Onderzoeksnotitie · 9 november 2026

Van-Baal-persoonsscheiding en eigendom De Roepaan

Onderzoeksdatum: 9 november 2026

1. Onderzoeksresultaat

De historisch gefotografeerde Ottersumse rentepost nr. 7 noemt Hermen Derriks, Hermina Derriks, Elbertus van den Bergh van De Roepaan, Joannes Aengenent en een deels leesbare Hendr... van Baal bij 4 gulden, met betalingsjaren 1796–1803. De rekening vermeldt geen leesbare biologische of huwelijksverwantschap. Dat gegeven is bekend uit de eerdere dossiers V13 en de bronfoto, en is niet nieuw gevonden. Ook de historische hypotheekboekfoto’s van De Roepaan, huisnr. 78, fol. 152–153, waren al eerder als oorspronkelijke foto’s onderzocht (V16). Folio 152 noemt Henrich Dircks gevolgd door modo Peter van den Bergh; folio 153 bevat een nog niet sluitend gelezen titelwoord, waarschijnlijk angekaufft. De daadwerkelijke transportakte en de relatie tussen die partijen zijn onbekend. Huis 193 met een koopbriefverwijzing van 20 oktober 1752 blijft een ander goed.

De nieuwe toets vergelijkt de familie Van Baal–Maes met onafhankelijk geïndexeerde overlijdensdata. Daarbij ontstaan twee gelijktijdige vrouwen Gerretje Maas en een chronologische tegenaanwijzing tegen samenvoeging van Henricus met Reinerus/Rijnder van Ball.

2. Nieuw gecontroleerde overlijdensindex Ottersum 1780–1799

De gepubliceerde alfabetische index van het katholieke begraafregister van Ottersum noemt:

| Datum | Persoon | Vermelde leeftijd | Oorspronkelijke registerpagina | Bronkritiek | | 22-02-1783 | Gerretje Maas | 66 | 2 | Echtgenoot niet geïndexeerd | | 16-08-1783 | Gerretje Maas | 36 | 3 | Echtgenoot niet geïndexeerd; ander overlijdensrecord | | 19-04-1797 | Gerretje Maas | 70 | 26 | uxor Tiss Zanders; afzonderlijke derde naamgenoot | | 22-12-1793 | Reinerus van Ball | 57 | 16 | Echtgenote niet geïndexeerd |

Publicatie: https://www-static.ottersum.info/wp-content/uploads/2017/09/Begraafregister-1780-1799.pdf, bladzijden van alfabetische index 1 en 4. Deze index is een afschrift/verwerking, niet de zelfstandig gelezen oorspronkelijke begraafinschrijving. Leeftijd bij overlijden kan een schatting zijn.

De overlijdensinschrijvingen uit februari en augustus 1783 kunnen niet dezelfde Gerretje Maas zijn. Welke vrouw bij welk Van-Baal-gezin hoort, is niet bewezen. De overlijdensdatum 22 februari 1783 voor Gerretje Maes is bovendien vermeld bij een genealogisch echtpaar Henricus van Baal × Gerretje Maes in Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 1976, jrg. 4, nr. 6, p. 107, personen 210–211. Dat is een concrete secundaire identificatie, maar een originele akte met de echtgenoot ontbreekt nog.

3. Chronologische tegenproef van twee Van-Baal-mannen

Oudere oudergroep, dooptranscripties: Henricus van Baal/Van Ball × Gerretje/Gerritje Maes hebben in Ottersum gedocumenteerde inschrijvingen uit 1750, 1753, 1755 en 1756. De oudste Catharina-registraties op 15 juni 1750, bron D1750-006 (FS afb. 5 nr. 23), en 23 november 1750, D1750-011 (FS afb. 5 nr. 28), vermelden hetzelfde ouderpaar en dezelfde peetouders: Leonardus Maes en Catharina Laemers. Ze staan op twee onderscheiden registerplaatsen, maar zijn vijf maanden na elkaar chronologisch problematisch als twee gewone geboorten bij hetzelfde echtpaar. Houd als BRONCONFLICT en controleer de originele registerfoto; geen automatische twee dochters in de stamboom.

Jongere Van-Baal-kring: gepubliceerde Ottersumse dopen en getuigenregels uit 1765–1776 noemen Rijnder van Ball × Gritje Maes. De overlijdensindex noemt Reinerus van Ball, overleden 22 december 1793, circa 57 jaar: geschatte geboorte omstreeks 1736. Als deze Reinerus dezelfde Henricus uit de doop van juni 1750 was, zou hij bij dat kind slechts circa 14 jaar zijn geweest. Dit is een serieuze tegenaanwijzing tegen de persoonsfusie, hoewel leeftijdsgegevens, gebruik van voornamen en de identiteit van de overleden Reinerus eerst primair moeten worden getoetst.

Werkmodellen zonder samenvoeging:

Gevolg voor rentepost nr. 7: de onzekere naam Hendr... van Baal kan niet betrouwbaar aan een van deze mannen worden toegeschreven. Hij kan postuum als oude naam in een lastenpost staan of een afzonderlijke naamgenoot zijn. Geen bewezen familieband met Hermina Dercks.

4. Voorrang voor rechtstreeks Hermina-bewijs

  1. Parochiearchief Ottersum: vind de oudste stichtings-, erfpacht- of eigendomsakte achter post 7 (4 gulden, Hermen/Hermina/Elbertus/Aengenent/Van Baal) en de onderscheiden post 4 (2 gulden, Jasper Derriks/Meegel Janssen). Gevraagde informatie: oorspronkelijke juridische rechtsgrond, perceel of huis, naam van stichter, betalers, erfgenamen, volle persoonsnamen en eventuele letterlijk genoemde familiebetrekkingen. De betalingsjaren 1796–1803 zijn geen bewezen levensdata.
  2. P.A.O. jaargetijdenlijsten 1782 en 1796, geciteerd door Th.W.J. Driessen, De Roepaan te Ottersum (1960), noot 36, plus oorspronkelijke vicariegarantiebrief van 1734, noot 34. Niet automatisch gelijkstellen aan rentepost nr. 7 of het hypotheekregister.
  3. Landesarchiv NRW, AA0064 nrs. 784/785, het exacte boekdeel en volledige eigendoms-/titelrubrieken van Ottersum huis 78, fol. 152–153, inclusief datum, koop-/erftitel, partijen en bijakte: Henrich Dircks → modo Peter van den Bergh. De eerdere werklezing angekaufft is niet de originele koopakte en bewijst geen rechtstreekse verkoop tussen beide namen.
  4. Onderzoek apart: originele Ottersumse begraafregisterbladzijden 2, 3, 16 (de twee Gerretjes en Reinerus) en volledige dopen D1750-006 en D1750-011, zonder deze zijtak tot bewezen familie van Hermina te maken.
  5. Schepenbank Ottersum 01.062, inventaris 1 (voorwaarden 17-08-1722, Derk Dercks weduwnaar Maria Dennissen × Jennicken Heilen) en inventaris 3 (12-07-1741, Goerdt Dennissen/Derck Dercks/Goerdt Melsen): onderzoeken als aparte Dercks-tak, tenzij een originele akte De Roepaan of Hermina expliciet noemt.

5. Bewijsbesluit

Brondocumenten: