Onderzoeksnotitie · 10 november 2026

Hermina Dercks: kaartbladen 29/30 en broncorrectie

Onderzoeksdatum: 10 november 2026 Onderzoek: Ottersum/De Roepaan; Kleefs kadaster 1731–1732; hypotheekboek 1730–1791

1. Resultaat

Het bestaande familiefotoarchief bevat één rechtstreeks aanwijsbare afbeelding van het Kleefse kaartblad 29, met handgeschreven 29 rechtsboven. Die foto is bewaard als historische galerij 250 (FVB-0342, beeldbestand gallery_250.jpg) en als kleinere reproductie kadaster_kl.jpg (FVB-0031). Deze zijn twee versies van hetzelfde kaartblad, niet onafhankelijke historische bronnen.

Een andere galerijafbeelding, 251 (FVB-0261), was door het familiealbum als kadasterkaart 1730 (3) betiteld. Op de daadwerkelijke foto staat echter Commune d'Ottersum, Section B. De kaart volgt daarmee het latere, met een sectieletter werkende kadastrale systeem en is geen bewezen origineel Kleefs kaartblad 30 uit 1731–1732. Het precieze vervaardigingsjaar van deze kaart is niet vastgesteld; geen 1730-datum aannemen uit het albumetiket.

2. Crosswalk van bronnen

| Bron | Letterlijke/voldoende zichtbare informatie | Status | | Familiegalerij 250, gallery_250.jpg, FVB-0342 | Boven op het kaartblad staat 29; oude kadastrale kaart met percelen en gebruik | BEVESTIGD, historische foto | | kadaster_kl.jpg, FVB-0031 | Kleine versie van hetzelfde blad 29, ouder webbijschrift Kadasterkaart Ottersum 1730 met links het perceel van De Roepaen | DUBBELE REPRODUCTIE; specifieke locatieaanduiding is bijschrift, geen zelfstandig gelezen kaartwoord | | Familiegalerij 249, gallery_249.jpg | Afzonderlijke gekleurde historische perceelkaart; alleen bladnummer/topografie met grote voorzichtigheid lezen | AANWEZIG; niet als map 30 geïdentificeerd | | Familiegalerij 251, gallery_251.jpg, FVB-0261 | Commune d'Ottersum, Section B | BRONCORRECTIE: albumdatering 1730 (3) is niet als historische datering bruikbaar | | Foto FVB-0188, galerij 197, gedrukte p.172 | Der Ropan Hendrieck Dircks; akkerland en Haus und Garten; vermoedelijke Feld 29/25 en 30/72 | BEVESTIGD op foto van latere gedrukte tabel; veldnummers/cijfers nog bronexact verifiëren | | Ottersum hypotheekboek, huis 78, fol. 152, galerij 212 | Der Rupan Henrich Dircks → modo Peter van den Bergh; oppervlakte lijkt 2 M. 289 Ruthen | BEVESTIGD op historisch handschriftfragment, exacte diplomatische lezing nog te controleren | | Ottersum hypotheekboek, fol. 153, galerij 213/214 | Titulus met mogelijke koopterm angekaufft | NOG TE CONTROLEREN; geen gedateerde koopakte, geen verkoper, geen Hermina genoemd |

Belangrijk ontbrekend stuk: origineel kaartblad/Feld 30 dat bij de voorlopig gelezen gedrukte veldboekregel 30/72 Haus und Garten hoort. Van de drie gereconstrueerde ‘1730’-galerijbeelden is 251 geen bewijs voor dit blad. Ook is de kaartpositie van Feld 29/25 nog niet uniek visueel vastgesteld.

3. Oude oppervlaktematen

Jan van Eck, Tweemaal in kaart gebracht, Driepas jrg. 19 (2002), nr. 1, beschrijft voor het Kleefs kadaster per kaart afzonderlijke, telkens opnieuw bij 1 beginnende perceelnummers. De auteur noemt een Hollandse morgen = 600 vierkante roeden = circa 8520 m². Bij een in dezelfde tekst vermelde ideale oppervlakte van 3,547 mm² gaat het om de weergave van een roede op de kaart bij schaal 1:2141,5, niet om de werkelijke oppervlakte in vierkante meters.

Een artikel over Zelder in Natuurhistorisch Maandblad 88 (1999) noemt op zijn beurt 8867,2 m² per morgen. Dat wijkt af van het door Van Eck voor de Hollandse maat genoemde getal. Daarom blijft de exacte metrische omrekening een BRONCONFLICT/MATENCONTROLE, niet stilzwijgend een vaste moderne oppervlakte.

De eerdere werklezing 2 morgen 249 roeden + 40 roeden = 2 morgen 289 roeden betreft een voorlopige overeenkomst van historische opmetingen, geen bewijs van onafhankelijke hermeting, 18e-eeuwse eigendomsoverdracht of verwantschap. Leg alle getallen uit bronbladen eerst exact vast en controleer tabelkolommen op de complete p.172.

4. Identiteit Hermina, en toetsbare chronologie

5. Gerichte vervolgopdrachten voor archiefraadpleging

  1. Gemeentearchief Gennep / erfgoedportaal: zoek een hoge-resolutie scan van het Kleefse kaartblad 30 en van blad 29 met zichtbare perceelnummering; controleer de historische versus actuele inventarisconcordantie en verwijs naar Der Ropan Hendrieck Dircks, veld 29/25 en veld 30/72.
  2. Landesarchiv NRW, Abt. Rheinland, AA 0647 (Kleve, Kataster): vind het bijbehorende oorspronkelijke Register/Feldbuch voor Ottersum, inclusief eigenaar/grondgebruiker, percelen en volledige oppervlaktes; maak onderscheid tussen het historische kaartgroepenummer 54 Gen en een moderne bestelsignatuur.
  3. Landesarchiv NRW, AA 0064/784–785: lees huis 78, fol. 152–153 en de onderliggende Titulus Possessionis, koopbrief, erf- of transportakte; de letterlijke persoonsformule is beslissend.
  4. Parochiearchief Ottersum en Driessen-collectie: achterhaal de oorspronkelijke kerkelijke stichtingstitel van post 7 (Hermen/Hermina) en post 4 (Jasper/Mechel); herlees de originele vicariebrieven van 1694 en 1734.
  5. HCL Schepenbank Ottersum 01.062/1–3: originele huwelijkse voorwaarden (1722) en grondakten (1741) met eventuele identificatie van Derck/Dircks-, Dennissen- en Heijlen-personen; zonder akte geen samenvoeging.

6. Controleerbare bronnen

Stand: meer concrete bronidentificatie, een foutief 1730-fotolabel gecorrigeerd, kaartblad 29 als origineelbeeld onderscheiden van blad 30; geen nieuwe bewezen familieleden van Hermina en geen originele akte van de eigendomsoverdracht gevonden. Geen archiefverzoek, geen betaling, geen wijziging in onderzoeksarchief, kwartierstaat of website.