Aanvulling Hermina Dercks: doopgetuigen en oudere erfakten
Onderzoeksdatum: 10 november 2026
1. Hoofdvraag en onwrikbare uitgangspunten
Is Hermina Dercks/Derriks verbonden met Derick Peters van De Roepaan (1694), Hermen Derickx (1734), Jasper Derriks en mogelijk Derk Dercks (huwelijksvoorwaarden 1722)? Een eerdere huwelijkspartner van Peter van den Bergh is niet aangetoond. De kinderen van Peter/Petrus van den Bergh en Anna Wolters uit Kessel bij Goch (Duitsland), gedoopt 1722–1738, zijn van Anna, niet van Hermina. De bronvermeldingen van 1694, 1722, 1741, 1782/1796 en het huis-78-hypotheekregister zijn in voorgaande dossiers beschreven. Geen van de drie originele documenten HCL 01.062/1–3 is in deze ronde gelezen.
2. Rechtstreeks opnieuw gecontroleerde gedrukte genealogie
Franz Gommans, 'Die Geschwister Sanders', Limburgs Tijdschrift voor Genealogie 26 (1998) nr. 1, gedrukte pagina's 29–30. De PDF-facsimiles zijn visueel gecontroleerd.
- Nr. 90: Jan Derks (Diricks), geboren circa 1705, overleden 17 oktober 1783 te Ottersum; voor 1741 gehuwd, had een broer Cornelius (circa 1710).
- Nr. 91: Gertrudis/Geritje Mooren, geboren 29 januari 1710, overleden 3 september 1792 te Ottersum; echtgenote van Jan.
- Nr. 180: Derrick Dirrickx, geboren circa 1675, bij Gommans als vader van Jan.
- Nr. 181: Maria Dennissen, volgens Gommans dochter van Jan Dennissen.
- Nrs. 182 en 183: Derik Mooren en Tönnisken Willems; Gommans plaatst hun huwelijk op 30 november 1696 te Ottersum, met bisschoppelijke dispensatie.
- Nrs. 70–71: Gysbertus Ebben × Harnske/Hendrina Wessels, omstreeks 1733 gehuwd. Dit is een afzonderlijk gezin.
Er is een blijvend bronconflict over de vader van Maria Dennissen: Jan (Gommans), Jacob (Kersten-Beelen), en Godefridus (andere Geneanet-reconstructie). Die laatste reconstructie bevat bovendien een vooralsnog onverenigbare overleden-in-1783-claim voor een Maria, terwijl de beoogde echtgenoot Derk Dercks op 17 augustus 1722 als weduwnaar van Maria wordt beschreven. Gelijknamigheid of een fout is mogelijk; GEEN SAMENVOEGING.
3. Gepubliceerde Ottersumse doopindex: uitgebreider gezin Jan Derks × Gerritje Mooren
Bron: Index doopregister R.K. Parochie H. Lambertus te Ottersum, 1710–1799, digitale PDF p. 6/37. Dit is een getypte registerindex, niet een door ons gelezen historische originele doopakte.
| Datum | Kind / naamvorm | Ouders | Doopgetuigen | Indexregisterbladzijde | | 2 jan. 1741 | Maria Dirriks | Jan × Gerritje Mooren | Derik Derks; Elisabeth Mooren | 01 | | 3 mrt. 1745 | Dirrick Dirricks | Jan × Gerritje Mooren | Jan Dennissen; Sibilla van Baal | 01 | | 30 sep. 1750 | Jan Dirrick Dirrickx | Jan × Gerritje Mooren | Alf Dennissen; Tiske Janssen | 02 | | 5 aug. 1755 | Christ Dirriks | Jan × Gerritje Mooren | Dirrick Ebben; Maria Jaspers | 04 |
Onderzoekswaarde: het Jan–Gerritje-gezin uit Gommans wordt nu met vier passende inschrijvingen in een andere bronlaag aangetoond. De getuigen Derik Derks (1741), Jan Dennissen (1745), Alf Dennissen (1750) en Dirrick Ebben (1755) tonen een interessant sociaal netwerk van gelijknamige families. Geen enkele getuige bewijst op zichzelf welke familieband bestaat. Jan Dennissen uit 1714 en de getuige uit 1745 hoeven niet dezelfde persoon te zijn.
Afzonderlijke reeds bekende doop 11 februari 1714, Joanna Diriks van Dirick × Maria Dennissen, getuigen Jan Dennissen en Jenneke Herms, is ook op deze PDF-indexpagina vermeld. Dit bevestigt de vermelding, maar vereenzelvigt het ouderpaar nog niet juridisch met de Derk van het document uit 1722.
4. Nieuwe onafhankelijke kruistoets: Gerritjes ouders
PDF p. 25/37 noemt op 29 januari 1710 de doop van Gerritje Mooren met ouders Derick Mooren × Tonniske Willems en doopgetuigen Jacob Welbers en Petronel Ebben. Geboortedatum en ouders stemmen overeen met Gommans' genealogische nrs. 91, 182 en 183. Dit is een zelfstandige bronbevestiging op doopindexniveau voor deze afzonderlijke zijtak, zonder bewijs van verwantschap met Hermina.
5. Acteurs rond de twee catalogusbeschrijvingen uit 1741
8 februari 1741, HCL 01.062/2: Goerdt Dennissen verkoopt grond aan Oisbert Ebben. In de Ottersumse doopindex p. 7/37 komt het gezin Gisbert/Gysbert Ebben × Harnske Wessels voor: Anna (19 november 1733), Christiaen (28 juni 1740), Petronella (2 oktober 1743) en Hendrick (15 december 1750). Gommans noemt dezelfde ouderpaarcombinatie. Oisbert uit de catalogustitel en Gysbert uit de doopindex zijn een te toetsen persoonsidentificatie, geen bewezen gelijkheid.
12 juli 1741, HCL 01.062/3: Goerdt Dennissen verkoopt onroerend goed aan Derk Dercks en Goerdt Melsen. De Ottersumse doopindex p. 25/37 vermeldt Gört Melsen × Jacomina Janssen, met Jacobus (2 april 1738) en Dirrick (2 maart 1740). Gört/Goerdt Melsen is een plausibele identiteitskandidaat, maar het oorspronkelijke koopcontract moet aantonen of dezelfde persoon en hetzelfde perceel bedoeld zijn. Ook het gelijkstellen van Derk Dercks uit 1741 aan de weduwnaar uit 1722 is nog onbewezen.
6. Twee historische naamgenoten/waarschuwingen
PDF p. 5/37 bevat 17 juli 1786: Hermina Derrickx, ouders Jacobus Derrickx × Eultje Claessen, getuigen Reijnder Gulen en Elisabeth Derrickx. Deze gedoopte Hermina is niet een potentiële echtgenote van Peter vóór 1722. De latere rekeningpost met de naam Hermina kan bovendien een vroegere stichter of een renteplicht noemen; een vermelding in een laat 18e-eeuws register bewijst niet dat die persoon toen leefde.
Daarnaast kan de in 1714 gedoopte Joanna Diriks niet zonder uiterste voorzichtigheid worden geïdentificeerd met Joanna Derrickx × Willem Fleuren, die in 1777 nog een kind kreeg (zou dan ongeveer 63 jaar oud zijn); geen persoonsfusie.
7. Nieuw historisch archiefspoor: Flament, 1895
A.J. Flament, 'Korte inventaris der archieven van de Schepenbank en de Burgerlijke Administratie der Heerlijkheid Gennep (Gennep, Ottersum en Oeffelt)', in Publications 32 (1895), gedrukte p. 205–206, beschrijft een 'Prothocollum deren Erffbrieven de anno 1629–31, 1702–14, 2 din.', in zijn lijst als historisch nummer 12. Het staat bij de registers van de schepenbank van de heerlijkheid Gennep die destijds bij het Rijksarchief in Limburg berustten. Dit is een inventarisvermelding en nadrukkelijk GEEN ontdekte akte van Derick Peters. Huidig archiefnummer, fysieke bewaarplaats, geografische reikwijdte en concordantie naar het gemeentelijke Ottersumse bestand 1694–1801 en HCL 01.062 moeten worden gecontroleerd. Het is mogelijk relevant voor vroege eigendomsoverdrachten rond De Roepaan, maar niet bewezen.
8. Gerangschikte controlepunten
- HCL Schepenbank Ottersum 01.062/1 (17 augustus 1722): volledige huwelijksvoorwaarden Derk Dercks (weduwnaar Maria Dennissen) × Jennicken Heilen; vraag naar eerste-huwelijkskinderen, voogden, verwanten, ouders, herkomst, bezittingen en handmerken.
- HCL 01.062/2–3 (8 februari / 12 juli 1741): lees percelen en belendingen, getuigennamen en verkopers/kopers; vergelijk Goerdt Dennissen, Oisbert/Gysbert Ebben, Goerdt/Gört Melsen en Derk Dercks.
- Huidige concordantie van Flament 1895 historisch nr. 12, de oude gemeentelijke 1694–1801 collectie en HCL 01.062; vraag specifiek naar mogelijk oude erfbrieven 1702–1714 en bezit bij Roepaan.
- Parochiearchief Ottersum: origineel van de vicarie- en kerkrekening 1694, garantiebrief 1734, rentestichtingen en jaargetijdenlijsten 1782/1796. Onderscheid post 7 Hermen/Hermina van post 4 Jasper/Mee(g)el.
- NRW hypotheekboeken AA0064/784–785, huis 78 fol. 152–153: zoek verkrijgingstitel Henrich Dircks → Peter van den Bergh;
modobewijst geen erfenis of huwelijk. Het huis-193-register betreft een ander pand. - Zo mogelijk oudere doopbronnen of kerkelijke afschriften voor de vier kinderen van Jan × Gerritje en de doop van Joanna 1714: verifieer getypte indexnamen en ontbrekende details tegen het oudste bewaarde origineel of afschrift.
9. Statusbesluit
BEWEZEN OP INDEXNIVEAU: vier kinderen van Jan Derks × Gerritje Mooren en hun opgegeven doopgetuigen; Gerritje's doop 1710 met ouders Derick Mooren × Tonniske Willems; dopen in de gescheiden gezinnen Ebben–Wessels en Melsen–Janssen. STERK-WAARSCHIJNLIJK: Jan × Gerritje uit de index correspondeert met het door Gommans in 1998 beschreven echtpaar, gelet op unieke combinatie van echtgenoten en data. KANDIDAAT-HYPOTHESE: Oisbert = Gysbert Ebben; Goerdt = Gört Melsen; Derk uit 1722 = 1741 = vader Jan en Joanna; Derick Peters als vader van Hermina; Hermen/Jasper/Derk als haar broers; Hermina als eerste vrouw Peter. NOG TE CONTROLEREN: originele rechtshandelingen, actuele archiefconcordanties, wie volgens de eigendoms-/rentestukken De Roepaan verkreeg, en het bronconflict Jan/Jacob/Godefridus voor Maria Dennissen. UITGESLOTEN: Hermina als moeder van de reeds gedocumenteerde acht Kesselse kinderen van Peter × Anna Wolters. De in 1786 gedoopte Hermina Derrickx is te jong voor een huwelijk met Peter vóór 1722.
Geraadpleegde externe publicaties
- Franz Gommans, Die Geschwister Sanders (1998), gedr. pp. 29–30: https://ltvg.fredbaltus.nl/ltvg-pdf/JRG-26-1998-1.pdf
- Index doopregister R.-K. parochie H. Lambertus Ottersum, 1710–1799, pp. 5–7 en 25 van 37: https://www.vommmm.nl/assets/HistorieOttersum/Doopregister-1710-1799.pdf
- A.J. Flament, inventaris Schepenbank Gennep, Publications (1895), gedr. pp. 205–206: https://archive.org/stream/publicasocietehistlimbourg32/publicasocietehistlimbourg32_djvu.txt
- HCL historische toegang 01.062 (deze ronde geen volledige officiële akten ingezien): https://www.archieven.nl/nl/db/0/toegang/38/01.062
Dit bestand is een nieuw aanvullingsdocument, geen correctie door overschrijving.