1. Besluit en betekenis voor de kandidaten

Dit onderzoek betreft de afkomst en ouders van Peter/Petrus van den Bergh × Anna Wolters, verbonden met Kessel bij Goch en later Roepaan/Ottersum. Het bestaande doopzoekvenster blijft 1660–1705. De straal van 600 kilometer rond Kleve is de brede onderzoeksruimte; deze ronde is geen volledige doorzoeking daarvan.

De bestaande Haarlemse kandidaat 9 september 1679, dossier ADD-20261026-HAA-16790909, blijft open. De doop van 16 december 1689, VAR-HAA-16891216, blijft als afzonderlijke naamvariant bewaard. Een herhaalde voornaam binnen een ouderpaar bewijst geen overlijden van het eerdere kind. Evenmin bewijst het ontbreken van een zoon in een latere erfgenamenlijst dat hij is overleden.

Er zijn drie inhoudelijke aanvullingen. Ten eerste noemen akten uit 1687 de vader en broer/zusters van Catharina van der Wal, de vrouw van Jacobus van den Bergh, en verbinden zij dit gezin met graf 145. Ten tweede vermeldt het kuipersgilde op 21 juli 1716 een Pieter van den Bergh van Haarlem. Ten derde is de doop van Maria bij Pijter van den Berg en Katharina Otterbeek op 1 juli 1725 op het origineel gecontroleerd. Deze gegevens worden aan de onderzoekscontext toegevoegd, zonder de verschillende volwassen Pieters of de twee doopkinderen samen te voegen.

Bestaande doopbasis: Haarlem, 9 september 1679 en oorspronkelijk doopblad 16 december 1689. Vergelijkingskopieën van deze eerder gebruikte bronnen zitten in het Haarlemse bronpakket en tellen niet als nieuwe vondsten.

2. Catharina van der Wal: vader, familie en graf 145

De akten van 21 februari en 16 april 1687

De procuratie van 21 februari 1687 noemt Catharina, Maria, Margrietta, Jacobus en Anna van der Wal, rechtstreeks of via de echtgenoot die hen vertegenwoordigt, als kinderen en erfgenamen van wijlen Pieter van der Wal. De vader was meester-metselaar in Haarlem. De akte van 16 april 1687 noemt hem voluit Pieter Marcusse van der Wal en verdeelt zijn boedel.

De drie echtgenoten zijn vertegenwoordigers van hun vrouwen. Zij mogen niet als drie extra biologische kinderen van Pieter Marcusse worden gelezen. Deze expliciete opsomming bevestigt nu de zusterrelatie van Catharina en Maria buiten het grafboek om.

Noord-Hollands Archief, toegang 1617, inventaris 525, notaris Leonard van Asperen. Procuratie, akte 27: beelden 73–74. Boedelverdeling, akte 69: beeld 164 en beeld 165. De familiepassage en grafclausule zijn onafhankelijk herlezen.

Aan Jacobus van den Bergh wordt in zijn hoedanigheid van Catharina’s echtgenoot onder meer een huis in de Gasthuisstraat, een huis in de Jacobijnestraat en een graf of legerstede aan de zuidzijde van de Grote Kerk toegewezen. De toedeling begint onderaan beeld 164; op beeld 165 staat het nummer 145. Een marginale kwijtingsaantekening van 3 maart 1688 verandert de datum van de hoofdakte niet.

Dit past bij de in vervolg 6 gelezen grafoverschrijving van 29 september 1688, waarin Abraham Snellaert namens de erfgenamen optreedt en Jacobus als echtgenoot van Catharina wordt genoemd. De nieuwe akte maakt de eigendomsroute concreter. Zij bevat geen begrafenis van Pieter en levert geen sterfdatum voor de doopkinderen uit 1679 of 1689. De akten uit 1687 noemen evenmin de naam van hun grootmoeder aan moederszijde.

Eerdere akten: moedernaamvormen blijven zichtbaar

Een testament van Pieter Marcus van der Wal noemt zes kinderen uit zijn overleden vrouw Grietie Jacobs. Catarina Marcus is de vrouw van Jacobus van den Berge; Marija/Marijn Marcus is getrouwd met Abraham Snellaert. Daarnaast worden Jacobus, Grietie, Marcus en Susanna genoemd. Jacobus Marcus studeert volgens de aansluitende passage. De twee gehuwde dochters hadden al uitzet en bruiloftskosten ontvangen.

De datum op het oorspronkelijke blad is 1 juli 1673: de tekst noemt “drieentseventigh”, zaterdag en “den 1 Julij”. De automatische transcriptie leest 4 juli. De oorspronkelijke datering is door twee lezers gecontroleerd en gaat hier voor.

Testament, document 5842851, beelden 358–359, akte 50, gepubliceerd onder NHA 1617/421, Jan de Ram. Zie het catalogusvoorbehoud hieronder.

De procuratie van 9 februari 1674 noemt Pieter als vader en voogd van zijn minderjarige kinderen uit zijn overleden vrouw Margaretta de Clerck. Daarnaast handelen Jacobus van den Bergh voor Catarina van der Wall en Abraham Snellaert voor Marija van der Wall. De vertegenwoordigde kinderen en vrouwen worden samen “zusterskinderen” en erfgenamen zonder testament van Cornelia de Clercq genoemd. Die verwantschap betreft de vertegenwoordigde kinderen en vrouwen, niet de drie optredende mannen als biologische neven.

Procuratie van 9 februari 1674, beelden 492–493, akte 10, dezelfde digitale reeks.

De vadernaam, het beroep en de twee huwelijkscombinaties verbinden deze passages inhoudelijk met de familie uit 1687. De naamvormen Grietie Jacobs, Margaretta de Clerck en de eerdere grafbronvorm Margrietje Jacobs blijven afzonderlijk genoteerd. Een gelijkstelling is een gerichte onderzoeksvraag. Ook Anna uit 1687 wordt niet zonder verdere bron tot Susanna uit 1673 gemaakt. De verschillen tussen de kinderlijsten bewijzen op zichzelf geen overlijden.

3. De oudere Jacobus: twee huizen verklaard, aansluiting nog open

Het eerder aangehaalde testament van 11 november 1662 is nu op de oorspronkelijke beelden gelezen. De kop noemt Geertie Jacobs dr., weduwe van Jacob van den Berge. Johannes is haar getrouwde zoon. De zes overige kinderen zijn Pieter, Geertruijd, Jacomijntje, Jacobus, Janneken en Saertie. De regeling wijst de zeven kinderen elk een zevende deel toe.

De vijf jongsten blijven volgens de regeling gezamenlijk in het huis met de nering of winkel totdat Jacobus vijfentwintig is. Dan kan hij huis en winkelwaren volgens de regeling overnemen. Voor Pieter is het naastgelegen Warmoesstraathuis afzonderlijk geregeld. Deze bepalingen verklaren waarom in de delingen van 1668 en 1669 twee verschillende huizen optreden.

Het testament noemt echter geen vrouw van Jacobus. Er is nog geen expliciete aktebrug naar de Jacobus die met Catharina van der Wal trouwde. De straatnaam en de voornamen leveren die brug niet zelfstandig. De naamvorm Geertie Jacobs dr. verschilt bovendien van de eerder bewaarde lezingen Geertien Lammen en Geertien Lamberts[…]. De oude passages zijn bij de vergelijking opnieuw bekeken; het verschil wordt niet stilzwijgend gladgestreken.

NHA 1617/291, Willem van Kittensteyn, geschreven 361–363: document 5842788, beelden 280–282. De eerdere inventaris van 13 februari 1663 staat in document 5842774, beeld 341 en beeld 346; deze is vergelijkingsbasis, geen nieuwe akte in deze ronde.

Een losse Jacob/Jacobus van den Bergh met gewezen vrouw Trijntie Jans in een akte van 8 oktober 1670 is eveneens gezien en apart gehouden. Die akte noemt geen eigen ouders, kinderen of vrouw Catharina. Zij bewijst geen identiteit met de onderzochte Jacobussen. Het ondertrouwboek 2142/55 is alleen aan omslag-, schut- en eindbladen verkend; er is geen inhoudelijk doorzocht trouwtijdvak uit afgeleid.

4. De Haarlemse kuiper: een gildevermelding en een doop

Pieter van den Bergh in het kuipersgilde, 21 juli 1716

In het Knechts- en jongensboek van het Haarlemse kuipersgilde staat op 21 juli 1716 een regel voor “pieter van den bergh van haerlem”. Op de tegenoverliggende bladzijde staat bij diezelfde regel “Werckt Bij Sijbrant [Geertse?]”. De spelling van het patroniem van de werkgever blijft met voorbehoud genoteerd.

Deze vermelding is een gericht beroepsspoor. De regel noemt geen leeftijd, ouders, echtgenote of eigen doopdatum. Hij specificeert ook niet afzonderlijk of deze Pieter als knecht of leerjongen is ingeschreven. Daarom volgt uit de titel van het boek geen veronderstelde aanvangsleeftijd. Naam, plaats en beroep sluiten aan bij de later bekende kuiper; eenzelfde identiteit moet nog met aanvullende gegevens worden onderbouwd.

Op een volgend blad staat in 1716 ook Jacobus van den Bergh van Haarlem, werkend bij Willem Jansz. Een eerdere gildevermelding noemt op 20 augustus [1701] eveneens een Jacobus van den Bergh. Geen van die regels bewijst dat hij Pieters vader of broer is. Een vinderslijst met de naam Sijbrant Gerritse Weltevreden is uitsluitend een mogelijke ingang voor de werkgeversnaam; de gelijkstelling met de werkgever uit 1716 is niet vastgesteld.

NHA, toegang 1105, Ambachtsgilden te Haarlem, inventaris 126; officiële catalogus en viewer, scan 80. Datum, naam en aansluiting van linker- en rechterregel zijn onafhankelijk gecontroleerd. Het gerichte leesblok omvat scans 61–92; fletse passages beperken de zekerheid van een negatieve naambevinding.

Aanvullende controle van het boek van de bazen

Ook het Boek van de bazen, NHA 1105/125, is gericht gecontroleerd. Van de dertig aangeboden beelden zijn er achttien bekeken. Het ledenregister op scans 26–27 draagt een opschrift vanaf 1686 en bevat vermeldingen tot 1750. De korte vinderslijsten op scans 17–25 bestrijken de rekeningjaren 1714/15–1722/23. In deze geselecteerde naamgedeelten is geen herkenbare Pieter van den Berg(h) aangetroffen. De financiële teksten zijn niet integraal getranscribeerd.

De naam Sijbrant Gerritse Weltevreden staat als werklezing in het ledenregister op scan 26 en in de latere vinderslijsten; de slot-n van de familienaam is niet overal zeker. De naam op scan 26 is onafhankelijk herlezen. Dit geeft aanvullende context voor de onzekere werkgeversnaam uit 1716; het bewijst nog niet dat beide vermeldingen dezelfde man betreffen. Er is geen nieuwe leeftijds-, ouder- of huwelijksaanduiding van Pieter gevonden.

Scan 28, met latere leden vanaf 1751 tot 1794, is alleen ter begrenzing bekeken. Omslagen, blanco bladen en andere oriëntatiebeelden zijn afzonderlijk gelogd. De uitkomst is beperkt tot de beschreven leden- en vindersgedeelten. Zij sluit een Pieter als knecht, leerling, gildegenoot in een ander jaar of inwoner van Haarlem niet uit.

Noord-Hollands Archief, toegang 1105, inventaris 125: officiële beschrijving van het Boek van de bazen. De achttien extra originele afbeeldingen en het afzonderlijke leeslog zijn opgenomen in het Haarlemse bronpakket.

Maria, gedoopt op 1 juli 1725

Het oorspronkelijke doopblad noemt Maria, met vader Pijter van den Berg van Haerlem, moeder Katharina Otterbeek en getuigen Adrianus Otterbeek en Joanna Donselaer. De geschreven pagina is 276 en de datumkop luidt “Dd 1 Julij 1725”. De achternaam van de vader heeft in deze regel geen veilig vastgestelde eind-h.

Dit dooprecord sluit aan bij het reeds bekende Haarlemse echtpaar uit de notariële levensloop. Maria kan de later genoemde Marijtje zijn; de overeenkomst in ouderpaar en naam maakt dat een gericht verband, maar de doop alleen is geen afzonderlijke sluitende identificatie met alle latere Marijtje-vermeldingen. De direct volgende doop van Arend op hetzelfde blad heeft een ander ouderpaar en wordt niet bij dit gezin geteld.

NHA 2142/35, p. 276: dooprecord Maria en volledig oorspronkelijk blad. Het gehele blad is onafhankelijk herlezen.

Eerste huwelijk blijft open

Van ondertrouwboek 2142/62 zijn 35 opeenvolgende scans 200–234, geschreven p. 196–230, op bruidegom en bruid gecontroleerd: vanaf 10 september 1724 tot het begin van 22 juli 1725. De combinatie Pieter van den Berg(h) × Catharina Otterbeek is daarin niet herkend. Dat laat een eerder huwelijk en een huwelijk elders open. Het reeds bekende testament van 25 juni 1725 bewijst dat het huwelijk toen bestond; het bepaalt niet hoe kort daarvoor het was gesloten.

Niet alle marginale opmerkingen en adressen zijn integraal uitgeschreven. Een bruidegom Pieter op scan 202 heeft een door inkt onleesbare achternaam; de bruid heet daar Hester Paling. De datumkop “24 juni 1724” op scan 232 staat tussen inschrijvingen uit 1725 en is als bronafwijking bewaard. Geen van deze beperkingen wordt omgezet in een uitsluiting van de kuiper of een doopkandidaat.

Een indexdoop uit 1693, een HTR-legaat uit 1735 en een Leidse ondertrouw uit 1700 met een Catharijna Otterbeeq zijn als onbevestigde zoekingangen bewaard. Hun oorspronkelijke akten zijn niet gelezen en er zijn geen nieuwe familierelaties uit afgeleid.

5. Wachtendonk: het vroege doopboek wordt nu gelezen

De Matricula-catalogus verwees al naar het Personenstandsarchiv Rheinland voor de vroege registers. In deze ronde zijn de officiële metadata en de daarin aangeboden oorspronkelijke beelden van PA 1101 BA 2702 rechtstreeks opgehaald. De beschrijvings-ID komt overeen met de eerder gelokaliseerde Wachtendonkse bron. De metadata bevat 282 beeldverwijzingen; dat is de digitale omvang, geen telling van onderzochte personen of gelezen bladen.

De aaneengesloten hoofdreeks begint op scan S004 met de kop Liber Baptismalis Ecclesiae Wachtendonck… Anno 1688. Nu zijn S004–S032, 29 hoofdbladzijden, gecontroleerd: van 5 januari 1688 tot 20 februari 1692. De hoofdbladzijden zijn op kindernaam en kinderrol gelezen; geselecteerde passages zijn vervolgens nader bekeken. Aangrenzende stroken van een ander blad tellen niet als extra gelezen pagina.

Na de onafhankelijke controle blijven 14 zekere Peter/Petrus-doopselecties en 1 onzekere [Petrus?]-regel over. Geen ervan levert een voldoende vastgestelde Berg/Bergh-ouderfamilie op voor een kandidaatprofiel. Dat is geen uitsluiting van de plaats: verschillende ouderregels en vooral enkele passages op S019 en S021 zijn te flets voor een sluitende naamlezing.

Bij S007, 9 augustus 1688, is de voorlopige lezing Petrus herzien naar waarschijnlijk Paulus. Petri is daar de vader en Petrus een getuige. De regel telt niet mee in de 15 geldende voornaamselecties. De eerste lezing, de audit en de correctie blijven bewaard. Er was geen kandidaat uit toegevoegd; er is dus geen kandidaat uitgesloten. S008, 13 september 1688, blijft onzeker. Voor S026 is de daglezing [19?] april 1691; 14 is niet geheel uitgesloten en er is geen definitieve dagdatum toegekend.

In totaal zijn 39 originele Wachtendonkse beeldbestanden opgehaald. Buiten het hoofdblok zijn de binnenkant, drie bladen met latere bijschrijvingen en zes losse oriëntatiebladen bekeken. De twee Petrus-regels op S100 van 7 en 9 oktober 1701 zijn afzonderlijk als incidentele lezing vastgelegd. Zij voegen geen aaneengesloten dekking tussen 1692 en 1701 toe en tellen niet mee in de bovengenoemde 15 hoofdblokselecties. Een onzekere naamvorm bij een huwelijk van Henricus in 1702 is alleen context, geen Peter-kandidaat.

De volgende aaneengesloten leestaak begint bij S033. De resterende dopen tot en met 1705 en de huwelijksreeks zijn nog niet systematisch gelezen. De jaren 1660–1687 worden door de nu gecontroleerde openingsreeks evenmin gedekt.

Matricula, officiële parochiecatalogus; Landesarchiv NRW, officiële METS-metadata BA2702; beginblad S004 en eindblad S032 van deze lezing. De METS vermeldt CC-BY-SA 4.0; bronvermelding bij hergebruik: Landesarchiv Nordrhein-Westfalen, Abteilung Rheinland, PA 1101 BA 2702, met scanbestand.

6. Oedt: twintig volgende bladen gecontroleerd

De lezing van Oedt is voortgezet met PA 1101 BA 2011, S011–S030: twintig nieuwe hoofdbladzijden, vanaf 29 januari 1662 tot november 1666. Het laatste daggetal is voorlopig [2?]. De reeks staat niet overal in strikte datumvolgorde. Er wordt daarom geen sluitende kalenderdekking afgeleid uit alleen de eerste en laatste zichtbare datum.

Er zijn zes zekere Petrus-dopelingen geselecteerd: 26 maart 1662, 29 september 1663, 3 januari 1664, 9 november 1664, 23 augustus 1665 en 10 januari 1666. Geen van de geselecteerde ouderregels geeft een voldoende betrouwbare Berg/Bergh-familienaam om een kandidaat toe te voegen.

Op 2 november 1663 is de kindernaam in het origineel gecorrigeerd of overschreven. De lezing [Petrus?] blijft mogelijk maar onzeker. Bij een doop van Adelheidis op 7 december 1664 staan Joannes en Catharina als getuigen met een onzekere naamvorm [barg(h)/borg(h)?]. Het betreft geen Peter-dopeling en geen veilig vastgestelde exacte Bergh-naam. Beide passages zijn onafhankelijk herlezen.

Niet alle vervaagde regels zijn ontcijferd, waaronder een passage op S017 van 26 augustus 1663. Die leesbeperking blijft open. Het volgende nog ongelezen deel ligt tussen S031 en S079; S080–S131 en de eerder bekeken bladen uit het boek vanaf 1705 worden niet opnieuw als nieuwe dekking geteld.

Officiële metadata BA2011; S011 tot S030. De afzonderlijke regels, oorspronkelijke bestanden en leesdetails zijn in het bronpakket bewaard.

7. Controle, bronbehoud en vervolgstappen

Exacte bronlocators zijn gericht vergeleken met de teruggehaalde archieftekstindex van 22 oktober 2026, met 10.318 tekstobjecten, en met beschikbare tekst- en zoekbestanden uit vervolg 5 en 6. Dit aantal is een bestands-/teksttelling, geen aantal personen of kandidaten. De notariële ingangen voor de stukken uit 1673, 1674 en 1687 stonden al in eerdere zoekantwoorden. De toevoeging van deze ronde is hun oorspronkelijke controle; zij worden niet als voor het eerst gevonden personen gepresenteerd.

De Oedt-beeldnamen stonden al in eerdere metadata, maar een aangeboden beeldverwijzing bewijst geen eerdere inhoudelijke lezing. Niet alle mogelijk elders aanwezige latere losse dossiers zijn automatisch in de oudere index opgenomen. De controle is dus begrensd en rechtvaardigt geen absolute nieuwheidsclaim buiten de gecontroleerde basis.

De originele beeldbestanden zijn ongewijzigd bewaard. Uitsneden zijn afgeleide leesdetails, met bronverwijzing; er zijn geen gegenereerde of gereconstrueerde aktebeelden gebruikt. De bronpakketten bevatten zoekantwoorden, leeslogs, de onzekerheden per regel, exacte beeld-URL’s en SHA256-controlewaarden. Eerder gebruikt vergelijkingsmateriaal heeft een eigen herkomstlijst en telt niet mee in de nieuwe aantallen.

De praktische vervolgvragen blijven concreet: een akte met ouders of eerste huwelijk van de Haarlemse kuiper; een expliciete verbinding tussen de gilde-Pieter en het gezin Otterbeek; een huwelijk of huisakte die de oudere Jacobus aan Catharina koppelt; de juiste bandbeschrijving van document 5842851; en de volgende nog ongelezen hoofdbladzijden in Wachtendonk en Oedt. Een afwezige naam in een zoekantwoord is daarvoor geen vervanging.

De bestaande kandidaten blijven afzonderlijk open. Deze aanvulling brengt de bronbasis verder, maar levert nog geen bewezen ouderpaar of herkomstplaats van Peter/Petrus × Anna Wolters op.

Bijlage. Gecontroleerde voornaamselecties

Deze tabellen zijn leesselecties. Zij zijn geen nieuwe Van den Bergh-kandidaten. Vierkante haken, vraagtekens en termen als werklezing blijven onderdeel van de beoordeling. De datum is de doop- of inschrijvingsdatum, niet automatisch de geboortedatum. De uitgebreide bronnotities bevatten meer beperkingen dan de compacte tabel.

Wachtendonk, hoofdblok S004–S032

De twee incidentele selecties op S100 en de herziening van S007 zijn afzonderlijk in het bronpakket vastgelegd. Zij veranderen de telling van 14 zekere en 1 onzekere hoofdblokselectie niet.

Oedt, S011–S030