Onderzoeksnotitie · 7 november 2026

Maaseik 1718–1727 — de identificatie van Peter van den Bergh

Datum: 7 november 2026 — aanvullende avondronde Onderwerp: Maaseik 1718–1727, testamenten van Maria Bastiaens, gescheiden naamgenoten en de ontbrekende rechtsakte rond 1724

1. Hoofdresultaat

De hercontrole van de originele historische testamentfoto's (reeds sinds oktober in het project bewaard), de volledige reeds bewaarde Maaseikse notarisindex en de eerder gedocumenteerde archiefinventarissen levert geen nieuwe oorspronkelijke afstammingsakte op. Wel wordt een gesloten indexvenster 1718–1727 afgebakend met tien relevante indexgroepen. Door de sterke scheiding tussen indexvermelding, origineel en persoonsidentiteit worden drie terugkerende fouten voorkomen:

1. Maaseikse Peter junior in Maria's testament ≠ zonder bewijs echtgenoot van Anna Wolters in Kessel bij Goch. Het noemen als legataris bewijst geen woonplaats of fysieke aanwezigheid in Maaseik op de dag van de akte, en geen feitelijke legaatbetaling.
2. Petrus ‘viduus’ †20 maart 1724 uit de oorspronkelijke Maaseikse begraafregel noemt zijn overleden echtgenote noch kinderen; alleen de naam en burgerlijke staat bewijzen niet dat hij Petrus senior × Harlindis Benaers was. Diens overlijden op die datum is daarom een te testen persoonsidentificatie, niet een in het beeld zelf vastgestelde filiatie.
3. Rollen Loons Recht nr. 8 is procesrechtelijk, niet het ontbrekende Maaseikse gicht-/transport-/boedelregister voor maart 1724 en de daaropvolgende jaren. Oude Maaseikse gichtnummers mogen niet met Hasseltse of Peltse registerreeksen worden verwisseld.

2. Reproduceerbare filter van de al bestaande indexen

De ongewijzigde bronbestanden zijn opnieuw programmatisch gelezen. Dit zijn naamregels, geen unieke akten:

| Input | Naamregels | SHA-256 | | Notaris_aktes_AL_download_07-10-2026.csv | 42.841 | e5e56113bdc54544778cb890668f37faa412eabd786518a700d9ea2e5e0ac709 | | Notaris_aktes_MZ_download_07-10-2026.csv | 39.367 | 84e5b70567d047ce17581927b0c0d312b55cc6689573d436a6b9807f6fc5ed25 | | Samen | 82.208 | n.v.t. |

Selectie: akte-datum 1 januari 1718 t/m 31 december 1727, naamveld met mogelijke VAN DE BERG, VAN DEN BERG, ... BERGH of VANDENBERG-vorm (hoofletterongevoelig). Groepering per (Datum, Notaris, indexveld Pagina); een groep is een moderne indexgroep, geen zelfstandig geverifieerde historische minuut. Deze methode mist andere spellingen, onbekende erfgenamen en gevallen waar alleen een voornaam of verwant wordt genoemd. 10 groepen voldeden aan deze specifieke conditie.

| Datum | Notaris | Moderne indexlocator | Geselecteerde betrokken naamvermeldingen | Korte beschrijving uit de index | | 1720-02-05 | CRAENS Herman | IX - 109cd / indexnr. 89 | BENERS Erlindis X Van den Bergh Peter; VAN DEN BERGH Gerardus; VAN DEN BERGH Peter (vader van Gerardus); VAN DEN BERGH Peter X Beners Erlindis | 'krank te bed, disponeert over hare tijdelijke middelen bij forme van testament' | | 1720-02-26 | CRAENS Herman | IX - 111d / indexnr. 94 | VAESEN Claes + X Van den Bergh Agnes; VAN DEN BERGH Agnes weduwe van Vaesen Claes | 'ontbloot in sulk kindsgedeelte als na dood van haer man gedevolveert' | | 1720-08-29 | CRAENS Herman | IX - 129a / indexnr. 135 | VAN DEN BERGH Gerardus | Verkocht 'stuk akkerland onder Ophoven "op de Beempden" | | 1720-12-29 | CRAENS Herman | IX - 133d / indexnr. 148 | VAN DE BERGH Peter (Maesijck, nu Maestricht, 80j) | 'gedeclareert hoe dat hij een pakje met een brief besteld hebbende' | | 1722-05-15 | CRAENS Herman | IX - 177cd / indexnr. 237 | BENERS Erlindis X Van den Berg Peter; VAN DEN BERG Geertruijd (docht. Peter X Erlindis); VAN DEN BERG Peter (zoon van Peter X Erlindis); VAN DEN BERG Peter X Beners Erlindis | 'gezond en maakt haar testament en herroept al hare vorige testamenten' | | 1723-03-23 | CRAENS Herman | IX - 195a / indexnr. 276 | VAN DE BERGH Anna X VOS Hendrick (Susteren); VOS Hendrick X Van de Bergh Anna (Susteren) | Verkocht 'sekeren moeshof op den hoek van het Roëlstraetje' | | 1724-12-15 | CRAENS Herman | X - 225cd / indexnr. 46 | VAN DE BERG Gerard | Verkocht 'stuk akkerland buiten de Boschpoort gelegen' | | 1725-07-02 | CRAENS Frans | VII - 172d / indexnr. 155 | VAN DEN BERGH Jan (Heppeneert) | 'niet in staat om te betalen, in handen gesteld al sijn gewas in de velde' | | 1725-08-19 | CRAENS Frans | VII - 174a / indexnr. 158 | FRANSSEN Maria + X Van de Bergh Jan; SIJBEN Petrus X Van de Bergh Geertruid +; VAN DE BERGH Geertruid + (dochter van Jan); VAN DE BERGH Geertruid + X Sijben Petrus; VAN DE BERGH Jan + (Geijstingen Henckens hof); VAN DE BERGH Jan + X Franssen Maria + | 'naderschap van stuk land het welk door zijn vader aangekocht' | | 1726-07-11 | CRAENS Herman | X - 269cd / indexnr. 143 | VAN DE BERGH Marie (Maeseijck) | 'daags voor haar dood seijde te legateren haer aenpart in al haar landerijen' |

Afgebakende negatieve uitkomst

In deze tien indexgroepen zijn geen expliciete partneraanduiding Anna Wolters en geen Kesselse herkomstidentificatie opgenomen voor de genoemde Peter van den Berg(h). Deze zin is alleen een vaststelling over de hierboven omschreven indexselectie; het is geen bevestiging dat de volledige minuut geen ander gegeven bevat, dat alle naamvormen wereldwijd zijn gezocht, of dat er in Maaseik geen rechtsakte over Peter bestaat.

3. Dossiercorrectie en echte persoonsgrenzen

• 5 februari 1720, notaris Hermannus Craens, akte 89: de bestaande originele beelden 763–765 bevatten testamentaire familievermeldingen. Op scan 764 linkerblad staat de familiekring van Gerardus en de andere kinderen van Peter van den Bergh, verwekt bij 'haer moij' Erlindis Beners. De oorspronkelijke letterlezing is deels moeilijk en geen nieuwe complete diplomatische transcriptie gemaakt.
• 15 mei 1722, Craens akte 237, beelden 911–912: het bestaande afschrift en de moderne naamindex noemen Peter en Geertruijd als kinderen van Peter × Erlindis, met eerder gelezen legaten van elk 50 gulden. De historische foto's zijn beschikbaar en deels onderzocht, maar de volledige exacte formulering van iedere familieclausule is nog niet onafhankelijk, volledig diplomatisch afgesloten. De originele beelden bevatten eveneens de uitvoerders-, klooster- en verkoopbepalingen. Peter Daemen, met handmerk, is niet automatisch Peter van den Bergh.
• 15 december 1724, Craens X–225cd, indexnr.46, akkerland buiten Boschpoort: VAN DE BERG Gerard in een groep met Matthijsen/Sonnemans/Janssen. Geen bewezen erfenis, geen benoeming als zoon van Petrus senior; al bekend in projectverslag van 23 oktober en heraudit 11 oktober.
• 19 augustus 1725, Craens VII–174a, indexnr.158, Geistingen: de expliciet bij Jan als vader vermelde Geertruid × Petrus Sijben is niet automatisch Geertruijd, kind van Peter × Erlindis uit het testament. Ook deze scheiding is al eerder vastgelegd.
• 29 december 1720, Craens IX–133d, indexnr.148: een Peter van de Bergh wordt in de index 80 jaar genoemd, voorheen Maaseik, nu Maastricht; hij kan wegens de vermelde leeftijd onmogelijk de in 1693 gedoopte zoon zijn als de index juist is. Niet automatisch vader senior noemen.
• Maria Bastiaens uit 1720/1722 is niet zonder ouder-/familiebewijs de doopdochter van Sebastianus Bastiaens × Severa Lenerts/Benaers uit 1677, de begraven ‘conjugata’ uit 1723 of de testatrice van 1760. De uitdrukking moij (tante) kan bloed- of aanverwantschap weerspiegelen en wijst niet vanzelf aan van wíe zij een zuster was.

4. Onderzoeksprioriteiten — gericht op onderscheidend bewijs

Prioriteit A — Maaseik 1724–1728: erf, gicht, volmacht

Vraag Rijksarchief Hasselt en Stadsarchief Maaseik gezamenlijk naar de actuele bronconcordantie, niet naar een verzonnen bandnummer:

• Schepenbank Maaseik binnenstad (Luiks recht) en buitenbank (Loons recht), originele gicht-/transport-/erf- en boedelregistraties 1716–1730, vooral maart 1724–1728;
• eventuele staten van goed, voogdij- of boedelstukken, testamentuitvoering en volmachten;
• de reeds bekende bron Schepenbanken Maaseik. Rolregisters, BE-A0515.42, Rollen Loons Recht nr. 8 (juni 1710–februari 1728), slechts als aanvullende procesroute;
• historische verwijzing Gichten 24, fol. 505, RAH bij een publicatie over een zaak uit 1717 als ijkpunt voor het omzetten van oude naar huidige nummers; niet aannemen dat band 24 ook 1724 bevat;
• ouderpaar Petrus senior × Harlindis/Erlindis; zoon Peter, dochter Geertruijd, zonen Gerardus/Renerius; juridisch kenmerk zoals ‘in Kessel bij Goch’, Anna Wolters, vertegenwoordigd door een voogd/volmacht of broer/zwager.

Bewijscriterium: een akte die dezelfde Maaseikse zoon Peter expliciet verbindt met Anna Wolters of een unieke Kessel/Gennep/Ottersum-identiteit, bij voorkeur met onafhankelijk regionaal document.

Prioriteit B — de oorspronkelijke testamenten en de rol van Maria

• Herlees het volledige testament van 15 mei 1722 clausule voor clausule; noteer de letterlijke term rond Peter junior, de herroepingspassage en eventuele bestemming bij zijn overlijden/afwezigheid.
• Vraag de volledige 28 juni 1760-minuut van Joannes Wilhelmus van Reij, index XI–142ab, nr.130, specifiek op identiteit testatrice, vroegere testamenten, ouders, familieleden, mogelijke herroeping. Oud filmspoor 1462285, item 2 is een sterk afgebakende film-kandidaat; geen bevestigd origineel nr.130.
• Controleer alleen originele ontvangsten/kwitanties als daadwerkelijk erfgenamen of bedragen met Maria's testament te verbinden zijn. Het bekende Kruisherenkasboek 1720–1737 (BE-A0515.569, nr.3) mag niet worden gebruikt als bewijs voor een uitbetaling na 1737.

Prioriteit C — Elen als falsificatie van de kandidaat 1693

• Lees de oorspronkelijke begraafvermelding 27 september 1747 van Petrus × Petronella Severijns en de boedel/voogdij uit 1747–1750;
• zoek een onafhankelijke originele herkomst-/ouderformule van de Elense vader. Zou die hem ondubbelzinnig als de in 1693 gedoopte Maaseikse zoon identificeren, dan is dezelfde Maaseikse dopeling niet de Kesselse Peter die in 1765 nog aantoonbaar voorkomt.
• De Elense lening 1 juni 1766 (XII–183a, nr.56; kandidaatfilm 1462285 item3) moet benoemen of Peter van de Berg een levende partij, voormalige grondeigenaar of achteraf vermelde familielid is. Zonder tekst geen identificatie van die naam.

5. Te stellen bronvragen — éénmalig, zonder opdracht tot betaalde recherche

Rijksarchief Hasselt — 〔contactadres weggelaten〕: ‘Welk actueel inventarisnummer en welke bewaarplaats horen bij de Maaseikse gicht-, boedel-, transport- en erfregisters voor 1724–1728 (Luiks en Loons recht)? Zijn 1724-erfenissen van Petrus van den Bergh / Benaers met naamindex of digitale foto te raadplegen? Tevens welke exacte bestelsignatuur correspondeert met notaris H. Craens 15-12-1724, index X–225cd/46, om de rol van Gerard van de Berg te onderzoeken?’

Stadsarchief Maaseik — 〔contactadres weggelaten〕: ‘Zijn de Magistrale Rollen 1716–1759, schepenbankgichten, staten van goed of testamentafwikkelingen rond 1724–1728 hier beschikbaar, of naar Rijksarchief Hasselt overgedragen? Zijn er huidige signaturen en namenregisters? Verzoek uitsluitend om bewaar-/broninformatie, niet om betaalde persoonsonderzoek.’

Voor beide: geen kosten toestaan zonder voorafgaande bevestiging. Niet verzonden.

6. Bronnen / gebruikte lagen

1. Historische foto's 1720/1722, oorspronkelijk project-ZIP VDBH_2026-11-07_MAASEIK_1720_1722_ORIGINELE_FOTOS_EN_VERVOLGVERSLAG_ADD_ONLY.zip (en oudere ZIP van 24 oktober); reeds bestaand, niet als nieuwe foto geteld. De scans in de actuele werkomgeving staan onder ``.
2. Bestaande A–L en M–Z naamindexen van Documentatiecentrum Maaseik, exports 7 oktober 2026: https://sites.google.com/site/dcmaaseik . De twee bronbestanden zijn niet gewijzigd.
3. Rijksarchief Hasselt, officiële Maaseikse rolregisters BE-A0515.42: https://agatha.arch.be/data/ead/BE-A0515_102034_100538/annexes/BE-A0515_102034_100538_dut.ead.pdf .
4. Stadsarchief Maaseik, officiële informatie: https://www.maaseik.be/archief .
5. Martin Boonen, Gichten 24/folio505 (bij zaak 1717), De Maaseikenaar 2007/4: https://www.demaaseikenaar.be/msk2007_4.pdf .
6. Maaseikse parochiale werkgegevens: https://heemkringkinrooi.be/burg.st.%20%2B%20par.reg/burg.st.%20%2B%20par.reg-000951.htm .
7. Kessel (D), RK dopen 1720–1724: https://www.genbronnen.nl/bronnen/noordrijn-westfalen/kessel/dopen/1720-1724.html .
8. Oudere ADD-ONLY-dossiers: Maaseik_Gerardus_vervolg_en_naamgenoten_ADD_ONLY.txt (23 okt), ADD_ONLY_PETRUS_SENIOR_GICHT_PERSOONSCHEIDING_11-10-2026.md, VDBH_20261103_MAASEIK_GICHTEN24_F505_1717_CONCORDANTIE_1724_BEWIJSAUDIT_ADD_ONLY.md, ONDERZOEKSVERSLAG_CRAENS_PRIMAIRE_HERLEZING_ADD_ONLY.md (2 nov), VDBH_20261103_MAASEIK_AFWIKKELING_EXECUTEUR_KLOOSTERLEGATEN_ADD_ONLY.md. De eerder vastgelegde fouten en negatieve resultaten blijven bewaard.

7. Resultaat en status

Nieuwe rechtstreeks gevonden oorspronkelijke 18e-eeuwse familieakte: 0. Nieuwe bewezen ouders van Peter × Anna Wolters: 0. Gerichte hergroepering reeds bekende moderne notarisindex 1718–1727: 10 indexgroepen, geen volledige archiefcensus. Nieuwe primaire identiteitsbrug Maaseik 1693 → Kessel: 0. Kandidaat Maaseik 1693: blijft KANDIDAAT-HYPOTHESE nr.1, geen bewijsverhoging. Roermond 1681: blijft als mannelijke doopkandidaat UITGESLOTEN (doop van Margareta). Geografische scheiding: Kessel (D) ≠ Kessel (L). Wijzigingen aan onderzoeksarchief/ website / boek / kwartierstaat: 0.

Besluit: herhaling van indexnamen heeft niet langer prioriteit. De eerstvolgende feitelijke doorbraak kan alleen volgen uit de originele Maaseikse 1724-erfstukken, een unieke huwelijks-/woonplaatsvermelding of de identificatie van de Elense tegenkandidaat. Deze bronnen zijn tijdens deze ronde niet verkregen.