Onderzoeksnotitie · 10 november 2026

Kerkmeester Welbert (1782), overlijdensanker (1783), naamgenoten en controle van originele huwelijksakte

Onderzoeksdatum: 10 november 2026 Geografie: Ottersum, De Roepaan, Gennep; Kessel bij Goch uitsluitend waar uitdrukkelijk vermeld. Werkregel: ADD-ONLY. Deze notitie is een afzonderlijke aanvulling. Geen bestaande akte, foto, R-/MC-dossier, personenfiche, kwartierstaat, familieboek of website gewijzigd. Geen bestelling, archiefverzoek of betaling uitgevoerd.

1. Hoofdresultaat

In een transcriptie van het Ottersumse doopregister staat tussen de inschrijvingen van 1781 en 1782 een afzonderlijke kerkelijke gedenknotitie, gedateerd 17 augustus 1782. Zij beschrijft het leggen van de eerste steen voor een nieuwe sacristie en noemt Welbert van den Berg, afkomstig van De Roepaan, als destijds kerkmeester. Ook worden Frans van Kilsdonck (vicaris) en pastoor Henricus Wilhelmus Broeckwijlder genoemd. Dit levert een zeer concreet, beroeps-/functiegebonden anker voor kerkelijke financiële rekeningen en eventuele kerkmeestersakten op. Het is niet een filiatie of huwelijksakte van Hermina.

Bron: GenBronnen, Ottersum RK dopen 1780–1784, vrije kerkelijke aantekening tussen D1781-043b en D1782-001a, ongeveer regels 1836–1857: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/dopen/1780-1784.html

Bronexacte herkenningswoorden (kort): Welbert van den Berg, ex Roepaen en kerckmeester. De rest is samengevat, niet woordelijk overgenomen. Voor een volledig diplomatisch transcript moet het oorspronkelijke parochieblad (a- of b-reeks) in hoge resolutie worden gelezen.

2. Chronologische keten — Roepaan in 1782–1783

| Datum | Persoon / gebeurtenis | Type bron | Status | | 17-08-1782 | Welbert van den Berg van De Roepaan legt als kerkmeester mee de eerste steen voor de nieuwe sacristie | Oud parochieregister, gepubliceerd transcript van gedenknotitie | BEVESTIGD OP TRANSCRIPTIE | | 10-11-1782 | Overlijden Welbert van den Berg, leeftijd 45 volgens registratie; in een versie uitdrukkelijk 'uijt de Roepaen' | O1782-009a/b, Ottersum overlijden, parochieafb. 2 nr. 8 / RHCL stempel 94 nr. 23 | BEVESTIGD OP TWEE AFHANKELIJKE AFSCHRIFTEN, niet onafhankelijke gebeurtenissen | | 18-09-1783 | Overlijden Henricus van den Berg, 'filius ex Roepaen', leeftijd 9; in de lange versie een besmettelijke ziekte | O1783-058a/b, parochieafb. 4 nr. 24 / RHCL stempel 96 nr. 20 | BEVESTIGD OP REGISTERTRANSCRIPTIES; vader en moeder niet genoemd |

Bron: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/overlijdens/1780-1784.html De leeftijd van Welbert op 10-11-1782 (45) is ongeveer twee jaar lager dan men zou verwachten bij identificatie met de in 1735 in Kessel bij Goch gedoopte Welbert, zoon van Peter van den Bergh × Anna Wolters. Dit verschil niet stilzwijgend wegpoetsen. De gecombineerde identificatie blijft STERK-WAARSCHIJNLIJK, niet uit alleen de overlijdensleeftijd bewezen.

Tegenproef Henricus 1783

Bron dopen 1770–1774: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/dopen/1770-1774.html Bron Jan Hendrik 1776 en Anna Maria 1778: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/dopen/1775-1779.html

3. Hermina Derrickx: aparte naamgenote uit 1786

17 juli 1786, Ottersum: doop Hermina Derrickx, Jacobus Derrickx × Eultje Claessen, getuigen Reijnder Gulen en Elisabeth Derrickx. Gepubliceerde doopindex, Ottersum blad 46, pdf-pagina 5 van index voor 1710–1799; indexafbeelding gecontroleerd.

Dit is een afzonderlijke jongere Hermina, geboren na de vroeg-achttiende-eeuwse eigendomsvraag bij De Roepaan. Zij mag niet met de oudere Hermina van de kerkelijke rentepost worden samengevoegd. De doop is wél een expliciete vader/moeder/kind-relatie van Jacobus en Eultje op INDEXNIVEAU.

Bron bij Ottersum historisch erfgoed: https://www.ottersum.info/geschiedenis/genealogie/ (link 'Doopregister 1710–1799').

19 augustus 1777, Ottersum: bij de doop van Dersken, dochter van Willem Fluren × Joanna Derrickx, zijn Bart Derrickx en Elisabeth van den Berg doopgetuigen (D1777-022a/b). Deze namen zijn in één kerkelijke gebeurtenis verbonden; dat bewijst geen graad van verwantschap van Bart, Joanna of Elisabeth met de oude Hermina.

Bron: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/dopen/1775-1779.html

4. Familielijn Van den Berg – Reijntjes – Van de Loo nauwkeuriger

16 december 1778: doop Anna Maria van den Berg, ouders Elbert van den Berg × Catharina Reintjes, getuigen Jan Willem (achternaam niet geschreven) en Mechel van den Berg; D1778-042a/b, parochie blz. 26 nr. 16, FS afb. 14 nr. 16. Mechel als getuige is documenteerbaar; identificeer haar nog niet zonder tegenproef met de in 1729 in Kessel gedoopte Mechtildis.

28 november 1797: het oorspronkelijke trouwregister, folio/blz. 18, is als scan gecontroleerd. Het noemt Gerardus van de Loo, afkomstig uit Asperden, en Anna Maria van den Berg, afkomstig uit Ottersum. De getuigenformule is aanwezig maar persoonsnamen zijn nog niet diplomatisch vastgesteld. De scan geeft geen expliciete ouders van de bruid. De huwelijksvermelding zelf is BEWEZEN OP ORIGINEEL REGISTERBEELD.

Rechtstreekse reproductie scan: https://www-static.ottersum.info/wp-content/uploads/2017/09/Trouwreg.1780-179918.pdf

4 oktober 1799: doop Joanna Catharina Francisca, ouders Gerardus van de Loo × Anna Maria van den Berg, getuigen Engelbertus van de Loo en Anna Catharina Reijntjens (D1799-043a, parochie blz. 86 nr. 4). Het verschijnen van de naam Anna Catharina Reijntjens als getuige is een sterke aanvullende aanwijzing voor de identificatie van de bruid uit 1797 met de in 1778 gedoopte dochter van Elbert en Catharina, maar de doopgetuige is niet expliciet 'grootmoeder' genoemd. STERK-WAARSCHIJNLIJK identificatie, geen expliciete ouderformule in het huwelijk.

Bron doop 1799: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/dopen/1795-1799.html

5. Cruciale bronnenkritiek — geen twee onafhankelijke oude registers

De methodologische uitleg van GenBronnen vermeldt dat na een brand in de pastorie rond 1775 een reconstructie van de Ottersumse doopboeken plaatsvond. Pastoor Broeckwijlder stelde vanaf 1780 een nieuwe reeks samen en schreef deze in 1810 met correcties opnieuw over; beide versies bevatten ook fouten. De GenBronnen-index noemt de 'b'-reeks de eerdere op onder meer FS/RHCL gebaseerde versie, en de 'a'-reeks het latere parochieafschrift. De overlijdensreeks kent dezelfde structuur.

Derhalve betekenen O1782-009a en O1782-009b niet twee onafhankelijk geregistreerde overlijdens. De toevoeging 'uijt de Roepaen' staat in de uitgebreidere a-variant; in de kortere b-variant niet. De afzonderlijke sacristienotitie van 17-08-1782 ondersteunt Welberts verbondenheid met Roepaan via een andere gebeurtenis in dezelfde parochiale bronomgeving.

Bronnenkritiek doop: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/dopen.html Bronnenkritiek overlijdens: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/overlijdens.html De historische pastoriebrand wordt ook afzonderlijk vermeld in de parochiegeschiedenis: https://parochieantoniusabt.nl/parochies-vommmm/ottersum-vommmm/parochiehistorie-ottersum

Afgebakende overlijdenszoekactie

De online overlijdensreeksen van Ottersum 1780–1798 zijn per periode doorzocht op de exacte voornaam Hermina. De treffers die zichtbaar waren betroffen andere personen, waaronder Hermina Maas, zes jaar oud (30-09-1783), en Hermina Janssen, weduwe (23-01-1793); er werd geen herkenbare overlijdensvermelding als Hermina Dercks/Derriks gevonden. Dit is nadrukkelijk slechts een namenzoekactie in de gepubliceerde afschriften, geen bewijs van overlijden vóór 1780, leven na 1798 of afwezigheid in andere parochies.

Reeksen: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/overlijdens/1780-1784.html ; https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/overlijdens/1785-1789.html ; https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/overlijdens/1790-1794.html ; https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/overlijdens/1795-1798.html

6. Nieuw gelokaliseerde mogelijke archiefgroep 1782: huidige signatuur ontbreekt

In De archieven in Limburg (Samsom, 1986), onder 'Pastoors en kerkbesturen', gedrukte p. 85, staat bij Ottersum, 1782, 1 stuk; plaatsingslijst. Dit is een oude archiefcatalogusvermelding, nog geen ingezien 1782-document. Het is onbekend of dit item de sacristiebouw, de kerkmeester, een heel andere bestuurszaak of een elders ondergebracht stuk betreft. De actuele inventarisconcordantie en inhoud moeten eerst door de archiefbeheerder worden vastgesteld; geen directe koppeling met Welbert claimen.

Bibliografie/online kopie: https://www.dbnl.org/arch/hust004arch14_01/pag/hust004arch14_01.pdf Een screenshotcontrole via de online PDF-viewer mislukte door de bestandsgrootte; de tekstweergave op p. 85 en de rubriektitel op p. 80 zijn gecontroleerd, niet het oorspronkelijke archiefstuk.

7. Beperkingen van de eerdere kaart- en hypotheekconcordantie

8. Werkprioriteit en onderzoeksvragen voor volgende ronde

  1. Parochie-/kerkarchief Ottersum: vind rekeningen en benoemingen van kerkmeesters rond 17-08-1782; zoek Welbert van den Berg en eventueel de namen Hermen/Hermina Derriks, bezit of betaling van rente post 7. Vraag titelakte en oudere jaargetijdenlijsten terug, niet alleen de latere betalingen uit 1796–1803.
  2. HCL/RA Limburg: controleer exacte huidige signatuur en inhoud van 'Pastoors en kerkbesturen: Ottersum, 1782, 1 stuk' uit het archievenoverzicht 1986. Niet aannemen dat het over de eerste steen gaat.
  3. Ottersum kerkelijke lasten: herleid apart de stichtingsbronnen van post 7 (Hermen/Hermina, 4 gulden) en post 4 (Jasper/Mechel, 2 gulden). Samen optreden in een financiële tabel is geen directe verwantschapsformule; de latere betalingsjaren zijn geen levensdata.
  4. NRW AA 0064/784–785: volledige huis 78 fol. 152–153, Titulus Possessionis en koop-/transportstukken, voor- en achterzijde, exact naam- en datumonderzoek Henrich Dircks → Peter.
  5. Kleefs kadaster AA 0647 / gemeentearchief Gennep: haal oorspronkelijke of gereconstrueerde kaartblad 30 en het bijbehorende Feldbuch op; controleer 30/72 tegen 29/25 en de gedrukte p.172 uit Aymans–Burggraaff–Jansen (1988). Behandel Nederlands sectie-B-kadaster vanaf 19e eeuw als afzonderlijke bronlaag.
  6. HCL Schepenbank Ottersum 01.062/1 (17-08-1722) en 01.062/2–3 (1741): lees huwelijksvoorwaarden, erfschikkingen, familiewoorden en belendingen in originele documenten voor een expliciete identificatie van Hermina's mogelijke ouders, broers/zusters of partner.

9. Eindstatus / nog niet geclaimd

| Onderzoeksstelling | Bewijsstatus | | 17-08-1782 Welbert van den Berg ex Roepaan is kerkmeester | BEVESTIGD OP HISTORISCH REGISTERTRANSCRIPT | | Welbert overleed 10-11-1782, 45 jaar, vanuit de Roepaan volgens a-afschrift | BEVESTIGD OP AFHANKELIJKE TRANSCRIPTIES | | Henricus van den Berg (9 jaar), vanuit Roepaan, overleden 18-09-1783 | BEVESTIGD OP TRANSCRIPTIES | | Henricus 1783 is Jan Hendrik gedoopt 1776 | KANDIDAAT-HYPOTHESE | | Hermina Derrickx (doop 1786) dochter Jacobus × Eultje | BEVESTIGD OP DOOPINDEX; andere generatie | | Gerardus van de Loo × Anna Maria van den Berg getrouwd 28-11-1797 | BEWEZEN OP ORIGINEEL REGISTERBEELD | | Bruid 1797 is de dochter van Elbert × Catharina Reijntjes uit de doop 1778 | STERK-WAARSCHIJNLIJK; extra getuigensteun 1799 | | Oud catalogusitem Ottersum 1782 staat in kerkbestuur-rubriek | BEVESTIGD ALS ARCHIEFBESCHRIJVING; INHOUD ONBEKEND | | Kleefs kaartblad 30, specifiek veld 30/72, gevonden | NOG TE CONTROLEREN | | Henrich Dircks → Peter via koop/erf/huwelijk, en Hermina als familielid/eerste echtgenote | KANDIDAAT-HYPOTHESE; GEEN BEWIJSAKTE | | Hermina als moeder van de acht Kesselse kinderen 1722–1738 | UITGESLOTEN: voor deze dopen is Anna Wolters de moeder |

Eindconclusie: Het kerkmeesterschap van Welbert op 17 augustus 1782 is een nieuw en specifiek archivalisch anker. De overlap tussen vastgoed, kerkelijk beheer en familienaam kan in de rekeningen en stichtingstitels een brug naar Hermina opleveren, maar een dergelijke brug is nog niet gevonden. De identificatie van Hermina's ouders, broers/zusters en eventuele huwelijk met Peter blijft open. Geen genealogische relaties ingevoerd en niets bestaands overschreven.