Onderzoeksnotitie · 11 november 2026

Nieuw controlepad kerkelijke goederen van Gennep en Ottersum

Onderzoeksdatum: 11 november 2026 Regio: Ottersum, Gennep, Kleef/Duisburg Status: zelfstandig aanvullend verslag. Eerdere dossiers, bronfoto’s, onbewezen hypotheses en negatieve resultaten blijven intact. Niets gewijzigd in de permanente onderzoeksarchief, familieboek, kwartierstaat of website.

1. Uitkomst in één oogopslag

De meest concrete aanvullende archiefingang van deze ronde is inventarisnummer 25 van het archief van de Sint-Martinusparochie in Gennep: een gelijktijdig afschrift uit 1862 van een overeenkomst tussen de kerkbesturen van Gennep en Ottersum over de verdeling van te dragen lasten die voortkomen uit de ontdekking van niet eerder aan de Domeinen opgegeven goederen van kerkelijke oorsprong. De titel is rechtstreeks gecontroleerd in de door Th.H.P.M. Janssen opgestelde inventaris (1983), gedrukte p. 15 / PDF-pagina 17 (1-index).

Dit is een BEWEZEN ARCHIEFINGANG / NOG NIET INGEZIENE AKTE. De inventaristitel noemt niet Hermina, Hermen, Peter van den Bergh, Henrich Dircks of De Roepaan. De akte uit 1862 kan dus niet als bewijs van een familierelatie of van dezelfde kerkelijke post worden opgevoerd. Het document is ruim anderhalve eeuw jonger dan de oudste Roepaan-vermeldingen; de eerste prioriteit blijft bij de originele achttiende-eeuwse stukken.

Controleerbare bron: https://www.gennep.nl/sites/default/files/2021-10/Inventaris%20Archieven%20Parochie%20St.Martinus%20Gennep%201685-1955.pdf — p. 15, inv. 25.

2. Waarom dit toch een afzonderlijke controlemogelijkheid biedt

De oudere Ottersumse rentepost nr. 7 bevat volgens de reeds bewaarde bronfoto Hermen Derriks, Hermina Derriks en later Elbertus van den Bergh uit De Roepaan en Johannes Aengenend; bij de post staat 4 gulden. Een financiële naamvermelding kan door opeenvolgende verplichtingen op een perceel worden verklaard, zonder dat betrokkenen familie van elkaar waren. De titel van de overeenkomst uit 1862 maakt het mogelijk om een latere juridisch-administratieve herwaardering van oude kerkelijke lasten te onderzoeken.

Gerichte test:

1. Beschrijft inv. 25 afzonderlijke oude goederen, lasten, percelen, fundaties, renten of verwijst het naar een eigendomsregister of bijlage?
2. Komt daarin Roepaan / Ropan / Rupan, Ottersum, Dercks / Derriks / Dirx, Van den Bergh / Van den Berg, of een rente van vier gulden voor?
3. Zijn de in 1862 verdeelde lasten terug te voeren op vroegere kerkelijke fundaties of uitsluitend op een negentiende-eeuws domeinconflict?
4. Als een overeenkomst bestaat met post 7: benoemt zij de belaste onroerende zaak en de rechtstitel? De vraag naar bloedverwantschap blijft vervolgens afzonderlijk.

Uitkomst nu: geen concrete concordantie; het origineel van inv. 25 is niet gelezen.

3. Officieel onderscheid tussen twee parochiearchieven

De gemeente Gennep vermeldt expliciet:

• Parochie St. Martinus Gennep: archief via Gemeentearchief Venlo, serie OV13/28, inventaris 1685–1955. Hier hoort inv. 25 uit 1862 bij.
• Parochie H. Johannes de Doper Ottersum: archief deels bij Gemeentearchief Venlo, met collectie 116, pastoor Th.W.J. Driessen (1944–1976).

Deze broncomplexen zijn niet uitwisselbaar. De oude Ottersumse jaargetijdenlijsten 1782/1796, vicariebrieven 1694/1734 en renteposten 4/7 moeten in de juiste eigen parochiecontext worden gezocht; inv. 25 te Gennep is een secundaire dwarstoets.

Officieel overzicht: https://www.gennep.nl/collecties — kopje Parochiearchieven en kerkelijke bronnen.

4. Nieuwe bronkritische uitkomst: de munteenheid van post 7 staat nog niet vast

Een historische archiefpresentatie over Ottersum (2013), dia 17 / PDF-pagina 17 (1-index), citeert een oude kerkrekening uit 1694. Daaruit blijkt dat inkomsten en uitgaven destijds zowel in Kleefs geld als in Hollands geld werden geboekt; de presentatie laat tevens een expliciete omrekening zien.

Daarom: bij het bedrag 4 gulden op de later gefotografeerde rentepost 7 mag niet zonder de rubriekskop en gehele boekhoudkundige context worden aangenomen dat dit steeds vier Hollandse guldens, vier Kleefse guldens of een onveranderde moderne waarde betreft. Dit is een NOG TE CONTROLEREN BRONMETADATA-PUNT, geen weerlegging van de historische vermelding.

Controleerbare bron: https://www.ottersum.info/wp-content/uploads/2016/09/Presentatie-kerkarchief-2013-1.pdf — dia 17 (over Kleefs/Hollands geld).

5. Tweede exacte cataloguscontrole: inv. 70 en OCR-correctie

Dezelfde Sint-Martinus-inventaris heeft onder inv. 70 een akte van aankoop van de ‘Doodsche Weide’ in Ottersum, voorheen van M. Koenen, echtgenoot van A. Ebben, met retroacta uit 1827, 1828 en 1840. Dit is rechtstreeks op de gescande oorspronkelijke inventaris, gedrukte p. 18 / PDF-pagina 20 (1-index) gecontroleerd. Automatisch geëxtraheerde tekst kan ‘1828’ verkeerd weergeven als ‘1628’. De beeldpagina is leidend.

Deze vermelding is geen oudere zeventiende-eeuwse akte en is niet gekoppeld aan de Roepaan. Zij laat slechts zien dat Gennepse kerkelijke eigendomsdossiers ook objecten in Ottersum en eerdere stukken kunnen bevatten. Geen persoonskoppeling met de bekende Koenen-/Ebben- of Hermina-kring maken zonder originele akten.

Bron: dezelfde PDF, gedrukte p. 18, inv. 70.

6. Hoofdbronnen die daadwerkelijk de Hermina-vraag kunnen beslissen (ongewijzigd)

| Prioriteit | Primair doelstuk | Gezochte ontbrekende informatie | | 1 | P.A.O. Ottersum, jaargetijden 1782 en 1796 + oorspronkelijke stichtingstitel bij post 7 | Is Hermina een oorspronkelijke fundator, familiepersoon, eerdere lastdrager of alleen een historische naam? Zijn woorden als dochter, zuster, uxor, vidua, erfgenamen werkelijk aanwezig? | | 2 | Landesarchiv NRW, AA 0064/784–785, hypotheekboek Ottersum huis 78, f. 152–153, origineel plus bijakten | Rechtstitel, datum, koper/verkoper, erfenis of andere overdracht Henrich Dircks → modo Peter van den Bergh | | 3 | P.A.O., oude kerkrekening/ vicarie 1694 (Derick Peters aan De Roepaan) en garantiebrief 1734 (Hermen Derickx) | Originale persoons- en plaatsformules, mogelijke expliciete filiaties | | 4 | HCL Schepenbank Ottersum 01.062/1, 17-08-1722, Derk Dercks, weduwnaar Maria Dennissen × Jennicken Heilen | Voorkinderen, verwantschappen, huwelijksgoederen, onderpand, eventuele Hermina | | 5 | Historisch Kleefs kadaster Ottersum 1734: kaartblad 30, origineel eigenaars-/perceelregister, gedrukte uitgave 1988 p. 172 | Volledige eigenarencluster ‘Der Ropan Hendrieck Dircks’ en eventuele identificatie van huis/tuin, Feld 30 nr. 72 | | 6 | Gennep St. Martinus OV13/28, inv. 25 (1862) | Afschrift met eventueel lijst van voormalige kerkelijke lasten; uitsluitend ter aanvullende controle |

Valkuilen: huisnr. 78 in het hypotheekboek ≠ zonder bewijs kadastraal perceelnummer 72; Hermen ≠ automatisch Henrich; gezamenlijk op rentevermelding ≠ bewezen familieband; de jaren 1796–1803 op de rekening bewijzen niet dat Hermina toen nog leefde.

7. Exacte archiefvragen — concept, niet verstuurd

Gemeentearchief Venlo, St. Martinus Gennep OV13/28:

In de inventaris van Th.H.P.M. Janssen (1983), gedrukte p. 15, staat onder inv. 25 een gelijktijdig afschrift uit 1862 van een overeenkomst tussen de kerkfabrieken van Gennep en Ottersum over oude kerkelijke goederen en lasten. Wat is de huidige aanvraagcode en bestaat er een gratis digitale afbeelding of nadere bijlagen-/objectenlijst? Ik zoek eventueel oude Ottersumse rente-/fundatieverplichtingen, mogelijk bij De Roepaan. Graag uitsluitend vindplaatsinformatie; vóór enig betaald onderzoek eerst de kosten.

Gemeentearchief Venlo / parochie Ottersum, collectie 116 en huidig parochiearchief:

Waar berusten de oorspronkelijke oude Ottersumse jaargetijdenlijsten van 1782 en 1796 en de stichtingsakten achter posten 4 en 7, waaronder de vermelding van ‘Hermen Derriks’ en ‘Hermina Derriks’ (4 gulden)? Is een plaatsingslijst of kosteloos beeld beschikbaar? Ik zoek specifiek de oorspronkelijke stichtingstitel en de percelen/lastdragers, niet alleen de latere betaalregels. Zijn ook de vicariebrieven van 1694 en 1734 nog raadpleegbaar?

Landesarchiv NRW, AA 0064/784–785:

Welcher aktuelle Bestellhinweis und welche Scans betreffen die Grund- und Hypothekenbucheintragung Ottersum, Haus Nr. 78, Fol. 152–153, mit ‘Der Rupan Henrich Dircks’ und ‘modo Peter van den Bergh’, insbesondere den vollständigen Erwerbstitel und eventuelle Belegakten? Bitte zunächst nur kostenlose Findmittelinformationen; vor kostenpflichtiger Recherche um Kostenauskunft.

8. Eindstatus en ADD-ONLY-besluit

• BEWEZEN ALS GEÏNVENTARISEERD STUK: Gennep St. Martinus, inv. 25 (1862), overeenkomst kerkelijke eigendomslasten tussen Gennep en Ottersum.
• BEWEZEN ALS ARCHIEFSPLITSING: Gennep St.-Martinus / Ottersum parochiecollectie zijn onderscheiden archiefvormers; bronroute via Gemeentearchief Venlo bevestigd.
• BRONCORRECTIE: St.-Martinus inv. 70 heeft retroacta 1827, 1828 en 1840, niet 1628; geen bewijs uit 17e eeuw.
• NOG TE CONTROLEREN: het muntstelsel van de afzonderlijke rekeningpost nr. 7, overeenkomst met een perceel, en eventuele tekst van het afschrift uit 1862.
• KANDIDAAT-HYPOTHESE: Hermina als kind van Derick Peters, zuster van Hermen/Jasper/Henrich of eerdere echtgenote van Peter.
• UITGESLOTEN als moeder van de acht bekende Kesselse kinderen van Peter uit 1722–1738; Anna Wolters is volgens de doopbronnen hun moeder.
• GEEN nieuwe oorspronkelijke akte met Hermina's ouders of huwelijk gelezen. Geen nieuwe familieleden als bewezen ingevoerd.

Controleerbaarheid: schriftelijke archiefvragen zijn uitsluitend concepten. Geen externe verzending, reservering, betaling, publicatie of wijziging van bestaande bestanden.