Onderzoeksnotitie · 9 november 2026

Kerkelijke en rechterlijke archiefsporen

Datum: 9 november 2026 Onderzoeksvraag: Welke oorspronkelijke bronnen kunnen Hermina Dercks/Derriks uit de Roepaan-kring identificeren, haar eventuele verwantschap met Derick Peters, Hermen, Hendrick en Jasper bewijzen of ontkrachten, en haar verhouding tot Peter van den Bergh verklaren?

A. Nieuwe archivistische precisering: Ottersum, 1782, één kerkelijk stuk

De archiefgids De archieven in Limburg (Samsom, 1986; bijgewerkt tot 1 januari 1985), Rijksarchief, gedrukte p. 85, noemt 'Ottersum, 1782, 1 stuk. Plaatsingslijst.' De tekst staat onder de rubriek 'Pastoors en kerkbesturen', die al op gedrukte p. 80 begint.

Betekenis: Dit is een identificeerbare historische inventarisvermelding van kerkelijk archiefmateriaal, uit precies een van de jaren van de volgens Driessen gebruikte jaargetijdenlijsten. Het betreft in 1985 een bij het Rijksarchief beschreven object. Niet vastgesteld: documenttitel, inhoud, huidige signatuur, huidige bewaarplaats, digitalisering, identiteit met de jaargetijdenlijst van 1782 of een eventuele persoonsvermelding van Hermina. Het bezit van dit ene stuk zegt evenmin dat de tweede lijst van 1796 dezelfde route volgt.

Gerichte vervolgvraag: Vraag Historisch Centrum Limburg naar de huidige concordantie met de oude plaatsingslijst in de rubriek Pastoors en kerkbesturen, plaats Ottersum, datering 1782, 1 stuk, zoals beschreven in de gids van 1986 p. 85. Vraag vervolgens een inhoudsopgave of scan; vergelijk die met Driessens bronnoot 36. Controleer ook de herkomst en het karakter van het stuk.

B. Apart bewaren: het schepenbankarchief in Gennep

Dezelfde archiefgids, in het hoofdstuk Gemeente Gennep (gedrukte p. 114), noemt 'Schepenbank Ottersum, 1694–1801, 0,13 m. Inventaris.' Deze oudere gemeentegebonden archiefvermelding is een andere vermelding dan het Rijksarchiefstuk van 1782.

Betekenis: Een tweede institutionele bewaar-/inventarisroute voor oudere rechtshandelingen te Ottersum. Het is goed om de huidige gemeentelijke inventaris bij Erfgoed Maas en Niers te toetsen tegenover de elders geciteerde toegang 01.062 en een secundaire verwijzing naar huwelijkse voorwaarden van 17 augustus 1722. Niet vastgesteld: of het in 1985 in Gennep genoemde bestand, de moderne toegang 01.062 en precies die particuliere 1722-recordverwijzing één en dezelfde archiefeenheid betreffen. De originele 1722-akte is niet gelezen.

Gerichte vervolgvraag: Vraag Gemeentearchief Gennep voor het historische archief Schepenbank Ottersum 1694–1801, 0,13 m naar moderne inventarisnummers, eventuele overplaatsing, toegang 01.062-concordantie en specifieke stukken 1694, 1722 en 1741. Benoem expliciet dat een internetstamboom Derk Dercks, weduwnaar Maria Dennissen × Jennicken Heilen, huwelijkse voorwaarden 17-08-1722 vermeldt, maar dat het bestaan/de volledige inhoud van het bedoelde origineel nog niet onafhankelijk is aangetoond.

C. Oorspronkelijk kerkarchief: het voorbeeld uit 1694 is een ANDERE rekeningpost

De presentatie Het ontstaan van de parochie (Ottersum, 2013), beeld/pagina 17, geeft als voorbeeld uit een kerkrekening van 1694 een betaling aan de erfgenamen van pastoor Arnoldus Beels van één gulden Kleefs plus één gulden Hollands, samen twee gulden en negen stuivers Kleefs. Het voorbeeld betreft dus niet de door Driessen beschreven aankoop van drie malder rogge door Derick Aen die Roepan op 4 september 1694.

De presentatie bevestigt de overlevering van kerkrekeningen vanaf 1649 en bijbehorende stukken; beeld/pagina 23 noemt onder andere rekeningstukken van de smid Lambert Dinnessen. Ze bevestigt niet dat Derick Peters, Hermina, Hermen of Jasper op de getoonde 1694-afbeelding staan. De specifieke originele kerkrekeningpagina blijft een eigen open onderzoekstarget.

D. Bestaande Hermina-bronnen — geen nieuwe persoonsclaims

Bij Driessen, De Roepaan te Ottersum, Loo-Kroniek 14 (1960), pp. 4–5, 14 worden de volgende onafhankelijke doelstukken genoemd:

De twee bewaarde kerkelijke rekeningposten dienen gescheiden te blijven: post nr. 7, Hermen/Hermina en Elbertus/Johannes Aengenent, vier gulden; post nr. 4, Jasper Derriks en Meegel/Mechel Janssen en Johannes van den Berg, twee gulden. Oudere verwijzing naar post nr. 9 voor Jasper is gecorrigeerd in het ADD-ONLY-dossier van 9 november. De foto's leveren geen woorden als dochter, broer, echtgenote of erfenis als bewezen relatieformule.

E. Alternatieve kerkelijke bronroute, al eerder bekend in het hoofdproject

Ottersum behoorde vóór 1802 tot het oude aartsbisdom Keulen. Het Historisches Archiv des Erzbistums Köln heeft gedigitaliseerde Generalvikariatsprotokolle (GVP), waaronder GVP050 = 1721 en GVP051 = 1722. Deze serie registreerde ook dispensaties voor huwelijken en kerkelijke stichtingen. Dit spoor is al in het Van-den-Bergh-hoofdonderzoek MC123/R320 en verdere dossiers onderzocht/op een zoeklijst gezet; niet als een eerste ontdekking presenteren. Voor Hermina is de bron een mogelijk aanvullende route wanneer een huwelijk of dispensatie in de doelperiode valt; afwezigheid van een huwelijk in de GVP zou niet aantonen dat er geen huwelijk plaatsvond, want het is geen volledig parochiaal huwelijksregister. Geen Hermina-gerelateerde GVP-akte gelezen.

F. Nieuwe gedigitaliseerde gemeentelijke inventarisroute (laagste prioriteit)

Het huidige gemeentelijke erfgoedportaal toont onder GEMEENTE OTTERSUM voor 1937, deel I vóór de Franse tijd, inventarisnr. 8 een landmetingskaart van het eind van de achttiende eeuw voor een deel van IJsheuvel en de omgeving van de Niers. Het is een geïdentificeerd kaartinventarisstuk, maar ligt niet bronzeker op het Roepaan-perceel en noemt in de catalogus geen Dercks. Alleen benutten als de originele hypotheek-/kadasterbronnen aantonen dat dezelfde perceelszone relevant is.

G. Bewijsstatus op 9 november 2026

H. Dossierbestendigheid / negatieve resultaten

De digitale publieke ontsluiting liet bij deze controle geen leesbaar origineel van de kerkelijke jaarlijst 1782, de lijst 1796, de vicariegarantie 1734, de hele hypotheekboekbladzijde of de gestelde schepenbankakte 1722 zien. Daarom geen nieuwe familiepersonen of huwelijken toevoegen. Het Maasgouw-artikel van 1908, p. 96, blijft slechts bibliografisch gelokaliseerd; geen geverifieerde inhoudelijke Hermina-vermelding. Geen bestaande site, persoonskaart, kwartierstaat of onderzoeksarchief gewijzigd;

Bronnen / rechtstreekse locaties

  1. De archieven in Limburg (1986), Rijksarchief 'Pastoors en kerkbesturen' gedrukte p. 85, Gemeente Gennep gedrukte p. 114: https://www.dbnl.org/arch/hust004arch14_01/pag/hust004arch14_01.pdf
  2. Ottersum parochiearchief presentatie (2013), vooral PDF p. 5, 16–17, 22–23: https://www.ottersum.info/wp-content/uploads/2016/09/Presentatie-kerkarchief-2013-1.pdf
  3. Gemeente Gennep, digitale erfgoedzoekfunctie: https://erfgoedmaasenniers.gennep.nl/
  4. Gemeentelijke kaart (inventarisnr. 8, eind achttiende eeuw): https://erfgoedmaasenniers.gennep.nl/detail.php?id=4672413&index=7&nav_id=0-1
  5. Historisches Archiv des Erzbistums Köln, GVP: https://digitales-archiv.erzbistum-koeln.de/actaproweb/archive.xhtml?id=Best++++15919ab9-1d17-5f92-b11e-41242daa1d19
  6. Historische uitleg GVP: https://www.erzbistum-koeln.de/kultur_und_bildung/historisches-archiv/projekte/schaetze-aus-dem-archiv-1/diekoelner-generalvikariatsprotokolle/index.html
  7. Parochie Ottersum, historische DTB-publicaties (geen jaargetijden): https://www.ottersum.info/geschiedenis/genealogie/

Einde aanvullingsronde: geen persoonsfusies, geen verwijderd/overschreven bewijs.