Onderzoeksnotitie · 11 november 2026

Hommersum 1722, Kessel (D) en De Roepaan

Onderzoeksdatum: 11 november 2026 Onderzoeksgebied: Hommersum, Ottersum / De Roepaan, Kessel bij Goch (Duitsland), Gennep en Kleef Bewijslegenda: BEWEZEN / STERK-WAARSCHIJNLIJK / KANDIDAAT-HYPOTHESE / UITGESLOTEN / NOG TE CONTROLEREN. De kwalificatie 'op transcriptielaag' is geen claim van rechtstreekse inspectie van het oorspronkelijke handschrift.

1. Resultaat en nieuwheid

De nieuwe bijdrage van deze onderzoeksronde is vooral een chronologische tegenproef op de speculatieve identificatie van het Hommersumse overlijden Dirx uit 1722 met Hermina Dercks. Ook is een concreet publicatieconflict over het moederschap van Mathias in september 1738 opnieuw aan het registerafschrift getoetst. De Kesselse dopen zelf waren al in eerdere projectdossiers bekend; zij worden dus niet als nieuwe doopvondsten geteld. De digitale Hommersum-route BA 0996 is nauwkeuriger bevestigd, maar de volledige overlijdenspost is nog NIET ingelezen.

2. Originele bronroute Hommersum, St. Petrus — kopie/digitalisat

3. Gedateerde Kesselse gebeurtenis en chronologische tegenproef

Kessel bij Goch (Duitsland), RK doop 20 september 1722: GenBronnen Kessel D1722-004, NRW afb. 13 nr. 32. Kind Anna Liesbeth, vader Pet. van den Berg, moeder Anna Wolters, getuigen Derrick Holtermans en Elbertina Voss. Online bron: https://www.genbronnen.nl/bronnen/noordrijn-westfalen/kessel/dopen/1720-1724.html

Een op 20 september 1722 gedoopt kind zal gewoonlijk kort tevoren zijn geboren. Bij een gewone voldragen zwangerschap zou de conceptie omstreeks eind 1721 liggen. Daarom is een eenvoudig tijdschema 'Hermina overlijdt in 1722, vervolgens huwelijk Peter × Anna, vervolgens conceptie en geboorte van Anna Liesbeth vóór 20-09-1722' chronologisch problematisch. Zonder exacte overlijdensdatum, huwelijksdatum, geboortegegevens en identificatie kan het niet definitief worden uitgesloten, maar Dirx 1722 is zeker geen positief bewijs voor die opeenvolging. De doop vermeldt de ouders, niet de huwelijksdatum; ook die mag dus niet worden verzonnen.

Status: het ouderpaar van het in 1722 gedoopte kind is BEVESTIGD OP GEPUBLICEERDE REGISTERTRANSCRIPTIE. De overlijdens-/huwelijks-hypothese Hermina is een KANDIDAAT-HYPOTHESE met een chronologisch bezwaar; geen definitieve uitsluiting van een vroeger, mogelijk kinderloos huwelijk vóór circa eind 1721.

4. Exacte bronnenvergelijking Mathias, september 1738

Gepubliceerd registerafschrift: Kessel (D) D1738-009, 22 september 1738, NRW afb. 19 nr. 9; kind Mathias, ouders Pet. van den Berg × Anna Wolters, getuigen Engel van de Loe en Jacomin van Bael. https://www.genbronnen.nl/bronnen/noordrijn-westfalen/kessel/dopen/1735-1739.html

Particuliere genealogische publicatie: een online profiel van Mathias van den Bergh geeft geboren 21 september 1738 in Kessel, ouders Peter van den Bergh × Hermina Dercks (Roepaan), als afgeleide van een MyHeritage Smart Match. https://www.genealogieonline.nl/de/genealogie-familie-kies/I5014.php

Naam kind, naam vader, regio en één dag verschil maken het STERK-WAARSCHIJNLIJK dat beide publicaties hetzelfde kind beogen; 21 september zou een geboorte en 22 september een doop kunnen zijn, maar de geboortedatum is NIET door een originele geboorteakte bevestigd. Bij deze sterke identificatie is het online vermelde moederschap van Hermina WEERSPROKEN door de dooptranscriptie die Anna Wolters noemt. Voor definitieve paleografische verificatie dient de originele NRW-afbeelding 19 nr. 9 te worden geopend.

De acht bekende Kesselse kinderen uit 1722–1738 behoren op doop-/familiebronniveau tot Peter/Petrus van den Bergh × Anna Wolters; Hermina is UITGESLOTEN als moeder van deze acht. Dat betekent niet dat haar historische naam niet echt was of dat elke mogelijkheid van een eerder huwelijk uitgesloten is.

5. Bestaande Roepaan-bewijzen en bronbeperkingen (niet als nieuwe vondsten)

  1. Oudere familiebronfoto van Ottersumse kerkelijke rentepost nr. 7, circa vier gulden, noemt Hermen Derriks en hermina Derriks met latere namen uit de kring Elbertus van den Bergh, Johannes Aengenend en Van Baal. Zonder stichtingsakte bewijst dit geen ouder-/kind-, broer-/zus- of echtgenotenrelatie. Betalingsaantekeningen 1796–1803 zijn geen levensdata voor Hermina.
  2. Oude foto van hypotheekboek Ottersum, huis 78, fol. 152–153, noteert Der Rupan Henrich Dircks gevolgd door modo Peter van den Bergh; de juridische titel is nog niet diplomatisch gelezen. Verwar huisnummer 78 niet met kadasterveld 30, perceel 72, en niet met huis 193 en een afzonderlijke koopbrief van 1752.
  3. Kadaster 1731–1734: vermoedelijke groep Der Ropan Hendrieck Dircks, Feld 29/25 akker en Feld 30/72 huis/tuin, totaal voorlopig circa 2 morgen 289 roeden. De gedrukte bronfoto van p. 172 is laagresolutie; het originele Ottersumse Feldbuch en kaartblad 30 zijn nog niet geïdentificeerd. Karteband historisch in Gennep (Aymans 1986); bijbehorende oorspronkelijke perceelregisters historisch Düsseldorf (Stol 1990). De uitgever vermeldt het boek De regio Gennep aan de ketting (1988) nog op de publicatiepagina; er is niets besteld: https://www.peel-maas-niers.eu/g-aymans-p-burggraaf-w-jansen-de-regio-gennep-aan-de-ketting/
  4. HCL 01.062/1, huwelijksvoorwaarden 17 augustus 1722: Derk Dercks, weduwnaar van Maria Dennissen, × Jennicken Heilen. Originele minuut niet gelezen; geen bewezen verwantschapsbrug met Hermina. Identificatie met de Bergense huwelijksregistratie Theodorus Dercks × Joanna Heijlen eveneens kandidaat.

6. Gerangschikte onderzoeksvragen (niet verzonden)

| Rang | Brondocument | Doorslaggevende test | | P0 | Hommersum BA 0996, overlijdensinschrijving Dirx 1722 | Volledige voornaam, exacte datum, geslacht, burgerlijke staat, partner, woonplaats; eerst vaststellen of dit überhaupt een vrouw met naam Hermina kan zijn. | | P0 | Parochiearchief Ottersum, oorspronkelijke stichtings-/erfpachtakte achter post 7 | Verwijst de akte letterlijk naar een familieband, fundator, erfgenamen, huis, perceel of lastenovergang? Post 4 apart houden. | | P1 | NRW AA 0064/784–785, huis 78, f. 152–153 en onderliggende Titel-/Transportakte | Datum, verkoper/erflater, koper/erfgenaam, eventuele echtgenote/voorkinderen; koop of erfenis niet verzinnen. | | P1 | HCL Schepenbank Ottersum 01.062/1 en /3 | Volledige 1722 huwelijksvoorwaarden en verkoop 1741, naams-/familierelaties en goedbeschrijving. | | P2 | Volledige atlas 1988, gedrukte p. 172 en kaartblad 30 + oorspronkelijk Ottersums Feldbuch | Oorspronkelijk exact Feld 29/25, Feld 30/72, gebruik en oppervlaktes; wel/niet één goed, en onafhankelijk van huis 78 toetsen. |

7. Eerlijk ADD-ONLY bewijsbesluit

NIEUW IN DEZE RONDE: chronologische tegenproef van ongedateerd Dirx 1722; rechtstreeks vergeleken bronconflict rond Mathias 1738; huidige digitale zoekroute Hommersum BA 0996 bevestigd. AL EERDER BEKEND, OPNIEUW GETOETST: dopen Peter × Anna, Henrich → modo Peter, rentepost 7, HCL 1722, kaartband/register-concordantie. NIET BEREIKT: volledige overlijdensregel Dirx 1722, akte van Hermina, bewezen ouders, broers, zusters of huwelijk; geen betaalde toegang gebruikt. ADD-ONLY: bestaande bestanden in de onderzoeksarchief, website, familieboek en kwartierstaat niet gewijzigd; geen archiefverzoeken verzonden en