Onderzoeksnotitie · 9 november 2026

Hermina Dercks Geboorte Hermina 1786 en Maas Bronconflict

Datum: 9 november 2026 Werkregel: ADD-ONLY — dit document is een afzonderlijke onderzoeksnotitie; geen oudere dossiers, foto’s, hypothesen of negatieve resultaten vervangen.

Onderzoeksvraag

Kunnen de overlijdensinschrijvingen van de familie Maes in Ottersum in 1783, het daaropvolgende Dercks–Claessen-gezin en het latere Van-Baal-spoor een verwantschap met de oudere Hermina Derriks van De Roepaan bewijzen?

1. Bronconflict Gertrudis/Gerretje Maas, 1783

In de gepubliceerde Ottersumse overlijdensafschriften worden onderscheiden:

22 februari 1783, O1783-004a/b: Gerretje Maas, circa 66 jaar.
13 augustus 1783, O1783-027a/b: Gertrudis Maas, circa 36 jaar.
16 augustus 1783, O1783-029a: Gerretje Maas, circa 36 jaar.
13 augustus, O1783-029b, en 17 augustus, O1783-029c: afwijkende datering en als dubbel aangeduide inschrijving van Gerretje Maas, circa 36 jaar.

De augustusvermeldingen kunnen meerdere vrouwen betreffen, maar ook duplicaten of varianten van dezelfde registratie zijn mogelijk. Ze mogen niet automatisch als drie verschillende overledenen worden geteld. Een partner wordt niet genoemd in deze samengevatte regels.

Bron: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/overlijdens/1780-1784.html

2. Afzonderlijk Dercks–Maes–Claessen-onderzoek

17 augustus 1781, Ottersum D1781-037a/b: Petronella, ouders Hendrick Derrickx × Gertruij/Gertrudis Maes; getuigen Hendrick Metselaers en Anna Maes.
22 februari 1784, H1784-003a/b: huwelijk Hendrick Derrickx, viduus (weduwnaar), × Elisabeth Claessen. De origineel gefotografeerde Ottersumse huwelijksbladzijde 3 is bekeken; de tweede afschriftvorm noemt Jan Derrickx en Eultje Claessen als getuigen.
3 augustus 1785, Ottersum D1785-022a/b: Gerretje/Gerharda, ouders Henricus Derrickx × Elisabeth Claessen; getuigen Maas Peeters en Sibilla Claessen.

Deze gegevens maken een opeenvolging van een eerste en tweede huwelijk van Hendrick sterk waarschijnlijk, maar de 1784-huwelijksakte noemt de overleden eerste echtgenote niet. Gertruij uit 1781 mag dus nog niet zonder meer worden gelijkgesteld aan een van de in augustus 1783 overleden vrouwen.

Bronnen:

3. Eultje Claessen en een jongere Hermina

17 juli 1786, Ottersum D1786-019a/b: Hermina Derrickx, ouders Jacobus Derrickx × Eultje Claessen, getuigen Reijnder Gulen en Elisabeth Derrickx.

De overeenkomst Eultje Claessen (huwelijksgetuige in 1784 en moeder in 1786) is een toetsbare identiteitskandidaat. De gedeelde familienaam Derrickx bij Hendrick, Jan, Jacobus en Elisabeth vormt een mogelijk sociaal netwerk, maar de bronnen noemen geen onderlinge verwantschapsgraad. De in 1786 gedoopte Hermina is niet de veel oudere Hermina van De Roepaan.

Bron: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/dopen/1785-1789.html

4. Bijnaam Reinerus van Ball

22 december 1793, Ottersum O1793-010a/b: Reinerus/Reijnder van Ball, ongeveer 57 jaar, overleden nabij de pastorie na de zondagse mis. De uitgebreide a-tekst noemt hem vulgo de hals doctor. Dit is een bruikbare bijnaam voor persoonsidentificatie, geen bewijs voor een officiële medische beroepskwalificatie.

Een geboorte omstreeks 1736 maakt identiteit met Henricus van Baal, die in 1750 een kind liet dopen, chronologisch weinig aannemelijk. Houd de oudere en jongere Van-Baal-gezinnen gescheiden totdat de originele akten anders aantonen.

Bron: https://www.genbronnen.nl/bronnen/limburg/ottersum/overlijdens/1790-1794.html

5. Afgrenzing ten opzichte van het hoofdonderzoek

De volgende resultaten waren eerder bekend en worden niet als nieuwe ontdekkingen geteld:

Rekeningpost 7 met Hermen en Hermina Derriks, Elbertus van den Bergh uit De Roepaan en Johannes Aengenent; vier gulden, latere betalingen 1796–1803; geen afstammingswoord.
Huis 78, fol. 152–153, Der Rupan Henrich Dircks gevolgd door modo Peter van den Bergh. Titulus mogelijk angekaufft, maar geen gedateerde koopakte of familieverband.
De afzonderlijke eigendom huis 193 met koopbriefverwijzing uit 1752.
De 1783-fundatie van Anna Catharina Reijntjes die illustreert dat jaarlijkse verplichtingen ook op toekomstige bezitters kunnen rusten.

De nieuwe registraties over 1781–1793 betreffen regionale zijtakken. Ze hebben nog geen expliciete relatie met de oudere Hermina uit de rekeningpost.

6. Gerichte volgende brontoetsen

Originele Ottersumse overlijdensbladen van 13–17 augustus 1783 om O1783-027 en O1783-029 te vergelijken, vooral personenidentificatie en dubbele dateringen.
Zoek het huwelijk Hendrick Derrickx × Gertruij Maes vóór augustus 1781 en eventuele boedel-/voogdijregeling rond 1783, met de dochter Petronella uit 1781.
Controleer Eultje Claessen en Jan Derrickx in de 1784-huwelijksgetuigen en vergelijk met Jacobus Derrickx × Eultje Claessen in 1786; geen siblings zonder akte.
Zoek naar Reinerus van Ball, bijgenaamd ‘de hals doctor’ in eigendoms-/rechtsstukken en overlijden; niet fuseren met Henricus van Baal.
Hoofdprioriteit Hermina: oorspronkelijke stichtings- en rentebrief achter rekeningpost 7, P.A.O. jaargetijdenlijsten 1782/1796, vicariebrief 1734, en de koop-/erftitel van De Roepaan huis 78 uit het Ottersumse hypotheekregister, mogelijk Landesarchiv NRW AA0064/784–785.

Bewijsstatus

BEVESTIGD OP TRANSCRIPTIENIVEAU: genoemde dopen, huwelijk, overlijdens en bijnaam.
RECHTSTREEKS OP GEFOTOGRAFEERD HANDSCHRIFT: huwelijk H1784-003a met woord viduus.
STERK-WAARSCHIJNLIJK: samenhang Hendrick Derrickx in 1781, 1784 en 1785.
KANDIDAAT-HYPOTHESE: Gertruij uit 1781 = een van de overledenen in augustus 1783; Eultje 1784 = Eultje 1786; familieband tussen genoemde Derrickx-personen.
NOG TE CONTROLEREN: Hermina's ouders, broers/zussen, eventuele partner, overlijden, eigen erfrechten en de rechtsgrond van de overgang De Roepaan.
UITGESLOTEN als moeder van Peters Kesselse kinderen 1722–1738: Hermina Dercks. Hun moeder is Anna Wolters.