Rentepost 7, datering en twee Joannes Aengenend
Onderzoeksdatum: 9 november 2026
Onderzoeksvraag
Wat bewijst de originele, reeds bewaarde kerkelijke rekeningpost No 7 over Hermina Derriks, Hermen Derriks en de latere namen Elbertus van den Bergh van De Roepaan en Joannes Aengenent? Zijn alle genoemde personen familie, of weerspiegelt de post opeenvolgende bezitters/betalers? Kan Joannes Aengenent nauwkeuriger worden geïdentificeerd?
1. Primair bronbeeld B10 — nieuwe vergelijking, geen nieuwe bronvondst
De historische reproductie HERMINA_Post7_B10_bewaarde_bronfoto.jpg is in de eigen onderzoeksarchiefaanwezig en bij deze ronde rechtstreeks geopend. Op de foto staat ongeveer:
No 7 Johannes aengenent / van Hermen Derriks en / hermina Derriks [onduidelijke tekens] en / Elbertus van den Bergh ut / den Roepaan en Hendr[...] / van Baal ut een weg in / Ottersom — 4 gul
Daaronder staan betalingsnotities voor 1796, 1797–1798, 1799–1800 en ten minste 1801–1803. De allerlaatste regel is minder goed leesbaar. De originele archiefbandtitel, vestigingsdatum, folio, perceelidentificatie en reden van overgang tussen namen ontbreken in de getoonde losse afbeelding. Het algemene albumonderschrift Staten jaarlijks ontvangen erfpachten aan rogge is later broncommentaar; niet zelfstandig bewijs van de oorspronkelijke titel.
Bronniveau: foto van historisch handschrift (reproductie uit oud archief Pastoor Driessen). Geen expliciete familieformule: er staat hier niet overtuigend 'zuster', 'dochter', 'echtgenote' of 'erfgenaam'. Het fragment bewijst aanwezigheid van de namen bij één vierguldenpost, niet dat allen tegelijkertijd in leven waren, op hetzelfde adres woonden of verwant waren.
Reeds eerder onderzocht: onderzoeksarchiefHERMINA_DERCKS_V13_B10_ORIGINELE_ERFPACHT_N7_HERMINA_AENGENENT_ROEPAAN_15-10-2026_ADD_ONLY.md en HERMINA_DERCKS_BRONCONCORDANTIE_POSTEN_3_4_6_7_09-11-2026_ADD_ONLY.md. Deze foto zelf is geen nieuwe vondst.
2. Joannes Aengenendt — overlijden 6 oktober 1797, al bekend sinds 8 november
Gepubliceerde alfabetische index van het RK-begraafregister Ottersum, 1780–1799, PDF-pagina 1, eerste regel:
| Datum | Naam | Leeftijd | Echtgenote | Originele registerpagina | | 6 oktober 1797 | AENGENENDT, Joannes | 57 jaar | Anna Catharina Reijntjens | blz. 27 |
Bron rechtstreeks geraadpleegd via gemeentelijke lokale erfgoedpagina: https://www.ottersum.info/begraafregister-1780-1799/ PDF: https://usercontent.one/wp/www.ottersum.info/wp-content/uploads/2017/09/Begraafregister-1780-1799.pdf?media=1759151791
De bijbehorende originele bladzijde 27 is nog niet zelfstandig paleografisch gecontroleerd; bovengenoemde tekst is een indexvermelding, geen gelezen originele begraafakte.
Deduplicatie: dezelfde exacte overlijdensdatum en echtgenote waren reeds op 8 november 2026 opgenomen in ADD_ONLY_AANVULLING_DINNISSEN_VERHULSDONK_MECHTILDIS_1802_2026-11-08.md. Dit resultaat is een bronhercontrole en geen eerste ontdekking.
De echtgenote komt overeen met de vrouw van het huwelijk van 19 april 1785, Joannes Aengenend (weduwnaar) × Anna Catharina Reijntjes (weduwe van Welbert van den Berg), Ottersumse huwelijksakte bladzijde 5 / huwelijksindex. Het gecombineerde naam- en echtgenotebewijs maakt dit STERK-WAARSCHIJNLIJK dezelfde Joannes.
3. Belangrijkste aanvullende persoonsscheiding: doop 4 juni 1804
De openbare dooptranscriptie Ottersum D1804-016a, 4 juni 1804, parochieblz. 117 nr. 16, vermeldt:
- Wilhelmina, wettige dochter van Joannes Aengenend en Hendrina Laemers.
- Getuigen: Theodorus Lemmens en Anna Catharina Reintjens.
- Anna Catharina wordt uitdrukkelijk aangeduid als weduwe van Joannes Aengenend.
Bron: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/dopen/1800-1804.html , record D1804-016a. Dit is de gepubliceerde transcriptie van een historisch Ottersums register, geen nu zelfstandig gecontroleerde oorspronkelijke handschriftfoto.
Sterkste uitkomst: de Joannes die in juni 1804 een kind heeft met Hendrina Laemers, kan niet de Joannes zijn die in oktober 1797 stierf als echtgenoot van Anna Catharina Reijntjes. De transcriptie noemt beiden in één doopakte via hun verschillende rollen. Er zijn dus ten minste twee personen Joannes Aengenend. Hun verwantschap onderling, of met Hermina, is niet gegeven en wordt niet geconstrueerd.
Aanvullend reeds bekend: Ottersum D1802-007a, 31 januari 1802, parochieblz. 109 nr. 7, vermeldt bij tweeling uit Jan Willem Welbers × Mechtildis Linssen de peetgetuige Gerhardus Laemers als plaatsvervanger voor Joannes aengen Ent, naast Anna Catharina Reijntjes als getuige bij het andere kind. De naam in 1802 is al eerder door het project geregistreerd. Het bestaan van een aparte Joannes in 1804 maakt identiteitsvergelijking zinvol, maar ook de persoon uit 1802 is nog niet bewezen dezelfde als de vader uit 1804.
4. Wat betekent dit voor rekeningpost 7?
| Model | Verklaring van naam Joannes Aengenent in No. 7 | Status | | A | De echtgenoot van Anna Catharina Reijntjes, overleden 1797; zijn naam bleef in een rekeningpost staan na zijn overlijden | AANNEMELIJK in Roepaan-context, niet geïdentificeerd op het rekeningfolio | | B | De jongere naamgenoot, vader van Wilhelmina in 1804 | MOGELIJK op naam alleen, geen bezitsbrug of direct bewijs | | C | Een derde Joannes Aengenent of een algemeen gebruikt historisch rekening-/lastenetiket | NIET UITGESLOTEN |
Als model A klopt, vormen de betalingsnotities 1798–1803 direct bewijs dat een bestaande naam of betalingsrubriek bleef doorlopen na de dood van de betrokkene. Omdat model B bestaat en de rekeningpost zonder echtgenoot- of persoonsidentificatie is overgeleverd, mag dit niet onvoorwaardelijk worden geconcludeerd.
Hetzelfde geldt nog sterker voor de namen Hermen Derriks, Hermina Derriks en Elbertus van den Bergh. Hun aanwezigheid in dezelfde rekeningpost bewijst geen broer/zus, echtgenoot/echtgenote of erfopvolging. De afzonderlijk bewaarde post No 4 voor Jasper Derriks/Meegel Janssen (2 gulden) betreft een andere verplichting. Ook die post bevat geen expliciet familierecht.
5. Concreet volgende beslisstukken
Prioriteit 1 — volledige oorspronkelijke band achter No 7: originele folio, bandtitel, rubrieken, voor- en achterliggende posten, eerste vestigingsakte, exacte betekenis van van, alle betaalnotities en naamidentiteit Joannes (identificerend adres/echtgenote). Vergelijk de fundaties en jaargetijdenlijsten 1782 en 1796, maar stel niet automatisch vast dat dit dezelfde boeksoort is.
Prioriteit 2 — originalen Ottersum registerblad 27 (1797) en blad 117 nr. 16 (1804): de expliciete weduwen- en ouderschapsformules, eventuele plaatsaanduidingen en anomalieën in de transcriptie controleren. Geen derde archiefpersoon op basis van gelijknamigheid toevoegen.
Prioriteit 3 — De Roepaan zelf: historische hypotheekboeken NRW AA 0064/784–785, huis/post 78, fol. 152–153: verkrijgingstitel achter Henrich Dircks → modo Peter van den Bergh, met akten, datums, belendingen en percelen. Huis 193 (folio 148/149, koopbrief 20 oktober 1752) blijft een afzonderlijk goed zonder perceelsvergelijking.
Prioriteit 4 — rechtstreeks Hermina-bewijs: P.A.O. vicariebrieven 1694 en 1734, jaargetijden 1782/1796, HCL Schepenbank Ottersum 01.062/1 huwelijksvoorwaarden 1722, en Hommersum BA 0996 overlijden Dirx 1722 (jaar/achternaam uit index, voornaam onbekend).
6. Bewijsbesluit (ADD-ONLY)
BEVESTIGD OP GEPUBlICEERD INDEX-/TRANSCRIPTIE-NIVEAU: Joannes Aengenendt overleed 6-10-1797 als echtgenoot van Anna Catharina Reijntjes (reeds bekend); een andere Joannes was in 1804 vader met Hendrina Laemers, terwijl Anna Catharina als weduwe van haar overleden Joannes werd genoemd. NIEUWE VERGELIJKINGSUITKOMST: persoonscheiding expliciet uit één doopinschrijving; de naam in rekeningpost No 7 is dus niet zonder verdere kenmerken aan een van beiden toe te wijzen.
BEVESTIGD OP BEWAARDE HISTORISCHE BRONFOTO: Post No 7 noemt Hermen, Hermina, Elbert, Joannes Aengenent, Van Baal, bedrag 4 gulden, betalingsjaren 1796–1803; laat geen letterlijk ouder-, broer-, zus- of huwelijksverband lezen.
KANDIDAAT-HYPOTHESE: Hermina dochter Derick Peters van De Roepaan 1694, zuster van Hermen of Jasper, eerste vrouw van Peter van den Bergh. UITGESLOTEN voor Peters Kesselse doopkinderen 1722–1738: Hermina als hun moeder; moeder Anna Wolters.
Geen originele akte van Hermina's geboorte, huwelijk, overlijden of rechtstreeks erfrecht gevonden. Geen website, onderzoeksarchief, kwartierstaat of familieboek gewijzigd.