Nieuwe familiegegevens in Haarlem en uitbreiding van de doopcontrole aan de Nederrijn
26 oktober 2026 · Zoekdoel: Peter/Petrus van den Bergh × Anna Wolters, Kessel bei Goch; doopvenster 1660–1705.
Deze ronde levert een afzonderlijk gecontroleerde Pieter-doop uit 1689, een aanzienlijk beter gedocumenteerd Haarlems familieverband en nieuwe bladlezing in Oedt en Kaldenkirchen op. Een bewezen verbinding met het doelgezin is nog niet gevonden.
VAR-HAA-16891216; zij verhoogt de telling van exact Van den Bergh-profielen niet.1. Twee verschillende Pieter-dopen in Haarlem
| Doop | Ouders zoals gelezen | Getuigen / beoordeling |
|---|---|---|
| 9 september 1679 | Jacobus van den Bergh × Catarina van der Wal | Al eerder opgenomen als ADD-20261026-HAA-16790909. NHA 2142/23, p. 153 |
| 16 december 1689 | Jacob van d[…] Berge × Catarina van der Wal | Jacob van der Wal en Susanna van der Wal. Dooprecord: NHA 2142/26, p. 163 |
De tweede regel is op het oorspronkelijke beeld gecontroleerd. De vadernaam is hier Berge; een afsluitende h is niet veilig aangetoond. Bij het kind staat alleen de voornaam Pieter. Daarom wordt deze inschrijving niet stilzwijgend naar een exact-GH-naam omgezet.
Het overeenkomstige ouderpaar maakt hergebruik van de voornaam een relevante onderzoekshypothese. Het bewijst niet dat Pieter van 1679 vóór 1689 is overleden. Een passende begraafinschrijving, voogdijstuk of andere expliciete levensloopbron is daarvoor nog nodig. Ook de identiteit van het ouderpaar in de verschillende schrijfwijzen moet in samenhang met getuigen en notariële stukken worden beoordeeld.
Aanvullend is op 17 september 1684 een Jacob gelezen bij Jacob van d[…] Berge en Catharina van der Wall, met Abraham Snellart en Janneke van d[…] Berge als getuigen. De doop van Willem op 4 oktober 1684 betreft juist Jan Dingemans en Margareta van der Wal; Jacob van d[…] Berge is daar getuige. Deze rollen zijn afzonderlijk gehouden. Dooprecord: NHA 2142/24, p. 344; Dooprecord: NHA 2142/24, p. 353.
2. Het ouderpaar is nu in notariële akten te volgen
| Datum en bron | Vastgesteld uit het oorspronkelijke beeld | Betekenis voor het onderzoek |
|---|---|---|
| 28 maart 1673 Testament: NHA 1617/358, beeld 235 | Jacobus van den Bergh en Catarina van der Walle zijn echtelieden en wonen in de Warmoesstraat. | Eerder gezinsanker; de akte is geen huwelijksinschrijving en noemt de kinderen niet bij naam. |
| 27 augustus 1691 Voogdij: NHA 1617/442, beeld 606 | Catharina is weduwe. Voogden: haar broer Jacobus van der Wal, predikant te Zandvoort, en haar zwager Pieter van den Berge. | Haar echtgenoot Jacobus van den Berge was vóór deze akte overleden; zijn exacte sterfdatum ontbreekt. De volwassen Pieter is een afzonderlijke familierol. |
| 15 februari 1703 Huwelijksvoorwaarden: NHA 1617/563, beeld 50 | Margareta van den Bergh is dochter van Catharina van der Wal, weduwe van Jacobus. Abraham Snellaert wordt haar oom genoemd. Bruidegom is Andries van Weggels. | Een expliciete ouder-dochterrelatie; de datum betreft de voorwaarden. |
| 1 augustus 1706 Testament: NHA 1617/685, beeld 313 | Margareta en Geertruijt zijn de twee genoemde dochters en universele erfgenamen. Geertruijd heet de jongste dochter. | Dit is geen verklaring dat het echtpaar uitsluitend twee kinderen heeft gehad. |
| 4 januari 1713 Nader testament: NHA 1617/692, beeld 17 | Jacob en Susanna Markusse van der Wal noemen Margareta en Geertruijd als kinderen van Jacobus en Catharina. | Tweede expliciete gezinsverbinding. De doorgestreepte naam Grietje wordt niet als extra dochter geteld. |
| 10 april 1714 Boedelscheiding: NHA 1617/693, beeld 185 | Margareta en Geertruijd zijn kinderen en enige erfgenamen van Catharina. Het stuk verwijst naar haar testament van 1706. | Bevestigt de nalatenschapsketen; enige erfgenamen betekent niet enige kinderen. |
| 24 november 1715 Codicil: NHA 1617/694, beeld 598 | Susanna Marcusse van der Walle noemt Geertruyd als dochter van overleden Jacobus van den Bergh. | Aanvullende bevestiging van de vader-dochterrelatie. |
In de boedelscheiding van 1714 staat een concrete vervolgingang: een huis aan de oostzijde van de Warmoesstraat, het tweede vanaf de Bullebaksteeg, waarin hun vader Jacobus is overleden, en een grafstede in de Grote Kerk, Zuidertrans nummer 145. Het grafregisterdeel is gelokaliseerd, maar de inschrijving van graf 145 kon deze ronde niet worden gelezen. Grafbezit is bovendien geen bewijs dat een bepaalde Pieter daar begraven ligt. Boedelscheiding, beeld 187; gelokaliseerde ingang grafregister Zuidertrans.
3. De Nolet-erfenis: een bruikbaar verband met een belangrijke grens
Op 16 februari 1711 verschijnen Johannes van den Berghe en Pieter van den Bergh naast Andries van Weggels als echtgenoot van Margareta, en Geertruijd, meerderjarige dochter, bij de afwikkeling van de nalatenschap van Johannes Nolet. Boedelboeken en papieren worden onder directie en bewaring van Pieter geplaatst. De akte verwijst naar Nolets overlijden op 26 november 1706 en zijn testament van 18 augustus 1699. Oorspronkelijke akte: NHA 1617/690, beeld 137.
Dat onderliggende testament is vervolgens opgehaald en op de familiepassages gelezen. Nolet was weduwnaar van Janneke van den Berge. Maria van den Berge wordt uitdrukkelijk dochter van een Pieter genoemd, en die Pieter is de broer van Janneke. De overige verwanten van Janneke worden in de betreffende erfclausule collectief aangeduid. Oorspronkelijke akte: NHA 1617/599, beeld 227; verwantschapsclausule op beeld 228.
Hieruit volgt nog niet dat de vader van Maria, de voogd uit 1691 en de mede-erfgenaam uit 1711 dezelfde Pieter zijn. Evenmin maakt de gezamenlijke erfgenamenlijst Johannes, Pieter, Margareta en Geertruijd automatisch tot vier broers en zusters. Het testament geeft wel een concrete familierelatie waarmee zulke koppelingen gericht kunnen worden getoetst.
4. Een volwassen Pieter met een aantoonbare levensloop
Voor een Haarlemse Pieter van den Bergh is nu een samenhangende keten van 1725 tot 1736 vastgesteld. De akten verwijzen naar elkaar en herhalen echtgenoten, dochter en woonadres.
| Datum | Bronsoort | Vastgesteld | Bron |
|---|---|---|---|
| 25 juni 1725 | Gezamenlijk testament | Pieter van den Bergh, kuiper, en Catharina Otterbeeck wonen in de Klerksteeg. | NHA 1617/744, beelden 456–458 |
| 8 mei 1732 | Voogdij en moederlijk erfdeel | Pieter is weduwnaar van Catharina. Hun minderjarige dochter heet Marijtje; Adrianus Otterbeeck is haar grootvader van moederszijde. De akte verwijst naar het testament van 1725. | NHA 1617/758, beelden 549–551 |
| 13 augustus 1732 | Gezamenlijk testament | Pieter en Geertruijd Cijs wonen in de Franckestraat. Marijtje wordt expliciet zijn dochter uit het eerdere huwelijk met Catharina Otterbeeck genoemd. | NHA 1617/759, beelden 259–261 |
| 12 oktober 1736 | Nieuw testament Pieter | Pieter woont nog in de Franckestraat, noemt Geertruijd zijn huidige vrouw en Marijtje zijn voordochter, en herroept uitdrukkelijk zijn eigen beschikking van 13 augustus 1732. | NHA 1617/944, beelden 375–376 |
Deze volwassen levensloop is bruikbaar voor verdere identificatie, maar de gecontroleerde passages geven geen eigen ouders, doopdatum of voldoende identificerende leeftijd van Pieter. Daarom wordt hij aan geen van de twee doopkinderen gekoppeld en leidt zijn huwelijk met een andere vrouw niet tot een uitsluiting van de kandidaatstelling. De testamentdata zijn geen huwelijksdata.
Andere onderzochte vermeldingen, waaronder een legaat uit 1705 met de termen neef en nicht en de latere Kuijkelier-context, blijven apart beschreven in het Haarlemse leesverslag. Historische verwantschapstermen zijn niet zonder bewijs naar een precieze moderne verwantschap vertaald.
5. De Duitse zoektocht inhoudelijk uitgebreid
| Bron | Nieuw gelezen gedeelte | Voornaamselecties | Uitkomst en grens |
|---|---|---|---|
| Kaldenkirchen, St. Clemens, KB229_2 | Beelden 023–053: december 1688 tot 24 november 1705, daarna de jaarovergang naar 1706. 31 bestanden; 28 verschillende beschreven beelden. | 31 niet doorgestreepte Peter/Petrus-dopelingregels. Eén zwaar doorgestreepte Petrusregel apart. | Geen voldoende zekere nieuwe Van den Bergh-kandidaat. Beelden 024 en 049 herhalen 023 en 048; 033 is vacat. Beeld 054 is alleen oriëntatie buiten het zoekvenster. |
| Oedt, St. Vitus, PA1101 BA2011 | S101–S131: 25 maart 1690–28 december 1704. 31 nieuw inhoudelijk gelezen beelden. | 41 duidelijke Peter/Petrus-dopelingselecties; drie naam- of roltwijfels afzonderlijk. | Geen voldoende zekere nieuwe Van den Bergh-kandidaat. S132 gaat over naar ondertrouw/huwelijk 1659–1660. Het jaar 1705 is niet onderzocht. |
De 31 en 41 selecties tellen regels waarin de voornaam en dopelingrol konden worden vastgesteld. Het zijn geen 72 nieuwe Van den Bergh-kandidaten en geen gegarandeerd aantal unieke personen in het volledige project. Ouders, getuigen en naamvarianten zijn per regel beoordeeld.
In Kaldenkirchen zijn onder meer opden Berch, auff den bergh, Berghen, van Bergen en Berghs als afzonderlijke contexten bewaard. Op 16 maart 1705 is Omelia Berghs getuige bij de doop van Petrus; zij is niet zijn moeder. In Oedt blijven twee oudercontexten onzeker: in 1702 Jacobi [Berghius?/Berghus?] et Anna uxoris, en in 1704 D. Jacobi et Anna [Berg…]. De volledige naam en de precieze toedeling daarvan zijn niet veilig vastgesteld. Geen daarvan is tot exact Van den Bergh gemaakt.
De onwettige Kaldenkirchense dopen van 27 juni en 28 december 1703 zijn gescheiden gebleven. Bij de tweede noemt de bron Gertrudis Müllers en schrijft zij geen vader toe. De aanduiding commorans Venlonae is niet omgezet in een geboorteplaats van het kind. De Oedtse tweelingnotitie van 4 mei 1703 blijft buiten de duidelijke Peter-selecties, omdat de vervolgtekst ook Pater … Petrus Schloert kan luiden.
Beschadigde bladranden, naamloze regels en onzekere familienamen blijven beperkingen. De afgebakende beeldlezing is geen bewijs dat alle registers voor alle kalenderjaren volledig bewaard en leesbaar zijn. Ook is hiermee de straal van 600 kilometer niet volledig doorzocht.
6. Correcties, dubbelingen en bewijsgrenzen
- Oedt: de eerder opgegeven grens van S100, 24 mei 1690, krijgt een additieve correctie naar 24 maart 1690. De volgende bladzijde begint op 25 maart. S100 is hercontrole en telt niet opnieuw mee.
- Haarlem 1713: het oorspronkelijke stuk is van 4 januari 1713, niet 15 januari zoals de automatische tekstlezing suggereert. Grietje is doorgestreept vóór Margareta.
- Haarlem 1714: de boedelscheiding is van 10 april 1714; de automatische tekstlezing 1719 wordt niet overgenomen.
- Dubbelingen: de nieuwe 1689-recordidentifier en datum zijn gecontroleerd tegen het teruggehaalde register met 185 kaarten en het bewaarde bronpakket van de vorige Haarlem/Nederrijn-ronde. Daarin is geen overeenkomst gevonden. De aanvullende bestandszoekvragen leverden ook geen treffer op; nul zoekresultaten is geen sluitend bewijs van afwezigheid.
- Historische volledigheid: de volledige oudere R-, MC- en V-dossiers en de eerdere verzameling van 10.318 objecten waren niet integraal beschikbaar voor een nieuwe controle. De variantdoop wordt daarom als deze ronde geverifieerde waarneming gepresenteerd, zonder onbegrensde nieuwheidsclaim.
Automatische handschrifttranscripties zijn alleen gebruikt om akten te vinden en leesplaatsen te bepalen. De genealogische conclusies hierboven zijn getoetst aan de oorspronkelijke beelden. Niet gelezen zoektreffers en toegangsproblemen blijven als zodanig in de bronlogboeken staan.
7. Concrete volgende bewijsstappen
- De twee Pieter-dopen uit elkaar halen. Zoek een primaire begraaf- of voogdijvermelding met ouders of adres, met bijzondere aandacht voor de periode tussen september 1679 en december 1689. De herhaalde voornaam vormt een aanwijzing om te toetsen.
- Graf 145 en het huis in de Warmoesstraat. Lees het gelokaliseerde grafregister en eventuele bijbehorende begraaf- of eigendomsovergangen. Een grafbezitregel alleen is onvoldoende; combineer naam, relatie en datum.
- De drie volwassen Pieter-rollen verbinden of scheiden. Gebruik Maria van den Berge en haar echtgenoot Jan van Breda, Janneke van den Berge × Johannes Nolet, de voogdij van 1691 en de handtekening van 1711. Nodig is een expliciete ouderschaps-, broerschaps- of andere identificerende akte.
- De kuiper verder identificeren. De keten 1725–1736 maakt zijn huwelijk, eventuele ondertrouw, poorterschap en begrafenis gericht doorzoekbaar; zoek daarin naar eigen ouders, leeftijd of herkomst.
- Oedt aanvullen. Lokaliseer het doopvervolg voor 1705 en houd het nog niet in deze ronde gelezen vroege segment apart. Kaldenkirchen is alleen voor de beschreven beelden en datumgrenzen verantwoord.
Bijlagen en bronpakket
Het afzonderlijke Haarlemse addendum bevat de twee doopobservaties, de verschillende Pieter-rollen en negen notariële bronkaarten met bewijsgrenzen. Het Haarlemse bronpakket bevat de oorspronkelijke doop- en notariële beelden, opgehaalde bronmetadata, leesnotities, uitsneden en toegangslogboeken. Het Nederrijnse bronpakket bevat de Oedtse en Kaldenkirchense originelen, bladlogs, selecties, onzekerheden en de additieve broncorrectie. Tijdelijke leesbestanden zijn niet nodig om de conclusies te controleren en zijn buiten de pakketten gehouden.
Er zijn geen nieuwe akten gereconstrueerd en geen historische kandidaatstatussen vervangen. Bewaarde zoekgegevens, nieuw gelezen beelden, nieuwe naamselecties en nieuwe kandidaatprofielen worden afzonderlijk geteld.