Onderzoeksnotitie · 7 november 2026

Rotem — Thijs van Bergh en de grond Auwelsroet in 1721

Onderzoeksdatum: 7 november 2026 Onderwerp: Thijs van Bergh, gichtregister Rotem 1718–1745, identiteitscontrole Mathias/Joannes Mattias, en aansluiting bij Peter van den Bergh × Anna Wolters. Bewijsgrens: geen nieuwe oorspronkelijke schepenakte of notariële minuut ingezien. Geen nieuwe afstamming bewezen. Geen wijziging van website, familieboek, kwartierstaat of bestaande persoonskaarten. Geen R-/MC-nummer toegekend.

Samenvatting

De eerdere vondst van een in 1721 als Thijs van Bergh genoemde verkoper is opnieuw rechtstreeks op de afgedrukte pagina van Piet Severijns (1975) en de officiële inventaris van het Rijksarchief Hasselt gecontroleerd. Het beoogde origineel blijft Schepenbank Rotem, Delen, BE-A0515.279, gichtregister 4, 1718–1745; volgens de publicatie folio 10 verso.

De hercontrole van de gehele reeds bewaarde moderne Maaseikse notarisindex (twee CSV-bestanden, 82.208 persoonsnaamregels, geen 82.208 akten) leverde binnen het afgebakende tijdvak 1650–1750 geen zelfstandig geïndexeerde Thijs/Mathias/Matthias VAN DE(N) BERG(H) op. Twee schijnbaar passende regels betroffen Cornelia van de Bergh × Matthijs Kerris, en zijn dus geen optreden van een Van-den-Bergh-man genaamd Mathias. Dit is uitsluitend een negatief naamindexresultaat en raakt de zelfstandige Rotemse schepenbankakte niet.

Uit de originele gedrukte publicatie volgen twee nieuwe bronkritische details:

De koper Joannes Nelissen verwierf ook in 1735 en 1736 andere percelen in Auwelsroet. Het toponiem alleen is dus onvoldoende om een perceel of familie te vereenzelvigen.
In de gedrukte chronologische lijst komen een datum- en foliovolgorde voor die niet monotone volgen: 5 april 1721, folio 7, vóór 21 maart 1721, folio 10v; 1735, folio 96v, vóór 1736, folio 83v. Deze discrepanties kunnen verschillende inschrijfwijzen, rubrieken, registernummering of gedrukte fouten betekenen; niets daarvan is zonder het originele register bewezen.

De onderzoekskern blijft KANDIDAAT-HYPOTHESE: Petrus gedoopt 1 januari 1693 te Maaseik (Petrus × Harlindis Benaers) = Peter × Anna Wolters vanaf 1722 te Kessel bij Goch (Duitsland).

1. Originele publicatie en afgedrukte akteverwijzing

Piet Severijns, ‘De Maaslandse familie Nelissen’, Limburgs Tijdschrift voor Genealogie, jrg. 3 nr. 2, april 1975, gedrukte blz. 75-23 (PDF-pagina 3):

Lezing: de auteur beschrijft meerdere aankopen door dezelfde koper. De grondstukken uit 1721, 1735 en 1736 zijn niet bewezen hetzelfde of verbonden perceel. De aanduiding 'Herman Grooten de oude' in 1735 en 'Herman Grooten, vader van Jacobus' in 1736 bewijst evenmin automatisch één persoon.

Bron: https://ltvg.fredbaltus.nl/ltvg-pdf/JRG-03-1975-2-Zwartgemaakt.pdf (gedrukt 75-23 en 75-24). PDF-beeld van blz. 75-23 visueel gecontroleerd op 7 november 2026.

De studie geeft nog een juridische nuance: Boshuizen lag kerkelijk/parochiaal onder Dilsen maar bestuurlijk voor bepaalde vastgoedakten onder de schepenbank van Rotem. Een Rotemse gicht beweert dus niet noodzakelijk dat de verkoper ter plaatse woonde.

2. Officiële primaire archiefingang

Rijksarchief Hasselt, Schepenbank Rotem. Delen, archiefblok BE-A0515.279.

Gichtregister inv.nr. 4, 1718–1745 is de passende reeks voor 1721.
De historische folioverwijzing 10v komt uit Severijns, niet uit een door ons ingeziene originele akte.
Rolregisters 1–2 zijn andere bronsoorten en dekken 1616–1627 en 1761–1789; niet gebruiken als substituut voor de gicht van 1721.
De publieke inventaris bevestigt het bestaan van de juiste band, niet de inhoud of de digitale thuisraadpleegbaarheid van het folio.

Officiële inventaris: https://agatha.arch.be/data/ead/BE-A0515_102369_100792/annexes/BE-A0515_102369_100792_dut.ead.pdf (gedrukte p. 5; als paginabeeld gecontroleerd).

Bij het archief op te vragen: band 4, folio 10v met volledige voor- en achterzijde en de onmiddellijke context 9v–11r; tevens folio 7 (vergelijk 5 april/21 maart 1721), en bij vergelijking van de toponiemen eventueel 83v en 96v. Bevestig eerst dateringsformule, partijen, echtgenote, woonplaats, titel van eigendom, belendingen en eventuele erfgenamenclausules. Geen scan besteld, niets verstuurd.

3. Drie identiteitsmogelijkheden, strikt gescheiden

| Werkpersoon | Herkomst van identificatiekandidaat | Conclusie | | Mathias van den Berg, gedoopt 4 september 1689 Maaseik, zoon Petrus × Harlindis Benaers | Als volwassen man rond 31 jaar in 1721 mogelijk; geen eigen Rotems bezit aangetoond | KANDIDAAT-HYPOTHESE | | Joannes Mattias van den Berg, gedoopt 19 april 1688 Maaseik, zoon dezelfde ouders | Zelfstandige doopvermelding; niet stilzwijgend identiek aan de Mathias 1689 | KANDIDAAT-HYPOTHESE | | Mathias Vandenbergh × Elisabeth Hendrickx/Melsers, huwelijk 19 juni 1673 Rotem | Oudere, lokaal aanwezige naamsdrager met kinderen 1676–1691; aanwezigheid in 1721 onbekend | KANDIDAAT-HYPOTHESE |

Andere regionale personen zijn niet uitgesloten. 'Thijs van Bergh' is de letterlijke gedrukte naamvorm; niet stilzwijgend omzetten in de exacte historische spelling 'Van den Bergh' of een geboortenaam 'Mathias'.

Scheidingscriteria bij de originele bron: een genoemde echtgenote Elisabeth Hendrickx, verwijzing naar Petrus × Harlindis, erfrechtelijke titel van zijn ouders, een herkenbare woonplaats, of getuigen/procuratie met ondubbelzinnige filiatie. Alleen leeftijd, naam en nabijheid zijn onvoldoende.

4. Nieuwe begrensde naamindex-tegenproef

De reeds in de onderzoeksarchiefbewaarde CSV's Notaris_aktes_AL_download_07-10-2026.csv (42.841 regels) en Notaris_aktes_MZ_download_07-10-2026.csv (39.367 regels) zijn niet gewijzigd en voor deze ronde programmatisch op naamvelden onderzocht.

Filter: gedateerde naamregels 1650–1750, beginnend met een herkenbare vorm Van de(n)/der Berg(h), Vandenberg(h), Vandeberg(h) of Bergh(s), én een duidelijke voornaam Mathias/Matthias/Matthijs/Thijs in hetzelfde persoonveld.

Resultaat: twee relevante stringhits, maar beide:

3 mei 1706, Franciscus Craens, moderne IV–172cd, veld Pagina 409: VAN DE BERGH Cornelia X Kerris Matthijs — een indexgroep van geschil rond het testament van 24 mei 1702;
3 november 1711, Joannes Caspar van Reij, moderne III–99d, veld Pagina 91: VAN DE BERGH Cornelia X Kerris Mathijs — verkoop van een moestuin buiten de Hepperpoort.

In beide is Cornelia de Van-de-Bergh-persoon en Matthijs Kerris haar echtgenoot. Deze twee akten waren al opgenomen in de oudere dossiers. Geen zelfstandige Thijs/Mathias van den Bergh aangetroffen binnen deze strikte filter. De notarisnamenindex omvat bovendien niet de Rotemse gichtboeken; dus deze nul is geen negatieve historische uitsluiting.

De vroegere bestaande familie Cornelia × Matthijs Kerris blijft apart van alle drie Thijs-kandidaten.

5. Context rondom koper Joannes Nelissen — geen identiteitsbrug

De gedrukte studie noemt Joannes Nelissen als zoon van Willem Nelissen × Gertrudis Lambrichts, gedoopt Rotem 29 juli 1697; hij huwde 4 december 1718 met Elisabeth Corstiens, pachtte op Boshuizen en trad in 1721 als schepen op. Dit geeft de koper een steviger plaatselijke identiteit, maar zegt niets doorslaggevends over zijn verkoper Thijs.

In 1751 komt Joannes Severijns × Sybilla Corstiens in hetzelfde Rotemse familie- en eigendomsnetwerk voor. Dit is geen bewezen familieverband met Petronella Severijns, de echtgenote van de Elense tegenkandidaat Petrus.

6. Beslismatrix voor de stamreeks

Bij oorspronkelijke akte 1721:

Thijs = man van Elisabeth Hendrickx: versterkt identificatie met de bestaande Rotemse oudere Mathias, maar nog niet het verwantschap met Maaseik 1693.
Thijs = zoon van Petrus × Harlindis Benaers: mogelijk sterke identiteitsbrug naar de Maaseikse gezinssiblings, niet automatisch naar Kessel.
Geen echtgenote/ouders, alleen Thijs van Bergh: alleen index-/aktefeit, nog geen identiteitskeuze.
Andere ouders/echtgenote: kandidaatprofielen individueel wegen; tegenspraak bewaren.

Bij historische hoofddoelstelling: pas wanneer een onafhankelijk stuk Peter/Petrus uit Maaseik met Anna Wolters of Kessel bij Goch, Ottersum of Roepaan sluitend verbindt, kan Maaseik 1693 tot bewezen ouderlijn van Peter × Anna worden verheven. Alternatieve identiteit met Petrus × Petronella Severijns te Elen blijft expliciet te toetsen.

7. Volgende werkvolgorde

Gichtregister Rotem 4, fol. 10v (en 9v–11r): datum, identiteit, vrouw, eigendomstitel, belendingen. Eventuele folio 7 en Auwelsroet-percelen 83v/96v slechts aanvullend vergelijken.
Van Rey-testament Maaseik 28 juni 1760, nr. 130, moderne index XI–142ab; secundair sterke zoekroute microfilm 1462285 item 2, nog niet primair bevestigd. De kernvraag is of Maria Bastiaens een vorig testament uit 1722 bevestigt of herziet en/of familierelaties expliciet noemt.
Craens 28 november 1726 nr. 161 en 14 januari 1728 nr. 227, voor de nalatenschap en opvolging Geurdt Reijnders.
Elen tegenproef (Petrus × Petronella Severijns); geen naamgelijkheid als bewijs.

Status en bestandsbeheer

Nieuw in deze ronde: zelfstandige vergelijking van meerdere Auwelsroet-transacties inclusief afwijkende gedrukte folio-/datumvolgorde; bevestiging van de juridische nuance Dilsen-parochie versus Rotem-schepenbank in de originele studie; nieuwe gerichte, exact afgebakende negatieve controle van beide bewaarde notaris-CSV's.

Niet nieuw: het bestaan van de Rotemse Thijs-verkoop, de gichtregister-inventaris, de drie Mathias-profielen, de Maaseikse testamenten en de familie Cornelia × Kerris. Geen nieuwe originele scan, ouders, verhuizing of betalingsbewijs gevonden.

ADD-ONLY: dit is een zelfstandig nieuw verslag. Oudere bronnen, hypotheses, correcties en negatieve resultaten blijven behouden. Geen website- of boekpublicatie en geen archivale correspondentie uitgevoerd.