*, Bd I/INA42 (regesten 76 en 78; gedrukte pp.54–55): https://afz.lvr.de/media/archive_im_rheinland/publikationen/ina_baende/INA_Band_42.pdf ;
• Vereniging adelsarchieven (Kopiar A, 1552, 388 afschriften): https://adelsarchive-rheinland.de/mitgliedsarchive.html .

2. De bewezen tekstketen naar de familievermelding van 1761

Dezelfde Weezer transcriptie vermeldt bij Nieuw Fol. 55r het perceel Nifftrick/Niffterick, twee morgen, in de heerlijkheid Wissen, voor Weeze en met grensverwijzingen naar de Niers; voormalig Sint-Antonius-vicariegoed, later gebruikt door Weezer kerk wegens hoge roggepacht.

• 28 juli 1678: eerste/tweede hand Wilhelm Arnold Freiherr von Loë en Isabella Dorothea von Loë. Zij zijn GEEN Van-den-Bergh personen.
• 26 augustus 1761: naast de eerste rechthebbende Matthias Claessen (vicaris) staat als tweede hand Joannes van den Bergh, ongeveer tien jaar, zoon van Wilhelm van den Bergh, Weezer koster, en Willemken Dicks. Secundaire verwijzing: Xantis fol. 88. Persoonsvermelding al bekend uit R16, niet opnieuw tellen.
• Ander perceel, Nieuw Fol. 55v, Biesdael: 28 juli 1678 Lambertus a Bergh, zoon van Theodorus en Mechtildis Boemer, koster; 1761 Fridericus van Daell/Elisabetha Boll, verwijzing Xantix fol. 29. NIET Lambertus aan Niftrick koppelen alsof hij daar als eerste hand genoemd wordt.
• Folio 62 Wemsens kerkhoff en 114 Keilmans Camp blijven deel van eerder vastgelegde Xantense vierfolioconcordantie.

Status: Joannes 1761, zijn ouders, en Lambertus 1678 zijn alleen op ongecontroleerde secundaire transcriptielaag rechtstreeks gelezen. In het onderzoek al bestaande gezinsprofielen behouden. Lambertus 1678 en koster Wilhelm 1761 niet verbinden zonder onafhankelijk bewijs.

3. Onafhankelijk steunbewijs voor de Xantense signatuur

F.W. Oediger, bew. Christine en Klaus van Eickels, *Quellen zur Rechts- und Wirtschaftsgeschichte des Archidiakonats und Stifts Xanten* (1994), hoofdstuk V.2.3, gedrukte p.139, beschrijft een 343-bladig Behandigungsregister (1581, met bijschrijvingen tot ca. 1774), historisch HStA Düsseldorf, Xanten, Viktorstift, Akten 32a. Folio's 86–115 vallen in afdeling Weeze; 29 en 114 zijn in de verkorte publicatie aan Biesdael respectievelijk Keilmans Camp te koppelen; folio 62 past eveneens in de Wembreeks. Het volledige register — inclusief de persoonsinhoud van folio 88 — is niet gepubliceerd/ingezien. Huidige Landesarchiv-bestelsignatuur NOG TE CONTROLEREN; niet zonder archiefbevestiging als 'AA0567 Nr 32a' presenteren.

Bron: https://fis.uni-bamberg.de/bitstreams/d51fd923-a608-4b18-8607-750a447b37a8/download .

4. NIEUWE naamgenotenwaarschuwing: Dicks/Dichs

De openbare transcriptie van Weezer St Cyriakus dopen 1711–1744 registreert Joannes/Joes van Issem × Wilhelma Dicks/Dichs/Dychs/Dycks/Dix als ouders, met geboortevermeldingen in 1716 (Elisabeth), 1718 (Henricus), 1720 (Petrus), 1721 (Catharina), 1723 (Wilhelma), 1726 (Maria), 1728 (Mechtildis), 1731 (Matthias), 1733 (Matthias). De jaren en namen zijn transcripties; geen originele doopbeelden gezien, geen bewering over overlijden eerste Matthias. Dit lange huwelijksgezin overlapt niet vanzelf de veel latere Willemken Dicks × Wilhelm van den Bergh, met Joannes circa 1751; een eerdere Wilhelma zou in 1751 een veel oudere moeder zijn. NOG TE CONTROLEREN: verschillende vrouwen? Eén hertrouwde vrouw? Geen identiteit of verwantschap voorlopig leggen.

De bij Wemsens kerkhoff 1761 genoemde Sibylla Dicks, dochter van Jan Dicks en Joanna Vos, is óók een afzonderlijke bronpersoon. Mogelijke verwantschap met Willemken Dicks: KANDIDAAT-HYPOTHESE, NIET BEWEZEN.

Bron: https://home.hccnet.nl/a3s/dtb-d-rk3-weeze.htm .

5. NIEUW 2026: historische kaarten Schloss Wissen gedigitaliseerd

Landschaftsverband Rheinland bericht van 10 maart 2026 dat kaarten en plannen uit het Archiv Schloss Wissen (18e–20e eeuw), inclusief plannen van hoven en heerlijkheid Wissen, zijn gedigitaliseerd. Toen werd toekomstige online beschikbaarheid aangekondigd. Op 2 november 2026 is nog geen kaart of gepubliceerd kaartportaal met de feitelijke ligging van Niftrick geverifieerd. Vraag VAR of een gedigitaliseerde kaart de Steeg, Niers-wegen en het twee morgen grote Niftrick-perceel toont. Nooit moderne coördinaten uit het niets construeren.

Bron: https://afz.lvr.de/de/presse/meldung/meldung_41088.html .

6. Prioriteiten en discriminatietests

• Gemeindearchiv Weeze: origineel Weezer Nieuw Fol.144v (kanttekening 27-03-1653), Fol.55r/55v (1678/1761), eventueel 1653-ruilakte en rekening 1712; paleografisch verifiëren.
• Vereinigte Adelsarchive, Archiv Schloss Wissen: originele Kopiar A Nr164 fol253v–254v 17e-eeuwse marginale uitwisseling, liefst datum 1653, modern bestellocus; Kastner reg.76/78; oorkonden 1707, 1711, 1713, 1721 uit genoemde verwijzingslijst alleen op persoonsidentificatoren Peter/Anna/Wolters lezen en niet zonder resultaat promoveren.
• Landesarchiv NRW Abt. Rheinland: huidige bestelsignatuur historisch Xanten, Viktorstift, Akten 32a, fotokopieën fol.29/62/88/114 en alle latere marginalia 1678/1761.
• Loo-Archief: de archiefcollectie omvat bestaande kopieën van Kerkarchief Weeze en een Kopiar Haus Wissen, maar er is nog niet vastgesteld dat precies Nr164 fol253v–254v daar aanwezig is. Eventueel eerst inhoudsopgave/kopiecheck.
• Hoofdvraag Petrus 1693 Maaseik ↔ Peter×Anna Kessel(D)1722: deze grondrechtelijke concordantie bewijst geen nieuwe filiatie, migratie of identiteitsbrug. Originele Goch okt1717, Kessel vóór 1722 en Maaseikse verwantschapsakte blijven voor directe ouders primair.

7. Negatieve resultaten en ongewijzigde status

• Geen oorspronkelijke 1653-ruilakte gelezen of opgeslagen.
• Geen origineel Xanten folio 88 gelezen.
• Geen originele doopbeelden van de van Issem- en Dicks-gezinnen gezien.
• Geen Peter/Petrus Van den Bergh in de 1707–1721 regestenreferenties aangetoond.
• Geen historische kaart voor Niftrick daadwerkelijk gelokaliseerd.
• Geen archiefaanvragen verzonden.
• Geen nieuwe stamreeksouders bewezen; website, boek, kwartierstaat ongewijzigd.