Leesnotitie · 11 november 2026

Ronde 5 — onafhankelijke deelcontrole fundaties 1783

Hoort bij De koopgeldzaak van 1742 en de kerkelijke fundaties van 1783.

Hermina Dercks — ronde 5 — onafhankelijke deelcontrole fundaties 1783
11 november 2026. ADD-ONLY; deze notitie verandert geen oudere transcriptie.

Geraadpleegd: de door root herstelde oorspronkelijke beelden fundatie_beeld262_direct.jpg en fundatie_beeld265_orig.jpg in research_hermina_round5/fundaties, vervolgens detailuitsneden en ten slotte de moderne transcripties 271 en 272 ter vergelijking. Die transcripties zijn geen zelfstandige historische getuigen.

BEELD 265 — MAARTFUNDATIE
Op de oorspronkelijke foto zijn een kapitaal van 50 gulden Cleefs en de verdeling 20 / 10 / 20 stuivers leesbaar. Het eerste cijfer van 50 is klein maar past bij de uitgeschreven ‘vijftig’ en de verdere kapitaalvermelding. De gulden wordt op twintig Cleefse stuivers gerekend.
De slotpassage herhaalt 20 stuivers voor de geestelijke bedienaar, 10 voor de koster en 20 voor kerk/kerkmeester.
Het onderpand staat als ‘haer huis des roop aen’ in de tekst. De formulering brengt dit huis met het kapitaal in verband als zekerheid. Er staat in deze passage geen herkenbare verwijzing naar post 7, huisnummer 78 of de 109-guldenpost.
Geen bewijs uit dit beeld voor familieverwantschap met Hermina.

BEELD 262 — OKTOBERFUNDATIE
De bron bevat ‘hondert gl clefs’ en vervolgens ‘voor ieder naemelijk vijftigh gl clefs’ (spelling van de verbindende woorden niet diplomatisch vastgelegd). Dit ondersteunt 100 gulden totaal, met 50 voor ieder van de twee genoemde jaargetijden; het is geen jaarlijkse kapitaalbetaling van 100 gulden.
De oorspronkelijke tekst bevat de verdeling 20 stuivers voor de pastoor, 10 voor de koster, 20 voor de kerk. Exacte toepassing per jaargetijde vergt lezing van de gehele clausule, niet alleen het bedragensommetje.
De goederenpassage noemt een goed met werklezing ‘den Raet’ waarop Jan Tunnissen tegenwoordig woont, gelegen in ‘het Alsdonck’. De beginletter van de goednaam is niet voldoende scherp om de moderne lezing ‘Raet’ zonder voorbehoud vast te leggen.
Een aansluitende grensomschrijving noemt de zo genoemde kerkhof/kerckhof (woordlezing gecontroleerd na vergelijking met transcriptie 272), daarnaast de kamp van Hermen Ebben. ‘Hermen’ staat boven de regel waar eerder een naam is doorgestreept. De volgende woorden zijn ‘den welcken tegenwoordig Jan Pellen het aengeko[cht] …’.
Grammaticaal slaat ‘den welcken’ het natuurlijkst op de onmiddellijk voorafgaande kamp van Hermen Ebben. Daaruit volgt niet dat Jan Pellen bewoner of eigenaar van ‘den Raet’ was. Jan Tunnissen is de in deze passage genoemde huidige bewoner van het bezwaarde goed. De regel noemt ook de gemeene straat; de gestileerde d in ‘de seijde’ mag niet zonder meer als het cijfer 3 worden gelezen.
Het is één concrete goederenbeschrijving met plaats, bewoner en belending, maar zonder actuele perceelsidentificatie, zekerheid over de goednaam of juridische koppeling aan foto 256/post 7.

De datums 15 maart en 20 oktober 1783 worden in deze onafhankelijke deelcontrole niet opnieuw geverifieerd: root heeft de sluitings-/dateringsbeelden afzonderlijk gecontroleerd. Beelden 262 en 265 bevatten hier de gecontroleerde financiële en goederenclausules.