Hermina Dercks — Fonck in 1748 en de vicarieroute
Datum: 11 november 2026 Project: Familie Van den Berg 3.0
1. Resultaat en bewijsgrens
Een aanvullende persoonsingang is vastgesteld in de gepubliceerde beschrijving van het Ottersumse kerkbezit: Johannes Henricus Fonck wordt op een klok uit 1748 aangeduid als vicaris van Sint-Lambertus te Ottersum. Deze vermelding kan helpen de ambtsgeschiedenis rond Everardus Terbruggen te onderzoeken. Zij bewijst niet dat Fonck diens onmiddellijke opvolger was, bij de garantiebrief van 1734 betrokken was, of familie van Hermina was.
Er is in deze ronde geen nieuwe oorspronkelijke handschriftakte of oorspronkelijke inscriptiefoto gelezen. De inhoudelijke aanvulling betreft een gepubliceerde inscriptietranscriptie. Er is geen nieuw bewezen familielid van Hermina vastgesteld.
2. Gepubliceerde inscriptie: Johannes Henricus Fonck
J.H.A. Mialaret, Noord-Limburg, digitale teksteditie bij DBNL, hoofdstuk Ottersum, p. 144–145, beschrijft een kerkklok met de naam en functie:
ioannes henricus fonck gochensis … vicarius sancti lamberti in ottersom
Dezelfde klokbeschrijving geeft het gietjaar 1748. De passage is in de HTML-tekst gelezen, niet op de klok of op een nieuw geopende foto. Gochensis is een herkomstaanduiding richting Goch; het is geen zelfstandige geboorteakte. [S1]
Status: BEVESTIGD IN GEPUBLICEERDE INSCRIPTIE; oorspronkelijke objectlezing niet opnieuw uitgevoerd.
De al bekende kelkinscriptie van Aengenent en Reyntiens uit 1797 in hetzelfde hoofdstuk wordt niet als nieuwe vondst geteld.
3. Betekenis voor de garantiebrief uit 1734
Uitgangspunt uit het bestaande dossier: Driessen verwijst naar een plaatselijke garantiebrief voor de oude emeritus-vicaris Everardus Terbruggen, met Hermen Derickx als ondertekenaar, uit 1734. De brief zelf is hier niet gelezen.
De aanvullende onderzoeksvraag luidt daarom:
Welke functie vervulde Fonck vóór en rond 1748, wanneer begon hij in Ottersum, en bevatten zijn benoemings- of inkomstenstukken een verwijzing naar Terbruggen, diens onderhoud of plaatselijke borgen?
Dit is een onderzoekshypothese over de overdracht of verdeling van een kerkelijk ambt, niet over bloedverwantschap. De eerste benoeming van Fonck mag niet zonder bewijs na 1734 worden geplaatst. Ook onmiddellijke opvolging, gelijktijdige bediening of een band met de garantiebrief zijn niet aangetoond.
Zoekvormen: Johannes/Joannes/Ioannes Henricus Fonck; Ottersum/Otersom/Ottersom; Goch/Gochensis; vicaria Sancti Lamberti. Fonk en Funck kunnen uitsluitend als te proberen spellingvarianten worden gebruikt, niet als reeds vastgestelde naamvormen van deze vicaris.
4. Twee gescheiden indexroutes
Niet-geestelijke betrokkenen
Deitmer, Die Kölner Generalvikariatsprotokolle als personengeschichtliche Quelle, deel III, 1726–1740, blijft de reeds bekende route voor Hermen/Herman en Derickx/Dircks/Dercks. De uitgever noemt de digitale uitgave voor WGfF-leden; de feitelijke persoonsvermeldingen zijn in dit vervolg niet bereikt. De Krefeldse bibliotheekvermelding uit de vorige notitie is niet als nieuwe ontdekking herhaald. [S2; D1]
Geestelijken
De officiële Keulse bestandsbeschrijving noemt daarnaast de uitgave van Janssen/Lohmann over de wereldgeestelijkheid in de Keulse aartsbisdomprotocollen, Karlshuld 2009. Deze al bekende bronsoort krijgt nu Fonck als aanvullende gerichte zoeknaam naast Terbruggen. Er is geen persoonsentry uit deze uitgave gelezen. [S3]
Een bruikbare treffer moet vervolgens terugleiden naar het oorspronkelijke protocol. Vast te leggen zijn: datum, functie, parochie, eventuele voorganger, financiële verplichtingen, genoemde leken, band/folio en eventuele bijlagenverwijzing. Pas expliciete persoons- of familieformules kunnen de bewijsstand veranderen.
5. Naamgenoot uitgescheiden
De gemeentelijke publicatie van Stadt Goch vermeldt Martin Wilhelm Fonck als geboren op 28 oktober 1752. Deze latere geestelijke is dus niet de Johannes Henricus Fonck die op de klok uit 1748 wordt genoemd. Een verwantschap tussen de twee is niet onderzocht of vastgesteld. [S4]
6. Xanten A 72: bestaande route, geen nieuwe inhoud
De HMML-catalogus beschrijft:
- Repository: StiftsMuseum Xanten.
- Volledige signatuur: A (Archidiakonat. Einzelne Pfarreien) 72.
- Titel: Ottersum Akten, 1578–1783, met een zeventiende-eeuws visitatieprotocol.
- Omvang: 168 bladen.
- HMML-projectnummer: 38665; recordnummer: 69511.
- Reproductievorm: microform; toegang volgens catalogus ter plaatse of via bestelling van een scan. [S5]
Deze ingang stond al in het onderzoeksdossier en telt niet opnieuw als vondst. De catalogus geeft geen bladnummer voor een garantiebrief, een Fonck-benoeming of Hermina's rentepost. Het dossier is niet inhoudelijk gelezen. De actuele museumwebsite noemt archiefinzage op aanvraag; er is [S6]
7. Maasgouw 1908, p. 96: begrenzing van eerdere leesstatus
De vorige Krefeld-notitie schrijft dat de inhoud van deze pagina ongelezen blijft. Dat moet voor dit dossier nauwkeuriger worden afgebakend: in die raadplegingsronde was het oorspronkelijke paginabeeld niet geopend. Een oudere onderzoeksrapportage meldde wel een lezing. Het bijbehorende controleerbare paginabeeld of volledige permalink kon in dit vervolg niet worden teruggevonden.
Daarom wordt de oude passage niet als nieuw gelezen bewijs gebruikt, maar evenmin wordt gesteld dat het blad nooit eerder is bekeken. Deze aanvulling vervangt geen ouder document. De oorspronkelijke garantiebrief uit 1734 blijft ook bij een eventuele pastoors- of kapelaanslijst een afzonderlijk zoekdoel.
8. Rentepost 7 en de familiehypothesen
Uit de bestaande dossierstand overgenomen; niet opnieuw bewezen:
| Vraag | Status na dit vervolg | | Hermina dochter van Derick Peters | KANDIDAAT-HYPOTHESE | | Hermina zuster van Hermen of Henrich | KANDIDAAT-HYPOTHESE; Hermen en Henrich niet gelijkgesteld | | Hermina eerder gehuwd met Peter van den Bergh | KANDIDAAT-HYPOTHESE | | Hermina moeder van Peters bekende kinderen met Anna Wolters te Kessel (D) | UITGESLOTEN volgens de bestaande bewijsstand | | Juridische grondslag van rentepost 7, vier gulden | NOG TE CONTROLEREN | | Verbinding rentepost 7 met huis 78 | NOG TE CONTROLEREN | | Identiteit erfgenamen bij de uitgave van 109 gulden en onafhankelijke titelcontrole van het jaar 1784 | NOG TE CONTROLEREN |
De aanvullende Fonck-route is niet de kortste rechtstreekse weg naar Hermina's familie. Die blijft de oudste akte achter rentepost 7: daarin moeten de hoedanigheid van Hermina en Hermen, het belaste goed, de rechtshandeling en eventuele verwantschap worden vastgesteld. De reeds bekende historische Venlose nummers 116/177–178 blijven zoekdoelen, geen gelezen akten van deze ronde.
9. Raadplegingslog en grenzen
Werkelijk inhoudelijk gelezen: de gepubliceerde Mialaret-inscriptietekst; officiële catalogus- en toegangsgegevens van Keulen, WGfF en Xanten; de gemeentelijke naamgenootbeschrijving van Goch; de bestaande Krefeld-notitie.
Niet bereikt: Deitmers persoonsregister; de betreffende persoonsentries in de wereldgeestelijkheid-index; de inhoud van Xanten A 72; het oorspronkelijke Maasgouw-paginabeeld; een nieuwe foto van rentepost 7; de lokale garantiebrief; een Fonck-benoemingsakte.
Aanvullende zoekopdrachten op Fonck in combinatie met Ottersum, Ottersom, Terbruggen en de protocollen leverden geen nieuwe benoemingsdatum of oorspronkelijke garantiebrief op. Dit is een begrensd resultaat van openbare webzoekopdrachten, geen volledige afwezigheidscontrole in de archieven.
De doorzoekbare tekst van Van den Brands publicatie uit 1981 kon opnieuw worden opgehaald. Een screenshotpoging van pagina 3 mislukte; er wordt geen nieuwe visuele PDF-controle geclaimd. De daarin bekende registerbenaming wordt niet opnieuw als vondst geteld.
Nieuwe oorspronkelijke beelden deze ronde: 0. De 122 beelden uit het eerder aangeleverde bijlagenonderzoek zijn niet opnieuw geteld. Geen handschrifttranscriptie of familieformule toegevoegd.
Bronnen en herleidbaarheid
Alle online controles: 11 november 2026. De publicatie- en documentdata zijn niet de raadpleegdatum.
S1. J.H.A. Mialaret, Noord-Limburg, DBNL-teksteditie aangeduid 1971, hoofdstuk Ottersum, gedrukte p. 144–145, klokinscriptie. HTML-tekst, geen nieuwe objectfoto. https://www.dbnl.org/tekst/mial001noor01_01/mial001noor01_01_0016.php
S2. WGfF, uitgeverscatalogus Generalvikariatsprotokolle, deel III (1726–1740), Köln 1975, 1050 pagina's; digitale ledenuitgave. Alleen bibliografische en toegangsgegevens. https://www.wgff-shop.de/Sammelwerke/Generalvikariatsprotokolle/
S3. Historisches Archiv des Erzbistums Köln, bestandsbeschrijving GVP, met literatuurlijst Janssen/Lohmann (2009) en beperkingen van de indices en bijlagenontsluiting. Geen persoonsentry gelezen. https://digitales-archiv.erzbistum-koeln.de/actaproweb/archive.xhtml?id=Best++++15919ab9-1d17-5f92-b11e-41242daa1d19
S4. Stadt Goch, Gocher Persönlichkeiten, lemma Martin Wilhelm Fonck (1752–1830). Alleen gebruikt voor het onderscheiden van de naamgenoot. https://www.goch.de/bildung-gesellschaft/stadtarchiv/gocher-persoenlichkeiten
S5. HMML Reading Room, record 69511, project 38665, Xanten A (Archidiakonat. Einzelne Pfarreien) 72. Catalogustekst via het zoekresultaat gelezen; handschriftbeelden niet geopend. https://www.vhmml.org/readingRoom/view/69511 Permanente verwijzing: https://w3id.org/vhmml/readingRoom/view/69511
S6. StiftsMuseum Xanten, Das Archiv, inzage op aanvraag. https://www.stiftsmuseum-xanten.de/das-archiv
S7. M.P.J. van den Brand, Bijdrage tot de geschiedenis van Ottersum, oktober 1981, p. 3. Hercontrole van doorzoekbare tekst; screenshot niet verkregen. https://www.ottersum.info/wp-content/uploads/2025/01/Geschiedenis-Ottersum-door-Rien-van-den-Brand.pdf
D1. Bestaande notitie, ongewijzigd: Hermina_Dercks_11nov2026_Krefeld_en_broncontrole_ADD_ONLY.md; het door de gebruiker aangeleverde bijlagenverslag; eerdere dossierstand zoals in het gesprek teruggevonden. Deze bronnen dienen om bestaande resultaten niet opnieuw als nieuw te tellen.