# Familie Van den Berg 3.0 — Heppeneert 1748 / Jan van de Bergh / Schatboek 1774

**Onderzoeksdatum:** 2 november 2026 · **ADD-ONLY microcheckpoint:** `VBH-20261102-HEPPENEERT1748-JAN-VAN-DE-BERGH-EIGENAAR-SCHATBOEK1774-ANTI-MERGE`.  
**Voorganger:** VDBH_HEPPENEERT_BLUM_SIBYLLA_2026-11-02_ADD_ONLY (en eerdere Heppeneert/1796/Van Tongeren-lagen; formeel R336).  
**Formele serie:** geen nieuw R337 geclaimd; oude R-/MC-nummers en parallelle onderzoeksbestanden ongewijzigd.  
**Hoofdpersonenvraag:** Peter/Petrus van den Bergh × Anna Wolters, bewezen als ouders van Anna Elisabeth 20-09-1722 te **Kessel bij Goch (Duitsland)**. Peters afkomst en identiteit met Petrus ged. 01-01-1693 te Maaseik zijn NIET BEWEZEN.

## 1. Eerste concrete naam uit de haardentelling 1748 — NIEUW IN DEZE THEMARONDE

**Secundaire historische bron, werkelijk gelezen:** Martin Boonen, *Een Schatboek van Heppeneert*, *De Maaseikenaar* jg. XXXIV (2003), nr. 1, **pp. 19–26**, lijst van woningen en bewoners in 1748 **op de laatste bladzijde van het artikel (p. 26)**. In de gepubliceerde weergave staat **Jan van de Bergh als eigenaar, met één haard**. Hij is niet expliciet geïdentificeerd met het Joannes-gezin van 1711, noch wordt zijn echtgenote genoemd. Dit is **NIET** een nieuw gelezen achttiende-eeuwse originele manuscriptenregel. URL: https://demaaseikenaar.be/msk2003_1.pdf.

**Exact-GH-filter:** de *gepubliceerde* vorm is `Jan van de Bergh`, **niet** letterlijk `Van den Bergh`. Bewaar als **variant-/zijtakprofiel** en tel niet automatisch mee als een nieuw bron-exact actief `Van den Bergh`-censusrecord. De oorspronkelijke spelling van de 1748-telling is nog niet rechtstreeks gecontroleerd.

**Vergelijking met reeds bekende en gededupliceerde notarisindexen:**
- 02-07-1725, notaris Franciscus Craens, index `VII–172d`, p.155: Jan VAN DEN BERGH (Heppeneert); persoonshoedanigheid onbekend.
- 28-06-1735, notaris Joannes Herman van Reij, index `III–300ab/301a`, p.10: Jan VAN DE BERGH (Heppeneert); rol onbekend.
- 15-02-1765, notaris Prinsen, `III–249ab`, p.47: Jan van de Bergh en vermeldingen rond een Heppeneertse woning, onder meer weduwe Huis-/Housmans; geen duidelijke juridische partijrollen uit index.
- 28-01-1769, notaris Prinsen, `III–286ab`, p.121: een als overleden gemarkeerde Jan van de Bergh, weduwe Housmans, weduwe Wijnen, Elisabeth/Lisbeth × Jan Mathijs van Tongeren, Catharina en Harlindis; geen expliciete vader-/dochter- of erfgenamenformule uit alleen de moderne index.

**Convergentie:** de vermelding van een `Dirck Huysmans` als eigenaar in de 1748-lijst, kort naast `Jan van de Bergh` in de gedrukte lijst, maakt de latere Housmans-/Jan-akteclusters relevant. De bronlijstvolgorde is NIET bewezen loop-/buurtroute; geef geen concrete adres-, buur- of perceelidentificatie zonder akte. Status identiteit 1748 Jan = 1765/1769 Jan = Joannes × Sybilla blijft **KANDIDAAT-HYPOTHESE**; geen verhoging naar bewezen.

## 2. Nieuwe precieze archieftegentest voor haardentelling 1748

**HISTORISCHE BRONVERWIJZING A:** Raymond Driessen, *Heppeneert in de tweede helft van de 18de eeuw*, *De Maaseikenaar* jg. XXXIII (2002), nr.4, pp. 183–200, noot 5: Marcel Hendrickx, *Heppeneert en zijn bewoners in 1748*, *Mariaklokje* nr.4 (1958); origineel volgens die publicatie **Rijksarchief Luik, États 1468**. Deze signatuur is in een officiële Luikse archiefinventaris als `Heppenert, 1748` bevestigd. URLs: https://www.demaaseikenaar.be/msk2002_4.pdf en https://agatha.arch.be/data/ead/BE-A0523_701218_700065/annexes/BE-A0523_701218_700065_fre.ead.pdf.

**HISTORISCHE BRONVERWIJZING B:** Martin Boonen, *De Maaseikenaar* 2003 nr.1, p.26, verwijst naar **`Registers Etats nr 97 f 175–176, RAH`**. Dit is een **tweede, nog niet catalografisch geverifieerde** archiefverwijzing; RAH zou Rijksarchief Hasselt kunnen zijn, maar het depot en de verhouding tot Luik 1468 moeten door het archief worden bevestigd. NIET als identiek boek, origineel vs kopie, of vervanging van Luik 1468 aanmerken.

**Telprobleem:** Driessen (2002) rekent met 41 haarden, waaronder sacristie, en 29 huizen/huisgezinnen voor de overige 40 haarden. Boonen (2003) noemt in zijn analyse 30 huizen, waaronder twee onbewoonde, en eveneens 41 haarden. Verschillende definities/afbakening mogelijk; zonder bronbijlage niet gladstrijken. In elk geval geldt `haarden ≠ aantal gezinnen ≠ aantal huizen ≠ aantal percelen`.

## 3. Een werkelijk beschreven belastingboek: Heppener Schatboeck, 1774

**NIEUW ALS GEVONDEN HISTORISCHE PUBLICATIE EN CONCRETE BRONROUTE:** Boonen (2003) beschrijft een ingebonden manuscript met rugtitel *Heppener Schatboeck*, opgesteld voor de belastingtaxatie vanaf **1774**, volgens de in het artikel weergegeven inleidende titel. Het boek omvat volgens de auteur ongeveer **800 bladzijden, waarvan 637 beschreven**, met grondpercelen, ligging, omvang en eigenaars. De taxatie wordt ingedeeld in onder meer het Hepperkwartier, Nuchelenkwartier, Waaierkwartier, Crauwelboskwartier en Hepperschoorkwartier. **De huidige depotlocatie, inventariscode, toegankelijkheid en individualiseerbare vermeldingen `Jan/erven van de Bergh` zijn NOG NIET VASTGESTELD.**

Driessen 2002 beschrijft een Adam Blum-kaart van **1774** en stelt dat het vermoedelijke bijbehorende bunderboek verloren/onvindbaar was. Boonens beschrijving uit 2003 bewijst dat minstens een (mogelijk andere) 1774-belastingboekinhoud bestond en toen bestudeerd werd, **NIET** zonder meer dat het bij precies die kaart hoort. Driessen telt voor zijn kaart 615 percelen; Boonens overzicht telt voor het boek 724 percelen. Vergelijking vergt structurele verificatie en periode/eenheden. Het Lemke etiketteert de publiek getoonde vier kaartbladen als **1754**; Driessen schrijft over **1774**. Cartouche/kaart en schatboek niet samenvoegen voordat 1754/1774 opgelost is. URLs: https://demaaseikenaar.be/msk2003_1.pdf; https://www.demaaseikenaar.be/msk2002_4.pdf; https://www.hetlemke.be/uploads/heppeneert-caert-figuratief-heppener-adam-blum-1754-675f24786afd3.pdf.

## 4. Correctie op naamgenoten Adam Smeets

In *De Maaseikenaar* jg. XXXIV (2003) nr.3 p.143 corrigeert Raymond Driessen de eerdere vermenging van **Adam Smeets, verbonden aan het Heppeneertse schatboek, pachter van Crauwelbos, zoon van Hendrik Smeets × Anna Schoolmeesters**, met **Adam Smeets van Roosteren**, betrokken bij Franse administratie. Dit is een **gepubliceerde correctie op de interpretatie** van Boonen 2003 nr.1; de personen blijven apart. Het betreft geen vastgestelde bloedverwant van de Van-den-Bergh-familie. URL: https://www.demaaseikenaar.be/msk2003_3.pdf.

## 5. Sybilla Mevissen: actief namenconflict, niet opgelost

Heemkring Kinrooi geeft Sybilla Mevissen, vrouw Joannes van den Bergh, overleden op **22-05-1762**, en andere gelijknamige doopgetuigen bij dopen **31-05-1762**, **09-02-1767** en **06-11-1770**. Dit zijn BRONGEBONDEN MODERNE TRANSCRIPTIES, geen originele scans. Indien het overlijden juist is, kan zij niet zelf na die datum als doopgetuige zijn opgetreden. Mogelijkheden: andere Sybilla, foutieve datum/transcriptie, of een (nog niet bevestigde) plaatsvervangingsformule. Geen automatische samenvoeging. Separaat gepubliceerde `Sibilla Mevissen` als partner van Joannes Peters en moeder van kinderen 1770–1776 in Elen is een **naamgenoot-kandidaat**, niet bewezen identiek aan Heppeneertse getuige. 1766 Maria Sybilla gedoopt bij Philippus Mevissen × Maria Van de Wal zou in 1770 pas vier jaar zijn; dus geen vanzelfsprekende peetmoeder. URLs: https://heemkringkinrooi.be/burg.st.%20%2B%20par.reg/burg.st.%20%2B%20par.reg-000593.htm, https://heemkringkinrooi.be/burg.st.%20%2B%20par.reg/burg.st.%20%2B%20par.reg-000952.htm, https://heemkringkinrooi.be/burg.st.%20%2B%20par.reg/burg.st.%20%2B%20par.reg-000692.htm .

## 6. Gerichte archief- en beslisvolgorde

1. **Luik / Hasselt:** vraag de volledige 1748-telling en bevestiging of `États 1468` en `Etats 97 f.175–176 RAH` hetzelfde stuk, kopie of twee verschillende dragers zijn. Vraag specifiek de regels rond Jan van de Bergh en Dirck Huysmans, voorzijde/keerzijde en tabelkoppen.
2. **Maaseik (oud archief)/RAH/HCL:** lokaliseer de huidige **bewaarplaats en inventariscode** van het beschreven *Heppener Schatboeck* (1774). Vraag eigenaarsregister en de bladzijden/kwartier/perceel bij `Jan/erven van de Bergh` en `Huysmans/Housemans`, inclusief herkomst van de 1807-notitie; geen toezegging dat naam daadwerkelijk voorkomt.
3. **Notarissen Prinsen:** vraag volledige akten van 15-02-1765 `III–249ab, index p.47` en 28-01-1769 `III–286ab, index p.121`; leg ligging/belendingen/erfgenamen/woonplaats/huwelijk vast.
4. **Heppeneert doop- en overlijdensbeelden** 22/31 mei 1762, 09-02-1767, 06-11-1770, inclusief nota's over afwezigheid/peters namens een ander; Sybilla-personen onderscheiden.
5. **Familiebrug Maaseik→Kessel(D):** nieuwe eigendomsinformatie heeft GEEN zelfstandig bewijs voor Petrus ged. 1693 als Peter × Anna Wolters. Blijf zoeken naar een akte met echtgenote, herkomst, ouderrelatie of uniek perceel in Kessel/Gennep/Ottersum.

## 7. Bewijsgrenzen en verslag van daadwerkelijk onderzoek

- Nieuwe zelfstandige *historische drukbron* met persoonsvermelding Jan als eigenaar: JA, 2003-artikel nu gelezen.
- Nieuwe exacte alternatieve 1748 archiefverwijzing: JA, `RAH Etats 97 f175–176` gepubliceerd, nog niet oorspronkelijk/catalogaal bevestigd.
- Nieuwe beschreven 1774 schatboekbron met omvang en inhoud: JA, publicatie gelezen, actuele bewaarplaats onbekend.
- Nieuw inhoudelijk bronconflict: 1748 huisgetallen; kaart 1754 vs 1774; mogelijke dubbele Adam Smeets, apart gecorrigeerd 2003 nr.3.
- Nieuwe daadwerkelijk gelezen 1748 originele manuscriptregel / Schatboek / originele notariële akte / Sybilla-doopscan: **0**.
- Nieuwe bewezen oudergeneratie van Peter Kessel: **0**.
- Website, familieboek, kwartierstaat, GEDCOM en fotoarchief: **NIET GEWIJZIGD**. Eerdere dossiers, uitsluitingen, bronvarianten en negatieve resultaten: **ongewijzigd ADD-ONLY**.