Onderzoeksnotitie · 10 november 2026

Vervolgronde: persoonscheiding Cuijk–Klein-Linden, 1686–1733

Onderzoeksdatum: 10 november 2026 Plaatsen: Cuijk, Katwijk, Klein-Linden, Beers, Gassel; als vergelijking Ottersum/De Roepaan

1. Centrale vraag en werkwijze

Was de oude Hermina Dercks/Derriks uit de overlevering van De Roepaan dezelfde persoon als een rond 1696 in Cuijk gedoopte Hermanna/Hermina Dercx, of helpt deze onafhankelijke persoonskring juist gelijknamige mensen uitsluiten? De langlopende hoofdvragen — eventuele filiatie met Derick Peters (Ottersum 1694), verwantschap met Hermen/Hendrick/Jasper Dercks, of huwelijk vóór 1722 met Peter van den Bergh — blijven afzonderlijk onbewezen.

In deze ronde is een door Jan W.M. Lange gepubliceerde gedetailleerde bronnenuitwerking (PDF, doorlopende tekst van Cijnslijst 1613 inclusief geslachtsreconstructie en regesten) visueel gecontroleerd, met name gedrukte pp. 110, 116–118. Er zijn geen door de archiefhouders vervaardigde originele scans van de onderliggende schepen-, voogdij-, trouw- of doopakten gelezen. Een BHIC-forumbijdrage van dezelfde onderzoeker noemt aanvullend ORA Gassel 493 (1733); deze bijdrage is geen onafhankelijke bevestiging van zijn oorspronkelijke notities.

2. Gedocumenteerde tweede, geografisch afzonderlijke Derx-familie

Onderzoeker Lange reconstrueert het huwelijk van Dirck/Theodorus Hermens (herkomst Katwijk aan de Maas) met Petronella/Peterke/Peerke Hendriks Broeren (Klein-Linden), volgens zijn uittreksel NG-ondertrouw Cuijk 9 november 1686 en RK-huwelijk Cuijk 24 november 1686.

Langes kinderreeks omvat:

| Inschrijving/personen | Bronverwijzing volgens Lange | Opmerking | | Hermanna Dercx, doop 2 september 1687 | Cuijk RK doop | Later verbonden aan Nelis Willems, in latere erfdeling Hermke genoemd; identiteitsconcordantie te toetsen | | Antonius Dercx, doop 30 december 1691 | Cuijk RK doop | In erfdeling Antoon Derx | | Hendricus Dercx, doop 1 januari 1694 | Cuijk RK doop | In erfdeling Hendrik Derx | | Hermanna Dercx, doop 6 mei 1696 | Cuijk RK doop | Later Hermina Derx, gehuwd Gerit Marcelissen | | Aleijdis Dercx, doop 23 december 1699 | Cuijk RK doop | In erfdeling niet meteen eenduidig apart geïdentificeerd | | Anna Dercx, doop 13 april 1702 | Cuijk RK doop | Mogelijk Anneke Derx in erfdeling; bevestigen | | Albert/Aelbert Dercx | ORA vermeldingen | Doopdatum in deze uitwerking niet vastgesteld | | Maria Dercx | Erfdossier; vóór jan. 1727 overleden | Gehuwd Cornelis Teunissen; vier minderjarige kinderen vertegenwoordigd |

Tellen vereist broncontrole: Lange citeert in het voogdijdossier van 1708 "zeven onmondige kinderen", terwijl zijn uitgewerkte naamreeks acht personen lijkt te omvatten. Het is niet aangetoond welke vermeldingen exact meetellen, of één kind niet meer in leven was, of er een transcriptie-/naamduplificatie is. Deze discrepantie blijft BRONCONFLICT/NOG TE CONTROLEREN en mag niet met een fictieve geboorte/overlijden worden opgelost.

3. Doorslaggevende persoonscheiding in een erfdelingsregest (NIET de originele akte)

22 november 1727, Ambtman Cuijk, voor notaris Rutger de Haen: de gepubliceerde beschrijving noemt op dezelfde regel:

Daarnaast Antoon, Hendrik en Albert Derx, Anneke Derx, en de vier minderjarige kinderen van wijlen Maria Derx × Cornelis Teunissen. Allen treden op in plaats van moeder Peerke Hendriks Broeren in de verdeling van bezittingen van Hendrik Broeren × Eerke Cruijsen (voorgaande generatie).

11 augustus 1728, ORA Cuijk inv.nr. 431: een verdere erfdelingsvermelding noemt Gerrit Marcelissen × Hermina Dirx en Hermke Dirx, met dezelfde nevenkring. Deze berichten ondersteunen twee onderscheiden vrouwen in dezelfde generatie met verwante naamvormen. Het kan helpen dubbeltellingen bij het zoeken naar de oude Roepaanse Hermina te voorkomen.

11 en 26 mei 1726: volgens de familie-uitwerking het gereformeerd respectievelijk RK huwelijk in de omgeving Cuijk / Linden van Gerit Marcelissen × Hermina Dercx. De originele trouwregel en de precieze bronnamen zijn nog niet onafhankelijk gelezen.

4. Brongegeven uit 1707: een interne verwisseling van overleden echtelieden

De 1707-beschrijving van voogden heeft in de gepubliceerde tekst een verwarrende aanduiding waarin Dirck Hermens, Peter Peters Broeren, Peerke Hendriks Broeren en Derriske/Theodora Hermens worden verwisseld. De auteur signaleert dit zelf en reconstrueert de personen met de Cuijkse begraafregisters:

Deze vier gegevens staan in Langes uittreksel van de begraafreeks, niet in onafhankelijk geopende oorspronkelijke registers. Zijn eigen lopende biografie noemt tegelijk "Derck Hermens, overl. april 1707", hetgeen met die reconstructie conflicteert; zeer waarschijnlijk is daar Peter Broeren bedoeld, maar dit mag zonder originele akte niet als bewezen correctie in persoonskaarten worden aangebracht.

De voogdijvermelding 19 mei 1707, ORA Land van Cuijk inv.nr. 257 (1708) en ORA inv.nr. 411, 18 februari 1708 moeten met de originele minuten worden vergeleken. De 1708 akte betreft een verkoop/zekerheid in Katwijk bij de Maas, geen bewering over De Roepaan.

5. Nadere latere notariële aanwijzing (zelfde onderzoeker, geen tweede onafhankelijke bron)

In het BHIC-onderzoeksforum vermeldt Jan Lange ORA Gassel inv.nr. 493, 25 september 1733: Gerrit Celissen en Hermina Derx behoren tot de in een verkoopakte genoemde echtparen. Deze naam kan naar Gerrit Marcelissen verwijzen, maar exact dezelfde persoon is pas na toetsing van oorspronkelijke akten bewezen. Context: een ander erfgenamencomplex rond Marcelis Wolters × Sibilla Denen; niet automatisch het vadergezin van Hermina of een Ottersumse verbinding.

6. Juridische weging voor de Roepaan-vraag

| Stelling | Status 10-11-2026 | | Cuijkse Hermina Derx en Hermke Derx zijn afzonderlijk genoemd met verschillende echtgenoten in hetzelfde 1727-regest | STERK BRONVERWIJZEND; originele akte ontbreekt | | Hermina, vrouw van Gerit Marcelissen in 1727, is de in 1696 gedoopte dochter van Dirck Hermens × Peerke Broeren | STERK-WAARSCHIJNLIJK IN RECONSTRUCTIE; originele keten nog te toetsen | | De Cuijkse Hermina is Hermina Derriks van De Roepaan | NIET AANGETOOND; verschillende families, patrionymica en regio's; niet samenvoegen | | Dirck Hermens (Cuijk) is Derick Peters (Ottersum 1694) | NIET AANGETOOND; verschillende patroniemen en locaties | | Hermina Derriks van De Roepaan is dochter van Derick Peters of zus van Hermen, Henrich, Jasper | KANDIDAAT-HYPOTHESE, niet verbeterd door Cuijkse zaak | | Peter van den Bergh was vóór Anna Wolters getrouwd met Hermina | KANDIDAAT-HYPOTHESE, geen trouw- of ontbindingsakte | | Hermina was moeder van acht Kesselse dopen Peter × Anna Wolters 1722–1738 | UITGESLOTEN voor deze kinderen | | Historische eigenaarsregel huis 78 Henrich Dircks → modo Peter van den Bergh | REEDS BEVESTIGD OP HISTORISCHE FOTOBRON; geen nieuwe transactie |

Het feit dat de Cuijkse Hermina in 1726 met Gerit trouwde maakt haar geen plausibele kandidaat voor een uitsluitend vóór 1722 geplaatst eerder huwelijk met Peter, tenzij men aanvullende onbewezen gebeurtenissen veronderstelt. Dit is een chronologische negatieve aanwijzing, geen met primaire akte bewezen absolute uitsluiting van alle hypothetische scenario's.

7. Gerichte vervolgstappen

Voor persoonscheiding Cuijk:

  1. Zoek originele RK doopboeken Cuijk 2-09-1687 en 6-05-1696, RK trouwboek Linden 26-05-1726, NG trouwboek Cuijk 11-05-1726. Noteer exact partner- en oudervelden.
  2. Controleer Ambtman Cuijk 22-11-1727, goedkeuring 9-12-1727, ORA Cuijk 431 dd. 11-08-1728, plus voogdijstukken 19-05-1707; ORA 257 (1708); ORA 411 (18-02-1708). Vergelijk de twee Hermanna's, zeven/onzekere acht kinderen en de verwisselde overlijdensteksten.
  3. Controleer ORA Gassel 493, 25-09-1733 op naam Gerrit Celissen/Marcelissen × Hermina Derx en eventuele herkomst; niet verwarren met direct bewijs voor Ottersum.

Voor echte Hermina van De Roepaan (blijft hoogste prioriteit): 4. Parochiearchief Ottersum: oorspronkelijke stichtingstitel achter erfpacht-/rentepost 7, waarin Hermen/Hermina Derriks staan, en de jaargetijdenlijsten 1782/1796 (Driessen 1960 noot 36). 5. P.A.O. vicarie-garantiebrief 1734 (Hermen Derickx) en kerkelijke/vicarievermelding 1694 (Derick Peters aan De Roepaan), zoals Driessen beschrijft. 6. NRW AA 0064/784–785, huis 78, folio 152–153, inclusief titulus en transport-/koop-/erfbrieven; veldboek AA 0647, Feld 30/No.72. 7. HCL Schepenbank Ottersum 01.062/1, huwelijkse voorwaarden 17 augustus 1722 Derk Dercks (weduwnaar Maria Dennissen) × Jennicken Heilen; eventueel voorkinderen, borgen, boedelland en ouderrelaties.

8. Controleerbare bronnen, soort en herkomst

Resultaat: een regionaal aparte Hermina/Hermke-Derx-personenkring nader gelokaliseerd en een intern onjuist/tegenstrijdig 1707–1703 regest gesignaleerd. Geen bewezen nieuw familielid van Hermina van De Roepaan en geen nieuw primair huwelijks-/afstammingsbewijs voor haar. Alles ADD-ONLY.