ONDERZOEKSDOSSIER — gedateerde bronlaag, verwerkt 13 oktober 2026.
Deze leeseditie bewaart de historische bevindingen en conflicten uit de genoemde ronde. De actuele beoordeling in het bijbehorende familieartikel heeft voorrang. Bewijs voor een gebeurtenis is geen automatisch bewijs voor een persoonsgelijkstelling.
Operationele bewaarinstructies zijn weggelaten; bronverwijzingen en onderzoeksinhoud blijven behouden.

# Familie Van den Berg 3.0 — Viller, Kessel en het raadsel "Im Grusz No 53"

**Onderzoeksvervolg:** 13 oktober 2026  
**Doelpersoon:** Petrus/Peter van den Bergh, gedoopt 8 januari 1767 Gennep, overleden 5 februari 1838 Vierlingsbeek, echtgenoot Elisabeth/Elizabeth van Dinter, huwelijk 20 januari 1799 Gennep (data volgens oude genealogie en bestaande familiebronnen; bronexacte ouder/partneridentificatie bij de koop uit 1806 blijft apart).

## 1. Nieuw gecontroleerde letterlijke eigen familiebron

De openbare oude familiestamboom op https://www.familievandenbergh.nl/van-den-bergh/genealogie/peter-vd-bergh is op 13 oktober 2026 als webtekst geopend. Onder **1.1.2 Petrus (Peter) van den Bergh** vermeldt de familiebron:

- **"tot ±1817: Im Grusz No 53, Molen te Kessel"** — bron binnen de stamboom: **John van den Bergh**.
- **"vanaf 1800 tot 1815: Kessel (Pruissen)"** — eveneens John van den Bergh; let op dat periode-/plaatsclaim niet gelijkstaat aan doorlopende feitelijke woonplaats op één adres.
- vanaf circa 1785 waard/brouwer te Gennep, vanaf circa 1800 korenmolenaar op verschillende plaatsen.
- bijzonder bruikbare **archiefroute:** `akte 455, 29-01-1817, Vredegerecht van Boxmeer`, door de oude genealogie gebruikt bij melding **korenmolenaar te Ottersum**. De oorspronkelijke akte is in deze ronde NIET gelezen; "455" is uitsluitend bronopgave van de familiepublicatie, en mag zonder inventariscontrole niet als archiefsignatuur worden aangemerkt.

**Bewijsbesluit:** BEVESTIGD dat John van den Bergh dit adresseert in de familiepublicatie (secundair). **Niet bewezen** dat de historische plaatsnaam exact zo werd geschreven, dat No 53 een hedendaags straatnummer/perceel is of dat het Kesseler windmolencomplex dan wel de Viller Mühle betrof. Een tweede genealogiewebpagina van dezelfde familie met dezelfde aantekening is **geen onafhankelijke bron**. De oudere subdomein was bij actuele controle niet toegankelijk.

## 2. Onafhankelijke historische bronnen: Kesseler Mühle is NIET Viller Mühle

De oorspronkelijke heemkundige publicatie **Verkehrs- und Heimatverein Kessel, Historischer Weg Kessel** beschrijft (onder *6. Kesseler Mühle und Mühlenhof*, blz. 16–17):

- **1801:** bouw van de Kesseler **windmolen** door Adrianus von Deynhoven, destijds buiten het dorp.
- **1835:** overgang in bezit van molenaar Arntz.
- **1843:** erven van Wilhelm Anton van den Bosch verkopen de koren-, olie- en pelwindmolen, **met een aangrenzende molenaarswoning**.
- **1859:** Johann Heinrich van Linn biedt zijn Kesseler molen en een **nieuwe molenaarswoning** te koop aan.
- **1869:** Heinrich Angelius Willemsen wordt eigenaar.
- Huidige ligging van deze windmolen volgens lokale molenoverzichten: **Thomas-Morus-Weg 1, Goch-Kessel**. Dit is geen historische omzetting van huisnummer 53.

Bron: https://spargeldorf-kessel.de/dokumente/hw.pdf en tekstspiegel https://de.readkong.com/page/kessel-historische-route-historischer-weg-kessel-9666907 .

**Cruciaal:** Deze eigenaarsreeks bevat geen Vanbergh in de beschreven momenten, maar vormt geen sluitende lijst van huurders/werknemers of van alle eigenaars tussen 1801–1835. De aangrenzende woning uit de 1843-verkoop wordt niet als Peters woning gekwalificeerd.

De **Viller Mühle** is daarentegen een **watermolencomplex aan de Niers** en behoorde voor 1806 tot het oude kloostergoed Graefenthal/Neukloster. De twee molens in de koopregistratie van 1806 mogen niet als automatisch "Kesseler windmolen + Viller watermolen" worden gelezen: de tekst ziet op een molencomplex met twee molenfuncties rond Asperden/Neukloster (molenbedrijf bij Viller), niet op een bewezen verkoop van twee geografisch afzonderlijke locaties.

## 3. Bestaande primaire akten die NIET mogen worden verward

| Jaartal | Document/status | Wat wél en niet vaststaat |
| --- | --- | --- |
| 5 augustus 1806 | Originele verkooppost 975 in Landesarchiv NRW, Roerdepartement `AA 0633/3193`, **scan 0055** | Koper `Vanbergh`, domicilie `Gennap`, voormalig abdijbezit `Neukloster`, twee molens met land, **10.000 fr.** Vaststaande registerinhoud. Volledige koper-voornaam, letterlijk `Viller` en een huis-/perceelnummer NIET gelezen; identiteit met Peter1767 STERK-WAARSCHIJNLIJK. |
| Juli 1815? | BHIC notaris Mathias van de Voordt `7048/inv24/scan33`, HTR | `Peter van den berg molenaar wonende te vilder` en Van-Dinte-kring. Datering 1814 vs registratie 1815 tegen het originele blad toetsen; de daarin verpachte **windmolen met molenhuis ligt in Oeffelt**, niet automatisch in Viller. |
| 29 januari 1817 | Familiebron noemt `akte 455, Vredegerecht Boxmeer` | Nog **NIET** zelfstandig gelezen. Mogelijk de sleutel om huis/woonplaats rond het einde van de familieperiode `±1817` te preciseren; geen bewezen huisnummer uit dit stuk. |
| 1808, 1810, 1812, 1817 | Kessel bij Goch vermeld als geboorteplaats van kinderen Peter×Elisabeth | Secundair en deels burgerlijke-standbronroutes; een geboorteplaats is **niet** automatisch een huisadres of naam van een molen. |
| 1830 | Bevolkingsregister Oeffelt in *Molenaarsfamilie van den Bergh* geciteerd | Ouders en kinderen op Hagelkruis, **huisnummer 61 te Oeffelt**. Dit nummer hoort niet bij de oudere 53 uit Kessel. |

Links: https://www.openarchieven.nl/transcripties/toon/NL-HtBHIC_7048_24_0033 en https://usercontent.one/wp/molenvrienden.nl/wp-content/molenvrienden/084-De%20Molenvriend-bijlage-Molenaarsfamilie-van-den-Bergh.pdf?media=1734619140 .

## 4. Nieuwe concrete digitale bronnenlocators voor woonhuis-/huisnummeronderzoek

**A. 1819, Kessel:** De index op het tijdschrift *An Niers und Kendel* van Heimatverein Goch vermeldt `Kessel im Jahre 1819`, jaargang/Heft **37 (2001), p.31** én **38 (2002), p.31**, als statistisch-topografische beschrijvingen van de Bürgermeisterei. De bibliografie is bevestigd; de **volledige artikelen zijn hier niet gelezen**, dus geen bewoner, perceel of huisnummer uit die teksten claimen. Bibliografie: https://www.heimatverein-goch.de/app/download/5797954961/ANuK%2BStichwortverzeichnis%2BNiers-Kendel%2B-bis%2BHeft%2B59.pdf .

**B. 1799–1802 census Kessel bij Goch:** MOSAIK Kleve, *Register Bevölkerungszählungen*, `5.26` met Kessel **1799 p.63–65**, **1801 p.100–102**, **1802 p.103–107**, en `5.27`, `1710-II, Heft 5`, Kessel **1802 p.142–146** (archivistische referentie). De publicatie is een **register/bibliografie van tellingen**, niet de persoonsgegevens zelf. Het kan bewijzen wie vóór de verhuisperiode in Kessel woonde zodra de oorspronkelijke lijsten gelezen worden; nog geen naamhit geclaimd. URL https://www.mosaik-kleve.de/Register%20Bevoelkerungszaehlungen.pdf . Het Kessel uit Limburg is uitgesloten als deze bronroute.

**C. Burgerlijke stand / geboorte 1808 en volgende:** GenWiki Kessel (Goch) vermeldt dat registers van de `Mairie Ottersum` **ook Kessel tot 1815** omvatten en bij FamilySearch geïndexeerde digitalisaten bestaan. Originele inschrijving Christina 1808 en opvolgende kinderen vóór 1815 kan een woonbuurtschap, beroep, declarant of huisnummer bevatten, maar dit is **nog NIET aangetoond**. https://genwiki39.genealogy.net/Kessel_%28Goch%29 . Kessel geboorte 1817 niet onder 1802–1815 archiefblok zoeken.

**D. Historisch kadaster:** originele kaart **Gemarkung Hommersum, Flur 1 `Viller`, 1831–1869** versus originele kaart **Gemarkung Kessel, 1831–1869** staan gescheiden in de officiële Kreis-Kleve-open-data-catalogus. Kaarten tonen bebouwing en percelen maar **geen naam eigenaar**. De historische eigenaars-/Flurbücher vanaf 1810 zijn volgens Kreis Kleve **niet publiek als gedigitaliseerde namenregisters beschikbaar**; geen inzage of bestelling aangevraagd. Zie eerdere Viller V3 rapportage. Huisnummer **53** mag niet zonder huisnummerconcordantie op moderne kaart worden geplakt.

**E. Vredegerecht Boxmeer:** het archief van de vredegerechten van Boxmeer is geïndexeerd en bevat sommige akten met beelden; de specifieke door John geciteerde post **29-01-1817 / 455** werd in deze ronde niet positief geïdentificeerd in een leesbare primaire akte. BHIC algemene ingang: https://www.bhic.nl/onderzoeken/archieven . De specifieke Boxmeerse akte van 1817 is daarmee nog niet gevonden; een op Grave ingestelde zoek-URL wordt bewust niet als Boxmeer-verwijzing opgevoerd.

## 5. Uitsluitingen, bronconflicten en bewijsstatus

- `Im Grusz No 53` staat **wel** bronexact in de eigen familiepublicatie; er is **geen onafhankelijke openbare historische toponymie-, adres- of kadasterscan gevonden** die deze spelling en nummer combineert. Varianten `Grus/Gruss/Gruß/Grusch/Grutz` gezocht, zonder bruikbare Kessel/Goch/Viller-identificatie. Geen stille 'normalisatie'.
- **Kesseler Mühle ≠ Viller Mühle** als geografisch en technisch object (wind versus water). Het woord `Molen te Kessel` bepaalt niet automatisch bij welke van beide molens John `No 53` bedoelde.
- Genoemd rond **1817** bij Vredegerecht Boxmeer en een kind te Kessel in augustus 1817 hoeven niet per se onderling strijdig te zijn (verplaatsing, administratieve plaatsnotatie, tijdstip), maar maken **continue bewoning van nr53 tot einde 1817** niet bewezen.
- De naamloze familie-overlevering `John van den Bergh` is een echte te citeren **provenance**, maar niet een onafhankelijke door de rechtbank gewaarmerkte huisnummerbron.
- De huidige monumentale molenaarswoningen bij Viller zijn vooral uit de late 19e eeuw; het grote herenhuis rond 1890 mag niet als het oorspronkelijke huis van Peter (†1838) worden gepresenteerd.
- Eigendom Vanbergh 1806 → familie Lim (genoemd 1849) → Mathysen (ca.1853) blijft chronologisch **onopgelost** zonder originele overgangsakte.

## 6. Eerstvolgende toets (uitsluitend digitaal, geen aanvragen)

1. **Eerste prioriteit:** John van den Bergh's primaire bron achter het adres vinden: mogelijk oud woonlijst/kaartje, originele transcriptie of archiefverwijzing, en **de 1817 Boxmeer-akte**. Zoek naar exacte woorden en woonhuisnummer in oorspronkelijke bron, niet alleen in afgeleide boom.
2. **Tweede prioriteit:** het oorspronkelijke **1819 Kessel** topografisch materiaal en vroege Kessel/Ottersum bevolkingslijsten op ouder/adres zoeken; adressen rondom `No 53` indien ze zulke nummers bevatten.
3. **Derde prioriteit:** het **1806 veilingproces-verbaal** achter AA0633/3193 post 975, vooral `maison`, `maison de meunier`, `cour`, `jardin`, grond- en huisnummers en de identificerende voornaam/echtgenote; huidige bron biedt niet die brug.
4. **Vierde prioriteit:** Hommersum/Viller versus Kessel kadastrale perceelconcordantie via publiek toegangelijke originelen, niet met een moderne locatie-naamvorm invullen.

## 7. Artikelgebruik later

Voor het artikel *Aan de Niers — Petrus van den Bergh en de Viller Mühle rond 1806* mag worden gezegd: "De oude familiegeschiedenis vermeldt een adres ‘Im Grusz nr. 53, molen te Kessel’, maar de ligging en gelijkstelling met de Viller Mühle moeten nog aan contemporaine adres- en eigendomsbronnen worden getoetst." Zet **Kesseler windmolen** en **Viller watermolen** op afzonderlijke authentieke kaartbeelden; toon scan AA0633/3193-0055 met bronstatus; geen identiteitsfusie, geen verzonnen ouderhuis of AI-gegenereerd historisch beeld.

**Opslagstatus van dit concept:** nieuw dossier V4. Library ADD-ONLY, nog  Bronverwijzingen in deze rapportage bevatten externe URLs en oudere Librarybestanden; het is geen nieuwe originele filiatieakte.