# Familie Van den Berg(h) 3.0 — Viller Mühle — V40: Aspermühle 1595 en afzonderlijke objectlijnen

**Datum:** 14 oktober 2026. **Uitgangspunt:** V38, plus de apart voorbereide ADD-ONLY-vervolgen V39 en V39A. **Type:** nieuwe controleerbare archivalische vindplaats en bronkritische context, GEEN originele akte van 1806. **Aantal nieuw verworven en zelfstandig gelezen oorspronkelijke persoons-, erfpacht-, koop- of eigendomsakten:** **0**. **Juridische koper 5 augustus 1806:** **NOG TE CONTROLEREN**.

## 1. V40-01 — NIEUW precieze locator originele erfpachtoorkonde Aspermühle, 12 december 1595

De historische collectieomschrijving van **Stichting Loo-Archief** identificeert voor de *Aspermühle* een afzonderlijke oorspronkelijke oorkonde, gedateerd **12 december 1595**, waarin **Hendrick van Beloe (van de Loe)** als erfpachter van de Aspermolen wordt aangeduid. Deze oorkonde is volgens deze instelling in het **kloosterarchief Graefenthal te Gaesdonck** ondergebracht.

Dezelfde bron beschrijft een gedrukte publicatie met fotografische reproducties van oorspronkelijke akten: **Rien van den Brand, Alfred Reimann en Henk Zweers (fotografie), *Die Urkunden des Klosters Graefenthal Vallis Comitis*, deel 1, Förderverein Kloster Graefenthal, 2013**, **oorkonde nr. 631, p. 1356–1357**. Het Loo-Archief waarschuwt expliciet dat de **gepubliceerde transcriptie onjuistheden en weglatingen** bevat. Daarom de eigenlijke 1595-foto of originele oorkonde lezen vóór een volledig diplomatisch citaat of formele datum-/objectbevestiging.

**Openbare secundaire omschrijvingen:**
- https://www.loo-archief.nl/documenten/ (sectie december 2014, nr.631 / p.1356–1357)
- https://www.loo-archief.nl/de/dokumente/ (Duitse tekstvariant)
- https://www.loo-archief.nl/documenten/ (sectie Gaesdoncker Blätter 2008: oude erfpachtoorkonde reeds bij familiereünie 1995 getoond; geen eigentijds aktebeeld in deze webtekst)
- https://www.aspermuehle.de/Aspermuehle-Geschichte/ (modern verhaal over herbouw na brand in 1595, eigen familietraditie; GEEN afzonderlijke gelezen akte)

**Nieuwe opbrengst tegenover V1–V38:** het nauwkeurige **1595-dag, oorkondenummer 631, publicatiebladzijde en bewaarspoor Gaesdonck** is bij gerichte trefwoordcontrole **niet** in de geïndexeerde tekstlaag van de 115 onderdelen tellende V36-reserve aangetroffen. Dit is een **nieuwe exacte historische AKTE-LOCATOR**, maar **geen zelfstandig gelezen historisch origineel**. Geen persoonskaart voor Hendrick toevoegen zonder gerichte vergelijking met bestaande takken. Zijn relatie tot Engelbert van de Loo (c.1805) blijft **NOG TE CONTROLEREN** tenzij met afzonderlijke genealogische akten bewezen.

**Beslissende rechtshistorische vraag:** op welke molen, molenrechten, grondpercelen, waterrechten, molendwang en opvolging had de **erfpacht van 1595** betrekking? Wie waren erfpachter en erfverpachter, wat was de looptijd, afkoop-/verkoopclausule, waren de rechten in 1805 nog geldig? Een erfpacht is **niet hetzelfde** als volledige juridische eigendom; een 1595-erfpacht bewijst niet de vermeende aankoop door Engelbert in 1805 en niet de twee objecten van de andere verkooppost 975 uit 1806.

**Status:** 1595-verwijzing **BEWEZEN ALS LETTERLIJKE MODERNE BRONVERMELDING**; originele akte-inhoud en erfpacht-/eigendomsketen **NOG TE CONTROLEREN**. Historische rechtstitel nog NIET opgewaardeerd.

## 2. V40-02 — afzonderlijke Yshövelsche / Isshövelsche / IJsheuvelmolen

Een regionale molenbeschrijving noemt de **Yshövelsche Mühle** (ook **Kendelmühle**, Nederlandse **IJsheuvelmolen**) bij **Hommersum, Möhlenbruch**, langs de **Kendel**, **niet** de Niers. De vermelde objectfunctie is graan- en oliemolen met eigen molenlocatie. De beschrijving geeft als historie: renteregister Graefenthal **1381** en toebehoren aan **Haus Driesberg** tot vermeende particuliere overdracht in **1793**. De authentieke 1381-rentepost en de 1793-overdracht zijn in deze ronde **niet ingezien**.

- https://de.wikipedia.org/wiki/Ysh%C3%B6velsche_M%C3%BChle
- De pagina noemt als vakliteratuur Hans Vogt, *Niederrheinischer Wassermühlen-Führer*, 2e druk 1998, p.574–575.

**Bronkritisch gevolg:** dit is een eigen object en een mogelijke externe controlegroep voor de combinatie `deux moulins` in 1806, **niet** een vierde naam van de Villerse graan- of oliemolen. Een 1793-verkoop, indien met een oorspronkelijke akte bewezen, zou eigendomsverwachtingen voor 1806 wijzigen, maar deze publicatie alleen volstaat NIET om een historisch verkoopobject formeel uit te sluiten. Ook mogelijk oudere eigendom-/inkomstenverwijzingen Graefenthal betekenen niet dat het klooster op 5 augustus 1806 rechthebbende was.

**Status:** als afzonderlijke locatie volgens moderne bron **KANDIDAAT voor objecttegenproef**; primaire bronnen 1381/1793 **NOG TE CONTROLEREN**. Niet met Viller/Aspermühle samenvoegen.

## 3. V40-03 — bronverwijzing opname Viller, 1632; scheiding Juffenhof versus korenmolen

De historisch-topografische publicatie *Kessel — Historische Route / Historischer Weg Kessel*, beschreven op een online tekstweergave van de oorspronkelijke brochure, stelt dat een **opname van goederen en gronden te Viller in 1632** 25 woningen vermeldt. Volgens de gedrukte samenvatting had **klooster Graefenthal** daar de **Juffenhof** én **de Villersche Kornmühle**, met bij de molen een **hof van 15 Morgen**. Daarnaast zijn Hamschen Hof, Kapellenhof, Klokenhof en bezittingen van Huis Driesberg vermeld.

- https://de.readkong.com/page/kessel-historische-route-historischer-weg-kessel-9666907
- Deze brochure is **historisch-literair secundair**; de oorspronkelijke **goederenopname van 1632** en de exacte archiefsignatuur zijn niet gevonden/gelezen.
- De **15 Morgen** als bronspoor was al vermeld in **V30**; het is dus geen geheel nieuw eigendomsfeit, maar V40 scherpt de **datering 1632** en het onderscheid **Juffenhof versus korenmolen met hofgrond** aan. De gepubliceerde interpretatie is geen grondboekakte.

**Onderzoeksvraag:** is het 1632-goederenregister een kloostergoodsregister, schatboek of territoriale opname? Welke bron-exacte molennamen, pachtcontracten, grenzen en perceelafmetingen bevat het? Zonder originele handschriftregels **geen** kadastrale continuïteit 1632–1806 claimen. Het Hof zu Viller uit **AA0064/385** is niet automatisch deze Juffenhof, het 15 Morgen-hof of de graanwatermolen.

**Status:** secundaire historische bron over 1632 **STERK-WAARSCHIJNLIJK ALS CONTEXT**, specifieke oorspronkelijke 1632 akte **NOG TE CONTROLEREN**.

## 4. V40-04 — specifieke archief-/registratieroutes en begrenzing

- **AA0282, Kloster Gräfenthal, Urkunden**, en **AA0283, Kloster Gräfenthal, Akten** staan op de officiële lijst van door het Landesarchiv NRW gedigitaliseerde fondsen: https://www.archive.nrw.de/en/landesarchiv-nrw/rhineland-department/digitized-archive-material . Deze algemene fondsvermelding bewijst **niet** dat juist oorkonde **Gaesdonck nr.631 (1595)** in AA0282 zit. De Gaesdonck-bewaring en de Landesarchiv-fondsen zijn niet uitwisselbaar.
- **V39** verwijst al naar **AA0633/3575** (Neukloster-archieftransporten) en **AA0633/880** (parochiale goederen, niet automatisch klooster), **V39A** naar het **Büro Kleve** dat in 1806 ook voor kanton Goch relevant was. Beide dossiers worden behouden, niet opnieuw als V40-vondst voorgesteld.
- **AA0633/3238** blijft nummer 1 voor kopersafrekeningen op naam en **AA0633/3112** voor beschrijvingen van molens en pachters (naast directe adjudicatieminuut). Op basis van de gelezen officiële catalogi zijn nog GEEN individuele oorspronkelijke regels verkregen.
- De bekende originele aankoopregistratie **AA0633/3193, scan0055, post975** blijft GEEN kopershandtekening. `Gennap`, naamuitgang `-bergh`, de eerste klinker `Vanbergh/Vonbergh` en voornaam zijn onbeslist; `deux moulins` bij Asperden, prijs **10.000 francs**, rente **1.006,07 francs** en `Soldé`. De oorspronkelijke adjudicataire, latere déclarataire/cessionnaire, betaalpersoon en eigenaar blijven **afzonderlijke juridische posities**.
- **Band II**, posten **582–779**, ontbreekt alleen in de drie bewaarde ZIP-registerdelen 3191, 3192 en 3193; geen claim historisch verloren.

## 5. Objectmatrix (geen fusies)

| Object | Contextbron | Rechtspositie 1806 |
|---|---|---|
| Villerse korenwatermolen | LVR over rond 1600 + historische 1632 samenvatting | **NOG TE CONTROLEREN** voor perceel en verkoopeenheid |
| Villerse oliewatermolen | LVR/RMDZ over rond 1600 | **NOG TE CONTROLEREN** voor afzonderlijke eigendomstitel in 1806 |
| Aspermühle | 1595 charter **nr.631**, secundair erfpacht Hendrick van Beloe; circa 1805 Engelbert in secundaire traditie | **NOG TE CONTROLEREN** voor originele 1595/1805 rechtsketen |
| Yshövelsche/Kendelmühle | Bij Hommersum op **Kendel**, modern historisch overzicht met 1793-koopclaim | **NOG TE CONTROLEREN**, eigen object en niet Viller |
| Hof zu Viller | AA0064/385, aparte hof-/perceelarchiefroute | **NOG TE CONTROLEREN**, geen molenfusie |
| Oeffeltse windmolen | Viller eerdere HTR/notariële bronnen | **UITGESLOTEN** als de in Viller gelegen Nierswatermolen, geen gelijkstelling |
| Kesselse windmolen | ander type/plaats, oudere onderzoeksrondes | **UITGESLOTEN** als Villerse Nierswatermolen |
| Watermolen Vierlingsbeek–Maashees | advertentie 1857 V20 | **UITGESLOTEN** als Villerobject |

## 6. Kandidaten-/bewijsstatus — ongewijzigd

- **P-A — Petrus van den Bergh (1767 Gennep) × Elisabeth van Dinter:** **KANDIDAAT**; geen originele juridische aankoop 1806; de 1815-pachtakte betreft Oeffelt, niet Viller.
- **P-B — Peter van Bergen (1769 Gennep) × Joanna Gertrudis Rouwenhoff:** **KANDIDAAT**; de uit secundaire teksten bekende 1806-koperclaim, het beroep `Schankwirt` en het Pingen-1822-visseruittreksel zijn **GEEN oorspronkelijke, zelfstandig gelezen koopakte**.
- **Andere naamgenoten:** C-1768 bij Conrardus × Hendrina Gerrits **UITGESLOTEN** als koper binnen kindersterfte-transcriptie; C-1769 en C-1772 **NOG TE CONTROLEREN**.
- **Hendrick van Beloe/van de Loe (1595):** alleen bronnaam uit een historische oorkondeverwijzing; geen nieuwe genealogische filiatie, geen samenvoeging met andere Hendricks/Petrussen.
- **Engelbert van de Loo circa 1805:** **KANDIDAAT** koper afzonderlijke Aspermühle op basis van secundaire geschiedenis, originele overdracht nog **NOG TE CONTROLEREN**.

## 7. Prioriteiten voor V41

1. **Origineel procès-verbal d'adjudication 5-08-1806**, juridische partijen, cession en perceelnummers; **AA0633/3238** naamgebonden boekingen en **AA0633/3112** kloostermolens/pachters.
2. **Originele 1595-oorkonde Gaesdonck nr.631**, liefst de **fotografische reproductie** in 2013 deel 1 pp.1356–1357, met datum, partijen, object, erfpachtcondities, zegels, land en waterrechten letterlijk uitschrijven. Let op transcriptieconflict.
3. **Originele Aspermühle-eigendomsoverdracht 1805** op naam Engelbert, zonder 1595-erfpacht = 1805-koop te veronderstellen; controle aparte `Sommier` band II en relevante verkoopregisters.
4. **1632 Villerse goederenopname** in originele archiefbron zoeken; onderscheid Juffenhof, 15 Morgen-hof en koren-/oliemolen.
5. **Yshövel/Kendel 1381 en 1793 originele stukken**, alleen als alternatieve objectcontrole, lagere prioriteit dan direct koperbewijs 1806.
6. **Gennep geboorteregisters inv.4624, DGS6579725** (1805 Hermanus P-A en 1806 Theodorus P-B), originele handtekeningen/beroepen; Uedem huwelijk 1799 en Pingen 1822. Niet uit namen alleen fuseren.
7. **Hommersum Flur I** kadastrale eigenaar- en hypotheekboeken, niet alleen oude reeds bekende Urkarte/Reinkarte/Flurbuch; keten naar Van Lim (1849) en Mathysen (ca.1853) oorspronkelijk bewijzen.

## 8. Integriteit, dedup, opslaggrenzen

Gericht tegen V36-reserve (115 onderdelen met V3–V35, beide V22-dossiers en R211/R212) gecontroleerd op **`1595`, `Beloe`, `Yshövel`, `IJsheuvel`, `Juffenhof` en `1632`**. Het 1595-charternummer en Yshövel waren niet in deze tekstlaag aanwezig; `15 Morgen` staat al in V30. **Geen integrale doorlezing van R2–R335 en MC001–MC332 en geen nieuw personenrecord.** De V36-reserve is uitdrukkelijk niet hetzelfde als de gehele project-Library. Alle bewijslabels blijven BEWEZEN, STERK-WAARSCHIJNLIJK, KANDIDAAT, UITGESLOTEN of NOG TE CONTROLEREN.

In V40 is **geen authentiek oorspronkelijk archiefbeeld** nieuw ingelezen, dus GEEN pseudo-originele aanvulling onder `06_BRONNEN_EN_AKTES`. Nieuw V40-hoofdrapport, JSON-matrix en overdracht onder `05_ONDERZOEKSRONDES`; compacte ZIP en SHA-256-manifest onder `12_OPSLAGMANIFESTEN` zodra daadwerkelijk geüpload. Alle oude bestanden, foto's, personen, familiekaarten, kwartierstaten, stambomen, ZIP's en websites blijven onaangeroerd. Er zijn geen archiefverzoeken, e-mails, aankopen, externe contacten of kosten gedaan.