Onderzoeksnotitie · 9 november 2026

Hermina Dercks: vervolgonderzoek naar beslisbronnen

Onderzoeksdatum: 9 november 2026 Onderzoeksvraag: Wie was Hermina Dercks/Derriks van de Roepaan? Kan een vroeg huwelijk met Peter van den Bergh, of afstamming van Derick Peters, worden aangetoond?

1. Nieuwe controle van bronniveau: 19 april 1785, Ottersum

De werkelijke bladzijde 5 uit het rooms-katholieke huwelijksregister van Ottersum is in deze onderzoeksronde rechtstreeks via de lokale erfgoedsite bekeken. De eerste regel bevat het huwelijk van Joannes Aengenend (weduwnaar) met Anna Catharina Reijntjes, weduwe van Welbert van den Berg aan de Roepaan. De spelling van het handschrift blijft bij diplomatische publicatie te controleren.

Primaire scan: https://www-static.ottersum.info/wp-content/uploads/2017/09/Trouwreg.1780-179905.pdf Toegangspagina: https://www.ottersum.info/trouwreg-1780-179905/ Onafhankelijke getypte index: https://parochieantoniusabt.nl/assets/HistorieOttersum/Trouwregister-vrouwen-1780-1799.pdf

De bekende kerkelijke rentepost nr. 7 (oude bronfoto B10, eerder uitgewerkt in V13) noemt Hermen Derriks en Hermina Derriks, Elbertus van den Bergh uit den Roepaan en Johannes Aengenent, met een bedrag van 4 gulden en latere betalingsjaren 1796–1803. De geregistreerde huwelijksopeenvolging Welbert → diens weduwe Anna Catharina → Joannes Aengenend biedt een concrete alternatieve verklaring voor het samen voorkomen van eigenaars-/lastdragersnamen. Betalers van een kerkelijke last hoeven niet de kinderen of broers van oorspronkelijk herdachte personen te zijn. Ook bewijst dit niet dat post 7 juridisch op precies hetzelfde vastgoed rustte als het in de hypotheekboeken als huis 78 beschreven bezit. In de handschriftregel staan ook onzekere leestekens en een Van-Baal-vermelding: lees voor de definitieve interpretatie de volledige boven- en onderliggende bronregels.

Nieuwheid: het huwelijk en de mogelijke opvolging zijn al in de onderzoeksarchiefin V13/V14 onderzocht; deze ronde heeft de oorspronkelijke scan opnieuw zelfstandig geopend. Geen claim van een geheel nieuwe huwelijksvondst.

2. De kapelanie van 1694: onafhankelijk bevestigd historisch kader

De officiële parochiehistorie van Ottersum vermeldt:

Bron: https://parochieantoniusabt.nl/parochies-vommmm/ottersum-vommmm/parochiehistorie-ottersum

Het past bij de in Driessen 1960 genoemde vicarie-/kapelaniebron uit 1694 waarin Derick Peters aan de Roepaan voorkomt. Deze chronologische aansluiting zegt niets over zijn mogelijke dochterschap van Hermina en vormt ook geen identificatie met Derick Peters Custers uit Bergen. Wel wordt de vraag concreter: in welke rechtsrol (stichter, patronus, borg, getuige, bezitter, betalende partij) werd Derick Peters in 1694 genoemd?

3. Hommersum 1722: de originele akte is afgebakend, nog niet gelezen

Een NRW-onderzoeksoverzicht Stand 17-11-2025 noemt voor Hommersum, St. Petrus, BA 0996 de series Taufen 1703–1798, Heiraten 1704–1798 en Sterbefälle 1704–1798. De tabel vermeldt JPG en een cataloguslink; de signatuur verschijnt in donkerrood, volgens de legenda aangeduid als online beschikbaar. De beeldviewer kon in deze onderzoeksomgeving niet worden geopend. Het bestaan van een digitaal raadpleegbaar exemplaar betekent niet dat deze specifieke bladzijde daadwerkelijk is bekeken.

NRW-werkinventaris, p. 67: https://www.wgff.de/aachen/download/LAV_NRW_Bestand_Original-Kirchenbuecher_ehem_PSA_Bruehl.pdf Cataloguslink: https://www.archive.nrw.de/archivsuche?link=VERZEICHNISEINHEIT-Vz_6bf28538-0575-40f6-8582-c0d400d1b2b5

De onafhankelijke commerciële OnGen-overlijdensnamenindex heeft Dirx — 1722; dit leidt naar de kopieaanvraag lf1=1599092, ortnum=h013, maar de pagina vraagt om registratie/inloggen. Het achterliggende document is nog niet gelezen. Onbekend: voornaam, geslacht, exacte datum, echtgenoot, ouders, leeftijd en plaats van overlijden.

Index: https://www.ongen.de/flash/h013S01K.php?langneu=english Specifieke recordroute: https://www.ongen.de/suchword/kopien.php?lf1=1599092&ortnum=h013

Chronologische toets: Peter × Anna Wolters lieten hun eerste bekende kind 20 september 1722 te Kessel (D) dopen. Het jaar 1722 van een onbekende Dirx verklaart dus géén eerder huwelijk Peter × Hermina; daarvoor is allereerst de precieze overlijdensdatum noodzakelijk, naast bewijs dat de persoon daadwerkelijk Hermina was en met Peter getrouwd is geweest. Een overlijden in het najaar 1722 is met de eenvoudige hypothese ‘Hermina eerst overleden, daarna huwelijk met Anna en geboorte in september’ chronologisch moeilijk te verenigen.

4. Het zelfstandige Loo-Archief: andere route naar Driessens onderliggende stukken

De Stichting Loo-Archief meldt een eigen archief, bibliotheek, correspondentie en gedrukte Loo-Kronieken, deels slechts in besloten websitegedeelte. In Loo-Kroniek nr. 51 (15 november 2003), noten bij een historisch artikel, wordt de bibliografische bron expliciet bevestigd: Th. Driessen, ‘De Roepaan te Ottersum’, Loo-Kroniek nr. 14, april 1960, pp. 1–14.

Bron archieforganisatie: https://www.loo-archief.nl/stichting-loo-archief/ Broncontact / toegang: https://www.loo-archief.nl/contact/ Nr. 51 (2003): https://www.loo-archief.nl/wp-content/uploads/2021/03/lookroniek51nlavg.pdf Contact: 〔contactadres weggelaten〕

Gerichte vraag: zijn er correspondentie van pastoor Driessen, oorspronkelijke afschriften van 1694/1734 en 1782/1796, foto’s, een volledig bronapparaat, onderzoeksnotities of de drukproef van 1960 bewaard? Dat die stukken bestaan is niet bewezen. Vraag eerst om inventariskenmerken, kosten en de eventuele mogelijkheid van digitale reproductie.

De openbare bibliotheeklijst van het Loo-Archief noemt daarnaast een Kalender für das Klever Land auf das Jahr 1998 met een onderwerp ‘Roepaen (Ottersum): Mechel van den Berg 18e eeuw’, en de Kalender op het jaar 1999 met een artikel over Roepaen. Dit zijn nieuwe gerichte bibliografische controledoelen, maar de artikelen zelf zijn niet gelezen en bieden op dit moment geen afstammingsbewijs over Hermina.

Bibliotheeklijst: https://www.loo-archief.nl/documenten/

5. De Maasgouw 1908, blz. 96 — aangehouden bibliografische spoor

De naam- en trefwoordenindex 1879–1981 van De Maasgouw noemt bij OTTERSUM: ‘de vicarie of kapelanie te -, 1585–1782; 1908, 96’. Dit was reeds op 9 november in een eerder ADD-ONLY-dossier gesignaleerd, maar de tekst van 1908 is ook in deze ronde niet ingezien; LGOG linkt oudere nummers door naar Delpher, waar de pagina in deze omgeving niet kon worden geopend. Het is een belangrijke mogelijke controle op de institutionele rechtsgeschiedenis van de vicarie en het optreden van de borgstellers, niet een gevonden Hermina-vermelding.

Index: https://d1tx3ame4y5rtu.cloudfront.net/Maasgouw_Index1879-1981.pdf Tijdschrift: https://lgog.nl/maasgouw

6. Huidige bewijsstaat (nieuwste ronde)

| Identificatie of relatie | Bewijsstatus | Waarom | | Hermina Derriks historisch in oude kerkelijke lastentekst | Naam op oude bronfoto; familierol onbekend | Post nr. 7 noemt de naam maar bevat geen bewezen familieformule | | Derick Peters aan De Roepaan in 1694 als vader | KANDIDAAT-HYPOTHESE | Driessens secundaire verwijzing; geen origineel met 'dochter Hermina' | | Hermen of Jasper als Hermina's broer | KANDIDAAT-HYPOTHESE | Verschillende renteposten noemen namen, niet expliciet bloedverwantschap | | Henrich/Hend Dercks als Hermen Derickx | NOG TE CONTROLEREN | Patroniemen, objectkenmerken en eventuele handmerken onvoldoende | | Peter van den Bergh als Hermina's vroegere echtgenoot | KANDIDAAT-HYPOTHESE | Geen oorspronkelijke huwelijks-, overlijdens- of scheidingsakte | | Hermina als moeder Kessel-kinderen 1722–1738 | UITGESLOTEN voor deze acht | Moeder Anna Wolters uit doop- en juridisch familiedossier | | Johannes Aengenend trouwde 1785 de weduwe van Welbert | BEWEZEN op geopende originele huwelijksfoto | Huwelijksbladzijde 5; bewijst geen bloedrelatie met Hermina | | Hommersum Dirx overlijden 1722 = Hermina | NOG TE CONTROLEREN | Enkel jaar en naamvariant, originele regel niet ingezien | | Derick Peters Custers uit Bergen = Derick aan De Roepaan | KANDIDAAT-HYPOTHESE | Geen uniek persoon- of perceelkenmerk |

7. Beslisvolgorde — niet steeds weer dezelfde secundaire stambomen doorzoeken

  1. Originele post nr. 7 en stichtingsakte van de jaargetijden-/erfpachtrente lezen. Leg op hetzelfde blad de last, het perceel, vorige en nieuwe betaler en de eventuele verwantschapswoorden vast. Lees post nr. 4 afzonderlijk. Het oude bronnummer 9 uit V14 alleen bewaren als historisch foutieve/hypothetische eerdere lezing; bewijsfoto toont nr. 4.
  2. Ottersum P.A.O. vicarie 1694 en garantie 1734: volledige rollen, contractpartijen, handmerken, zegels, lokale titels, erfverdeling. Vergelijk met onafhankelijke bouw- en erkenningschronologie 1694/1695.
  3. AA0064/784–785, huis nr. 78, fol. 152–153: het juridisch geldige overgangsmoment en titulus tussen Henrich Dircks en Peter van den Bergh, los van huis 193/f. 148–149 met koopbrief 1752.
  4. Hommersum BA 0996, sterfinschrijving Dirx 1722: naam/dag/maand/geslacht/partner rechtstreeks lezen; met de Kesselse geboorte van september 1722 confronteren.
  5. HCL 01.062/1 (17-08-1722): volledige huwelijkse voorwaarden Derk Dercks, weduwnaar van Maria Dennissen × Jennicken Heilen; let op kinderen, voogden en bezit. Alleen na unieke object-/familiebrug koppelen aan De Roepaan.
  6. Stichting Loo-Archief: volledige Driessen p. 1–14 en eventueel onderliggend materiaal; De Maasgouw 1908, p. 96 en de Klever Kalender 1998/1999 zijn leesprioriteiten.

Geen ongeautoriseerde wijzigingen

Deze aanvulling is in een werkbestand opgeslagen. Er is geen archiefmedewerker aangeschreven, geen betaald register opgehaald, geen familieband toegevoegd en geen bestaande foto of hypothese verwijderd. De blijvende onderzoeksarchief, de gepubliceerde website, de kwartierstaat en het familieboek blijven ongewijzigd.