Onderzoeksnotitie · 7 november 2026

Rotem 1721: Thijs van Bergh en de schepenbankgichten

Datum: 7 november 2026 Hoofdvraag: kan Petrus, gedoopt Maaseik 1 januari 1693 (Petrus van den Berg × Harlindis Benaers), worden geïdentificeerd met Peter van den Bergh × Anna Wolters, als ouders vanaf 20 september 1722 in Kessel bij Goch (Duitsland)? Status blijft KANDIDAAT-HYPOTHESE.

1. Nieuwe concrete gichtverwijzing, maar geen bewezen voorouder

De gedrukte studie van Piet Severijns, ‘De Maaslandse familie Nelissen’, Limburgs Tijdschrift voor Genealogie, jaargang 3, nummer 2 (april 1975), gedrukte pagina 75-23 (PDF beeldpagina 3), beschrijft, samengevat:

Bronlaag: uitgegeven secundair regest met concrete primaire foliowijzer. Het oorspronkelijke schepenboekblad is niet ingezien, gefotografeerd of getranscribeerd. Datum, schrijfwijze, oppervlak, titel en rollen dienen in het origineel opnieuw te worden getoetst.

Publicatie: https://ltvg.fredbaltus.nl/ltvg-pdf/JRG-03-1975-2-Zwartgemaakt.pdf (PDF-pagina 3, gedrukt 75-23). De betreffende tijdschriftpagina is via het web als pagina-afbeelding gecontroleerd.

Bronkritisch aandachtspunt: dagvolgorde

Dezelfde publicatie zegt dat de aankopen chronologisch zijn gerangschikt, maar zet 5 april 1721, folio 7 (Renier Wijnants → Joannes Nelissen) vóór 21 maart 1721, folio 10 verso (Thijs van Bergh → Joannes Nelissen). Dit kan een zet-/lees-/registratiedatumprobleem of eenvoudig een fout in de vermelde volgorde zijn. Geen alternatieve datum invoeren. Controleer de volledige datums en onmiddellijke omliggende akten op beide folio's.

2. Nieuwe primaire archiefconcordantie: exacte fonds- en deelverwijzing

Het Rijksarchief Hasselt bezit de collectie ‘Schepenbank Rotem. Delen’, archiefblok BE-A0515.279. De officiële plaatsingslijst, gedrukte pagina 5 (PDF-pagina 5), noemt:

Volledige gerichte zoekplaats: Rijksarchief Hasselt → Schepenbank Rotem. Delen → BE-A0515.279, inv.nr. 4, folio 10v, volgens Severijns 21 maart 1721, Thijs van Bergh, overdracht aan Joannes Nelissen, Auwelsroet. Dit combineert een originele inventarislaag met een gedrukte foliowijzer. De folio/akte-identiteit is nog niet visueel in het oorspronkelijke register bevestigd.

Officiële inventaris: https://agatha.arch.be/data/ead/BE-A0515_102369_100792/annexes/BE-A0515_102369_100792_dut.ead.pdf

De officiële inventaris is in deze ronde zowel tekstueel als visueel op de relevante pagina's 3 en 5 gecontroleerd. Een originele gichtscan is via de publieke zoeklagen niet gevonden; geen bewering dat de band online toegankelijk is. AGATHA kan sommige gedigitaliseerde archivalia na inloggen tonen; anders kan in de leeszaal of via een reproductieaanvraag worden geraadpleegd. Voor algemene toegang: https://agatha.arch.be/help/?lang=nl

3. Wie was deze Thijs? Tegenkandidaten gescheiden

| Werkprofiel | Vastgelegde bronlaag | Status ten opzichte van Thijs 1721 | | Mathias, gedoopt 4 september 1689 Maaseik, zoon Petrus van den Berg × Harlindis Benaers | Bestaande Maaseikse gezins- en getuigenreconstructies; zou circa 31 jaar zijn in maart 1721 | KANDIDAAT-HYPOTHESE, géén eigendom, woonplaats of relatie Rotem bewezen | | Mathias Vandenbergh × Elisabeth Hendrickx/Melsers, huwelijk 19 juni 1673 Rotem; kinderen in Rotem 1676–1691 | Bestaande MC316/MC317 en secundaire PRO-GEN gezinsbewerking. Behoort tot een afzonderlijk oud lokaal gezin | KANDIDAAT-HYPOTHESE voor deze grondverkoper; volwassen Rotemse naamdrager, maar levensduur in 1721 nog niet bewezen | | Joannes Mattias / andere Matthias-naamdragers uit de Maaseikse tak | Bestaande, afzonderlijke werkprofielen | NOG TE CONTROLEREN, geen stille fusie |

De nabijheid Rotem–Maaseik, gelijke voornaam en de koop van Rotems land bewijzen geen broer-/familie- of migratieverband. Een verkoper hoeft niet in dezelfde plaats te wonen als zijn bezit. Het gekochte perceel en de namen van getuigen kunnen pas na bronlezing een identificatie ondersteunen.

Het al bekende lokale gezin Mathias × Elisabeth Hendrickx omvat volgens de gepubliceerde reconstructie kinderen Theodorus (1676), Anna (1681), Joannes (1684), Maria (1691), maar geen in de gecontroleerde rij aangetroffen Petrus of Henricus. Dit is een begrensd indexresultaat, geen volledige kinderlijst of uitsluiting.

4. Welke details moeten precies uit 10v worden geschreven?

  1. Datum zoals bij het begin van de oorspronkelijke registratie genoteerd; eventueel afzonderlijke transactie- en registratiedatum.
  2. Letterlijke naam van verkoper (Thijs/Mathias/Matthaeus van Bergh/Berg/Vandenbergh), zijn echtgenote, woonplaats, beroep, hoedanigheid, eventuele vertegenwoordiging of volmacht.
  3. De verhouding tot eerdere eigenaars, de herkomst van eigendom (‘van ouders geërfd’, huwelijk, leengoed, boedel), handtekeningen/merken.
  4. De exacte ligging Auwelsroet, met belendingen, buurpersonen, perceeloppervlak en tegenprestatie.
  5. De koper en schepen Joannes Nelissen; of de genoemde schepen aan de akte deelnam als koper, getuige of ambtsdrager en wie de andere aanwezigen waren.
  6. De voorgaande en volgende foliobladen (minstens 9v–11r) en vergelijking met folio 7 om het dataverschil maart/april 1721 op te lossen.
  7. Specifiek letten op familiale formuleringen die hem met Petrus × Harlindis Benaers of de families Severijns, Piero, Benaers verbinden. Zonder deze kenmerken géén persona-identificatie.

5. Separaat Reynders-spoor gevonden in dezelfde publicatie — niet verwarren met Maria Bastiaens

Dezelfde studie noemt op gedrukte pagina 75-26 een testament van Maria Catharina Reynders, ongehuwde vrouw, 28 juli 1760, notaris Van Rey te Maaseik, als herkomst van goederen die haar achternicht Anna Gertrudis van Meeuwen (echtgenote van arts J.F. Eyckholt) in 1773 in Rotem verkocht; haar zus zou Maria Wendelina Reynders × Joannes Mathias van Meeuwen zijn. Een transactie met Joannes Nelissen in 1749 noemt al Maria Catharina Reynders.

Dit vormt een apart geïndexeerd testamentair erfnetwerk en is niet hetzelfde als Maria Bastiaens, testament 28 juni 1760, eveneens voor Van Rey (exact één maand eerder). Er is geen bewezen identiteit of verwantschap met de mogelijke executeur Geurdt Reijnders × Catharina Houbie. De tekst is een secundair historisch artikel, geen originele minuut. In de twee moderne Maaseikse CSV's is voor de datum 28 juli 1760 geen naamregel aangetroffen; dit is slechts een negatief resultaat van de genoemde moderne index en doet niet af aan de gepubliceerde bronverwijzing.

Bron: hetzelfde tijdschrift, p.75-26 (PDF-pagina 6): https://ltvg.fredbaltus.nl/ltvg-pdf/JRG-03-1975-2-Zwartgemaakt.pdf

6. Archiveer-/publicatiebesluit

ADD-ONLY: geen eerdere persoonsprofielen, testamentlezingen, website, familieboek of kwartierstaat gewijzigd. Geen nieuw R-/MC-nummer geclaimd. Geen archiefmail verstuurd, scan besteld of kosten gemaakt.

Prioriteiten:

  1. Primair Rotem inv. 4, fol. 10v, 1721; deze is volledig specifiek geïdentificeerd op fondsniveau en via regest-folio. Lees ook de omliggende akten.
  2. Van Rey, 28-06-1760, moderne nr. 130, vermoedelijk RAH-film 1462285 item 2: Maria Bastiaens-testament; nog altijd hoogste directe tegenproef op de erfenis en legaten 1722. Nauwkeurige filmconcordantie ligt in het bestaande ADD-ONLY-verslag van deze datum.
  3. Craens 28-11-1726 nr.161 / 14-01-1728 nr.227, met correspondentie rond overlijden en opvolging executeur.
  4. Elen, Petrus × Petronella Severijns: alleen expliciet ouder-/huwelijks-/boedelbewijs gebruiken als tegenidentificatie; hetzelfde naambestand is niet genoeg.

Onderzoeksconclusie: nieuwe secundaire regestvermelding plus officieel bewezen correcte primaire archiefingang voor Rotem 1721; geen oorspronkelijke gichtminute ingezien, geen nieuwe filiatie en geen bewijs dat Maaseik 1693 en Peter × Anna Wolters identiek zijn. Bestaande Maaseik-1693-hypothese onveranderd.